Αρχική > Συμβουλές του πνευματικού π. Θεμιστοκλή Χριστοδούλου μόνον για τα φιλότιμα πνευματικά παιδιά του

Συμβουλές του πνευματικού π. Θεμιστοκλή Χριστοδούλου μόνον για τα φιλότιμα πνευματικά παιδιά του

α) Θεία Μετάληψη, ει δυνατόν κάθε Κυριακή. Είναι η ημέρα του Κυρίου μας. Αμέλεια συμμετοχής στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, φανερώνει αλλότριο φρόνημα.

β) Τετάρτες και Παρασκευές, νηστεία άλαδη, όχι κρέας, όχι γαλακτερά.

γ) Μελέτη Αγίας Γραφής, Καινής και Παλαιάς, κάθε μέρα από ένα κεφάλαιο.

δ) Τρία κομποσχοίνια εκατοστάρια: Το ένα “Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησον ημάς”,
το δεύτερο “Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησον τους εχθρούς μου”,
το τρίτο “Υπεραγία Θεοτόκε, σώσον ημάς”.

ε) Φιλανθρωπία και ελεημοσύνη. Αποδεκατούμε το μισθό μας για τους ανήμπορους αδελφούς μας. Η φιλανθρωπία κόβει τον εγωισμό μας και μας ταπεινώνει. Βοηθάτε το έργο της Ιεραποστολής.

στ) Συμμετοχή κάθε Παρασκευή στις 7:15μ.μ στις Συνάξεις Νέων στον Άγιο Ελευθέριο. Ο πνευματικός στηρίζει όλους με τις ομιλίες του.

ζ) Αγάπη. Δώστε αγάπη προς όλους τους συνανθρώπους. Όχι μόνον σε εκείνους που σας αγαπούν, αλλά κυρίως για εκείνους πους σας πολεμούν. Οι εχθροί μας είναι οι πνευματικοί μας σωτήρες. Οι καρδιές σας να αγκαλιάζουν όλους τους ανθρώπους. Τότε η ζωή σας θα ζει επί γης τον Παράδεισο. Διαβάζετε ως προσευχή τον ύμνο της αγάπης του Αποστόλου Παύλου: “Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ...”.

η) Προσευχή: Κάθε μέρα, πρωί και βράδυ. Απαραιτήτως το βράδυ τους Χαιρετισμούς της Παναγίας μας. Ύπνος χωρίς να προηγηθεί προσευχή είναι μετοχή θανάτου.

θ) Σε περιπτώσεις δυνατών πειρασμών, μελέτη του ψαλτηρίου. Ένα κάθισμα. Η μελέτη να γίνεται με μεγάλο πόνο.

Kαλή κι ευλογημένη ιεραποστολική και εκκλησιαστική χρονιά...

Αγαπητά μου πνευματικά παιδιά, καλή κι ευλογημένη ιεραποστολική και εκκλησιαστική χρονιά.

Η ευχή αύτη έχει σχέση με την έναρξη του εκκλησιαστικού έτους που ξεκινάει πάντοτε την 1η Σεπτεμβρίου. Θα έχετε δει πολλές φορές στα εκκλησιαστικά εορτολόγια-ημερολόγια την 1η Σεπτεμβρίου την ένδειξη: «Αρχή της Ινδίκτου». Αυτό σημαίνει την αρχή μέτρησης του νέου χρόνου κατά το Βυζαντινό Εορτολόγιο. Σήμερα που η Εκκλησία μας ακολουθεί το νέο ημερολόγιο σε πολλούς πιστούς δεν είναι γνωστό ότι παλαιότερα η Εκκλησία ακολουθούσε άλλο ημερολόγιο που δεν είχε ως αρχή του έτους την 1η Ιανουαρίου, αλλά την 1η Σεπτεμβρίου. Σήμερα κατά παράδοσιν η 1η Σεπτεμβρίου ως αρχή του εκκλησιαστικού έτους τηρείται στο Οικουμενικό μας Πατριαρχείο την μητέρα Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως με πάσα επισημότητα και λατρευτική τάξη.

Εν όψει λοιπόν του νέου εκκλησιαστικού έτους δράττομαι της ευκαιρίας να σας προτείνω να συμμετέχετε ενεργά έκτος του ιερού μυστηρίου της εξομολογήσεως και στις κατηχητικές συνάξεις της εκκλησίας μας που γίνονται από τον πνευματικό σας πατέρα. Αυτό δεν αποτελεί μόνο μια εκπλήρωση κάποιας υποχρεώσεως έναντι της Εκκλησίας αλλά κυρίως αποτελεί μια συμπλήρωση της κατηχήσεώς σας. Πολλές φορές όλοι μας έχουμε κάποια ερωτήματα για την πίστη μας, έχουμε κάποια κενά για την διδασκαλία της Εκκλησίας μας και δυστυχώς μη γνωρίζοντας, εν ώρα εξομολογήσεως, ρωτούμε τον πνευματικό μας να μας απαντήσει. Αυτό όμως δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα στο χρόνο των υπολοίπων που αναμένουν να εισέλθουν στο εξομολογητήριο. Κάποιοι πιθανόν να σκανδαλίζονται και κάποιοι χωρίς λόγο να αγανακτούν. Για τον λόγο αυτό επειδή ο πνευματικός άνθρωπος και ιδίως εκείνος που θέλει να αγωνίζεται θα πρέπει να φροντίζει για την πνευματική του πρόοδο σωστά και πάντα με γνώμονα την μαθητεία. Μαθητεία Χριστού σημαίνει να έχεις πνευματικό πατέρα και να ακολουθείς το Χριστοκεντρικό και Πατερικό κήρυγμά του και να του κάνεις υπακοή. Ο Πνευματικός εξομολόγος σου κατά την ώρα τελέσεως του μυστηρίου γίνεται ο "προαγωγός" σου για την σωτηρία σου. Άρα εκτός του εξομολογητηρίου θα πρέπει να παρακολουθείς τις κατηχητικές του συνάξεις, να ακούς τον λόγο του, να αφουγκράζεσαι τις πνευματικές ανησυχίες και πορείες και να παίρνεις τις πνευματικές απαντήσεις που χρειάζεσαι. Για τον λόγο αυτό στο πρόγραμμα των εξομολογητικών συναντήσεων έχω προσθέσει και τις πνευματικές συνάξεις. Είτε είσαι νέος, είτε είσαι μεγάλος έχεις να επιλέξεις μία από τις δύο συνάξεις. Η Σύναξη των Νέων αφορά τις ηλικίες από 18 έως 45 και το Λειτουργικό Σεμινάριο αφορά τις ηλικίες από 40 ετών και άνω.

Θα ήθελα επίσης να σας συμβουλεύσω να τηρείτε το πρόγραμμα της εξομολόγησης όπως αναγράφεται στο πρόγραμμα. Όλοι μας έχουμε συνηθίσει στα ιδιαίτερα ραντεβού. Αυτό πολλές φορές δεν είναι εφικτό εκ μέρους μου. Θα επιθυμούσα όλες τις ημέρες να εξομολογώ για να σας προλαβαίνω. Όμως εκ των πραγμάτων δεν είναι δυνατόν να το πράξω. Εκτός των ημερών που έχω εξομολόγηση ασχολούμαι με διοικητικά θέματα της Εκκλησίας. Μπορεί να με βλέπετε στο ναό, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι εκείνη τη στιγμή μπορώ να σας δω η να σας εξομολογήσω. Όλα γίνονται με γνώμονα την διάκριση και το μέτρο. Επίσης πολλοί από εσάς έχετε τον αριθμό του κινητού μου και ενοχλείτε ακόμη και κατά τις ημέρες που έχω εξομολόγηση. Ή ακόμη παίρνετε άσκοπα τηλέφωνο για να ρωτήσετε πότε εξομολογώ. Αυτό δεν είναι σωστό διότι κάθε τόσο βγαίνει το πρόγραμμα της εξομολόγησης και αναρτάται στον πίνακα του ναού, αναρτάται στην ίστοσελίδα www.orthmad.gr και διανέμεται στο παγκάρι του ναού μας. Καλόν θα είναι να προσαρμοζόμεθα και να μην κάνουμε άσκοπες κινήσεις. Είναι και αυτό μέρος της πνευματικής μας ζωής και μέρος του πνευματικού μας αγώνα.

Επίσης θα ήθελα να διευκρινίσω ότι κάθε φορά που εξομολογώ μοιράζω νούμερα σε συγκεκριμένο αριθμό, π.χ. 30, 40, 50, 60 ή 70. Αυτό σημαίνει ότι όποιος λαμβάνει στο χέρι του τον αριθμό σημαίνει ότι και θα εξομολογηθεί με ό,τι αυτό συνεπάγεται στη μέτρηση του χρόνου. Εάν η υπεύθυνη διανομής των αριθμών εξομολογήσεως κ. Μαρία σας ενημερώσει ότι τα νούμερα έχουν τελειώσει, αυτό σημαίνει ότι θα επανέλθετε την επόμενη φορά με υπομονή. Καλόν θα είναι από τις ώρες ενάρξεως που ορίζονται στο πρόγραμμα εξομολογήσεως να προσέρχεσθε λίγο νωρίτερα.

Με αυτές τις σκέψεις σας εύχομαι καλή κι ευλογημένη ιεραποστολική και εκκλησιαστική χρονιά.

Μετά πολλών ευχών και ευλογιών
Ο πνευματικός Σας πατέρας
Πρωτ. Θεμιστοκλῆς Στ. Χριστοδούλου

Ο κανόνας του καλοκαιριού

Ὁ κανόνας τοῦ καλοκαιριοῦ εἶναι ἡ συνεχὴς μελέτη τῆς Καινῆς Διαθήκης. Ὁ φιλότιμος χριστιανὸς θὰ προσπαθήσει καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ καλοκαιριοῦ νὰ διαβάσει ὁλόκληρη τὴν Καινὴ Διαθήκη, δηλ. καὶ τὰ 27 βιβλία της.
Καθημερινὸ ἀνάγνωσμα προσευχῆς εἶναι καὶ οἱ Χαιρετισμοὶ πρὸς τὴν Ὑπεραγία Θεοτόκο.
Αὐστηρή νηστεία τὸ Δεκαπενταύγουστο, δηλ. ἀπὸ 1ης ἕως 15ης Αὐγούστου. Στὸ κομποσχοίνι μας κατὰ τὶς ἡμέρες αὐτὲς ἐκτὸς τῆς εὐχούλας «Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ἐλέησόν με» θὰ λέμε καὶ τὴν εὐχούλα: «Ὑπεραγία Θεοτόκε, σῶσον ἡμᾶς». Κατάλυση ἰχθύος ἐπιτρέπεται μόνον κατὰ τὴν Δεσποτικὴ ἑορτὴ τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος, δηλ. 6-8-2012.
Προσέχετε ὅτι τὸ καλοκαίρι ὁ Κύριός μας Ἰησοῦ Χριστὸς δὲν κάνει διακοπὲς ὅπως ἐμεῖς τὶς ἐννοοῦμε. Ὁ διάβολος προσπαθεῖ μὲ τοὺς λογισμοὺς καὶ τοὺς πειρασμοὺς νὰ μᾶς ρίξει στὴν ἁμαρτία. Προσέχετε! Ἀξίζει νὰ κάνουμε ἐγκράτεια στὴ ζωή μας. Ἡ ἀκράτεια μᾶς ὁδηγεῖ σὲ ἀδιέξοδα καὶ πλάνες! Προσέχετε! Ἡ προσευχὴ καὶ ἡ μνήμη τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ σωτηρία μας. Μὴν ἀμελεῖτε τὸν Κυριακάτικο Ἐκκλησιασμό. Καλόν ἀγῶνα.

Μετά πολλών ευχών και ευλογιών
Ο πνευματικός Σας πατέρας
Πρωτ. Θεμιστοκλῆς Στ. Χριστοδούλου

Ζει Κύριος ο Θεός...

Αγαπητά μου πνευματικά παιδιά, καλή και ευλογημένη Αγία Μεγάλη Τεσσαρακοστή
Η περίοδος που ζούμε χαρακτηρίζεται από πολλούς ιδιαίτερα δύσκολη. Τα προβλήματα πληθαίνουν. Η κρίση σε όλα τα επίπεδα αναμένει να κτυπήσει όλες τις πόρτες. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται άσχημα. Κάποιοι έχουν χάσει τον ύπνο τους. Άλλοι πάλι έχασαν ή σε λίγο χάνουν την ελπίδα τους. Πολλοί στηρίζονται στις ανθρώπινες δυνάμεις ή στα οικονομικά τους αποθέματα. Κάποιοι, δυστυχώς, επέλεξαν το δρόμο του διαβόλου, παραδίδοντας τις ψυχές τους στην αιώνια κόλαση επιλέγοντας ως λύση στα πολλά και ποικίλα προβλήματά τους την αυτοκτονία. Κάποιοι ελεύθεροι επαγγελματίες δυσκολεύονται πολύ. Άλλοι εξ αυτών έκλεισαν και διέλυσαν τις επιχειρήσεις τους. Κάποιοι δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι έχασαν ή θα χάσουν τις δουλειές τους. Τι μπορεί κανείς να πει και τι να παρηγορήσει ανθρώπους που βρίσκονται σε όλες αυτές τις δύσκολες περιστάσεις; Ποιός είναι ικανός να ανακουφίσει τον πόνο και να δώσει μια ακτίνα ελπίδας ζωής; Κι εγώ προσωπικά δυσκολεύομαι να δώσω λύσεις και απαντήσεις στα τόσα ερωτήματα. Όμως επειδή η πίστη δε χάθηκε ορθώνω το πνευματικό ανάστημά μου και με την ιδιότητά μου ως κληρικός της Ορθοδόξου Εκκλησίας σας λέγω την αιώνια φράση:
«Παιδιά μου, ζει Κύριος ο Θεός». Είναι ο Θεός ο πατέρας όλων μας. Μας σκεπάζει. Πιθανόν να επιτρέπει τις πολλές δοκιμασίες που διερχόμεθα. Όμως, όπως δοκιμάζει δίδει και την έκβαση στους πειρασμούς και στις θλίψεις. Άραγε εμείς που λέμε ότι Τον πιστεύουμε πως αντιμετωπίζουμε τα όποια προβλήματα και δοκιμασίες της ζωής μας; Εδώ νομίζω ότι κάτι μας λείπει. Μας λείπει η Πίστη σε Αυτόν. Μα πως μπορούμε να αποκτήσουμε πίστη;
Μήπως είναι κάποιο εμπορεύσιμο είδος; Όχι. Η πίστη καλλιεργείται μέσα στη ψυχή. Αναλογιστήκαμε τόσα χρόνια που ζούμε ότι τίποτα δεν κάναμε ή δεν προσπαθήσαμε να κάνουμε κάτι για να την αποκτήσουμε; Αποκτήσαμε τόσα πολλά. Επιδοθήκαμε στην ύλη. Λατρεύουμε την Κτίση παρά τον κτίσαντα Θεό μας. Δεθήκαμε με την ύλη, με την καλοπέραση, με την κραιπάλη, με τη μέθη της ηδονής, σε όλα τα μήκη και πλάτη της.
Γίναμε χώμα ενώ οι ψυχές μας αλλά και τα ίδια τα σώματά μας ήταν και παραμένουν να είναι πλασμένα για τον ουρανό. Έτσι παραμείναμε με το «έτσι θέλω» προσηλωμένοι στα χαμηλά και αδικήσαμε ή μάλλον συνεχίζουμε να αδικούμε από μόνοι μας τους εαυτούς μας. Τώρα περισσότερο από ποτέ άλλοτε, αγαπητά μου παιδιά, χρειάζεται η γενναία απόφαση από όλους μας. Μια απόφαση που θα μας δώσει τις λύσεις στα προβλήματά μας. Κι αυτή δεν είναι άλλη από τη λέξη ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ. Η παραβολή του Ασώτου Υιού ας είναι το κριτήριο για τη δική μας επιστροφή στην αγκαλιά του Θεού μας, στην αγκαλιά της εκκλησίας Του, στην τροφοδότηση της πεινασμένης ψυχής μας. Ας απλώσουμε τα νοητά μας χέρια των ψυχών μας και να αγκαλιάσουμε το Χριστό μας, να αγαπήσουμε την τροφοδότρια μάννα εκκλησία μας. Τα χείλη μας ας αρχίσουν να ψελλίζουν την όμορφη φράση: «Ήμαρτον Θεέ μου». «Συγχώρεσε με που τόσο καιρό σε είχα βάλει στο βάθος για να μη σε βλέπω. Κι αυτό το έκανα εσκεμμένα για να μην με ελέγχεις. Συγχώρα με Θεέ μου που δεν σε έβαλα στήριγμα ακλόνητο στη ζωή μου. Τώρα μεγάλωσα στραβά. Ξέρω ότι με τις δικές μου δυνάμεις, δεν μπορώ να ισιώσω. Όμως ελπίζω στο έλεός Σου. Γνωρίζω ότι τα αδύνατά σε εμάς για Σένα είναι δυνατά. Γνωρίζω ότι τον φτωχό τον κάνεις πλούσιο με τις δυνάμεις σου. Τώρα πλέον προσδοκώ, αν και ύποπτα επιστρέφω στην αγκαλιά σου και κάτω από την παρούσα δύσκολη κατάσταση που ο εγωισμός μας και η υπεροψία μας εκεί μας οδήγησαν, ελπίζω ότι ως φιλόστοργος Πατέρας που είσαι δέχεσαι τη μετάνοια των τελευταίων όπως και των πρώτων, εκείνων δηλαδή που εκ νεότητος των ποτέ δεν σε εγκατέλειψαν. Ομολογώ τις πτώσεις και τις πάμπολλες αμαρτίες και ασωτείες μου. Από τώρα βάζω αρχή να εξομολογούμαι καθαρά και ειλικρινά. Από τώρα θέλω να γίνεται το Θέλημά Σου, ενώ ως τώρα ήθελα να γίνεται το δικό μου θέλημα. Πόσο στραβά, ειλικρινά σου καταθέτω Θεέ μου, έλεγα τη Κυριακή προσευχή Σου. Τώρα πλέον θέλω να με βοηθήσεις να γίνω παιδί σου. Ξέρω, αλλά μέχρι σήμερα το αμελούσα συνειδητά, ότι μέσα στην Εκκλησία σου, μέσω των ιερών μυστηρίων σου γίνεται ο Αγιασμός όχι μόνο της νοητής φύσης αλλά και της ανόητης. Έτσι από σήμερα θα εκκλησιάζομαι ανελλιπώς. Κάθε Κυριακή θα έρχομαι κοντά σου να πίνω από το αθάνατο πνευματικό νερό σου και να χορταίνω την πεινασμένη ψυχή μου από την πλούσια Αγία Τράπεζά σου, με το Σώμα σου, με το Αίμα σου, με το διαχρονικό αναλλοίωτο λόγο Σου. Από τώρα δεν θα σκέπτομαι μόνο τον εαυτό μου και την καλοπέρασή μου. Θα συναισθάνομαι τον πόνο και τις αγωνίες των πλησίων μου, σαν πράγματα δικά μου. Θα χαίρομαι με τις χαρές των άλλων και θα λυπούμαι με τις λύπες τους. Θα γίνω με τη Χάρη σου φιλεύσπλαχνος και ελεήμων. Θα προσπαθώ να μελετώ και να εφαρμόζω το λόγο Σου. Δεν θα μένω στα λόγια όπως έκανα μέχρι σήμερα, αλλά με τη Χάρη Σου θα αγωνίζομαι να ορθοπραττώ όσα η Ορθόδοξη Εκκλησία μας διαφυλλάτει.
Δεν διεκδικώ Θεέ μου ούτε πρωτοκαθεδρίες, ούτε επιζητώ επαίνους και κολακείες για τα αυτονόητα. Τώρα Θεέ μου επιθυμώ να βρίσκομαι στην αγκαλιά σου και αν κάποτε ξεφύγουμε από αυτήν την κρίση και τα προβλήματα της κοινωνίας μας ζητώ περισσότερο απ’ οποιαδήποτε άλλη φορά, να με κρατήσεις κοντά Σου. Επιθυμώ ακόμη η προσευχή να είναι μόνη σύντροφος της ζωής μου για να σε νοιώθω δίπλα μου. Κάνε με να στρέφομαι κοντά Σου κάθε λεπτό της ζωής μου, ώστε ούτε οι πέντε αισθήσεις μου να σε απατούν και να με προδίδουν. Δώσε μου Κύριε τη δυνατότητα να ζω από τώρα τον Παράδεισό Σου πάνω σε αυτή τη γη που πατώ και που Συ ως Δημιουργός καλά λίαν την κατασκεύασες, ώστε να ελπίζω να μπω στον Ουράνιο Παράδεισό Σου.
Σ΄ευχαριστώ Θεέ μου που με δέχεσαι αυτή την ώρα. Δώσε μου τη δύναμη να φανώ αντάξιος των Θεϊκών προσδοκιών Σου».
Με όλα τα παραπάνω αγαπητά μου παιδιά, σας εύχομαι να βιώσουμε όλοι μας αυτή την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή με μετάνοια ειλικρινή, με καθαρή βίωση της συγχωρήσεως και με ακράδαντη ελπίδα ότι ο Κυριός μας δε θα μας εγκαταλείψει ποτέ. Ζει Κύριος ο Θεός.

Μετά πολλών ευχών και ευλογιών
Ο πνευματικός Σας πατέρας
Πρωτ. Θεμιστοκλῆς Στ. Χριστοδούλου

Πνευματικές νουθεσίες...

Ἀγαπητά μου πνευματικὰ παιδιά, καλὴ κι εὐλογημένη χρονιά!
Μετὰ ἀπὸ τὶς ἑορτὲς τοῦ ἁγίου Δωδεκαημέρου τῆς Ἁγίας μας Ἐκκλησίας ξεκινάει καὶ φέτος μὲ τὴ Χάρη τοῦ Θεοῦ ὁ ἱεραποστολικός μας ἀγῶνας. Ἕνας ἀγῶνας ποὺ συνεχίζεται ἐδῶ καὶ χρόνια γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ μας. Ἐπιθυμῶ νὰ συστήσω πρὸς ὅλους σας νὰ τονώσετε τὴν προσευχή σας καὶ νὰ περιορίζετε ὅσο γίνεται περισσότερο τὶς μάταιες καὶ τὶς ἀνωφελεῖς συζητήσεις καὶ μωρολογίες. Ἀγωνίζεσθε μὲ κέντρο καὶ στόχο σας τὸ Χριστό μας. Μὴ ξεφεύγετε καὶ μὴ παραμελεῖτε τὶς ἱερὲς ἀκολουθίες τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἐξομολόγηση χωρὶς ἐκκλησιασμὸ δὲν νοεῖται. Κάποιοι ἔρχονται καὶ ἐξομολογοῦνται μόνο μία φορὰ τὸ χρόνο καὶ νοιώθουν ὅτι ἐκτέλεσαν τὸ χρέος τους ἀπέναντι στὸ Θεό. Αὐτὸ ἄς θεωρεῖται ἀπ’ ὅλους μας μιὰ πλάνη. Διαπιστώνω καὶ τὸ σημειώνω μὲ λύπη ὅτι βλέπω πολλὲς φορὲς κατὰ τὴν διάρκεια τῆς ἐξομολογήσεως κι ἐνῶ τελεῖται κάποια ἱερὰ ἀκολουθία στὸ ναό μας, ὅπως Θεία Λειτουργία ἤ Ἑσπερινός, ὁ ἐξερχόμενος ἀπὸ τὸ ἐξομολογητήριο νὰ ἀναχωρεῖ ἀμέσως, χωρὶς νὰ παραμένει νὰ ἀκούσει κάτι κατ’ αὐτὲς τὶς ἱερὲς στιγμές. Ἄς θεωρηθεῖ ἀπ’ ὅλους μας κι αὐτὸ μιὰ πτώση. Ἡ Θεία Λατρεία πρέπει νὰ εἶναι ὁ μόνιμος ἔρωτάς μας καὶ ἡ μανιώδης ἐπιθυμία ὅλων μας. Ἐπίσης διαπιστώνω ὅτι πολλοὶ νέοι γονεῖς ἀμελοῦν νὰ ἐκκλησιάζονται ἀνελλιπῶς κατὰ τὶς Κυριακάτικες Θείες Λειτουργίες μὲ ἀποτέλεσμα ὄχι μόνον νὰ ζημιώνονται οἱ ἴδιοι, ἀλλὰ νὰ ζημιώνουν δυστυχῶς καὶ τὰ ἀγγελούδια τους, τὰ παιδάκια τους ἀπὸ τὴν Χάρη, τὴν εὐλογία καὶ τὴν τακτικὴ καὶ ἀνελλιπὴ Θεία Μετάληψη. Κι αὐτὸ ἄς τὸ θεωρήσουμε μιὰ πτώση. Ἐπίσης διαπιστώνω ὅτι πολλοὶ ποὺ ἐξομολογοῦνται τακτικὰ ποτέ τους δὲν ἔρχονται στὶς κατηχητικές μας συνάξεις. Αὐτὸ ἀφορὰ ὅλες τὶς ἡλικίες. Αὐτὸ ἔχει ὡς συνέπεια νὰ παραμένουν πολλὰ ἐρωτήματά τους ἀναπάντητα γιὰ θέματα τῆς πίστεως καὶ τῆς λατρείας τῆς Ἐκκλησίας μας. Οἱ συνάξεις γίνονται γιὰ νὰ κατηχούμεθα καλύτερα καὶ περισσότερο. Ἔχει δὲ μεγάλη σημασία ὅτι τὶς συνάξεις αὐτὲς τὶς πραγματοποιεῖ ὁ πνευματικὸς ἐξομολόγος σας κι αὐτὸ εἶναι πολὺ σημαντικὸ γιὰ τὸν ἑξῆς λόγο: Ὁ πνευματικὸς ποὺ σᾶς ἐξομολογεῖ ἀφουγκράζεται τὰ ἐλλείματά σας καὶ κατὰ τὶς συνάξεις ὁμιλεῖ καὶ διαπραγματεύεται ὅλα ὅσα πρέπει ὁ καθένας σας νὰ μάθει. Δὲν εἶναι ὑπερβολὴ νὰ ποῦμε ὅτι μετὰ τὸ πέρας τῶν κατηχητικῶν συνάξεων κάποιοι πιστοὶ μᾶς ὁμολογοῦν ὅτι οἱ ὁμιλίες ἦταν σὰν νὰ ἔγιναν γιὰ τοὺς ἴδιους μὲ ἀποτέλεσμα νὰ λαμβάνουν καὶ τὶς ἀπαραίτητες ἀπαντήσεις καὶ πολλὰ καὶ διάφορα ἀνεξομολόγητα ἐρωτήματά τους. Μὲ αὐτὲς τὶς διαπιστώσεις σᾶς εὔχομαι ὅ,τι καλὸ κι εὐλογημένο στὴ ζωή σας.

Τέλος, σᾶς παρακαλῶ ὅλους νὰ προσεύχεσθε γιὰ τὴν Ἐκκλησία μας καὶ γιὰ τοὺς ποιμένες Της, δηλ. ἐπισκόπους, πρεσβυτέρους, διακόνους, ἀναγνῶστες, ἱεροψάλτες, νεωκόρους, μοναχούς, μοναχές καὶ ἐν γένει γιὰ ὅλους ἐκείνους ποὺ ἐργάζονται γιὰ τὴν Ἐκκλησία μας. Διαπιστώνω ὅτι τινὲς τῶν ρασοφόρων ἔχουμε χάσει τὸ δρόμο μας. Ἡ προσευχὴ ὅλων πολὺ θὰ βοηθήσει νὰ παραμένουμε στὴν Ὀρθοδοξία καὶ τὴν ἀπορρέουσα ἐξ αὐτῆς Ὀρθοπραξία. Οἱ πολλὲς πνευματικὲς ἐκπτώσεις σὲ σημαντικὰ θέματα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς ποὺ ἅπτονται τῆς ἱερωσύνης καὶ τοῦ μοναχικοῦ βίου ὁδηγεῖ δυστυχῶς σὲ μεγάλες πτώσεις!!! Ἄς μὴ ξεχνᾶτε παιδιά μου νὰ κάνετε προσευχὴ γιὰ ὅλη τὴν Ἐκκλησία καὶ γιὰ μένα τὸν πνευματικό σας, ὅπως καὶ ἡ ταπεινότητά μου σᾶς μνημονεύει ὅλους στὶς προσευχές του. Σᾶς εὐχαριστῶ!

Μετὰ πολλῶν Εὐχῶν
Ὁ πνευματικός σας
Πρωτ. Θεμιστοκλῆς Στ. Χριστοδούλου

Καλή κι ευλογημένη Σαρακοστή και καλά Χριστούγεννα!

Αγαπητά μου πνευματικά παιδιά, καλή κι ευλογημένη Σαρακοστή και καλά Χριστούγεννα!
Τώρα που πλησιάζουν οι εορτές του Αγίου Δωδεκαημέρου σας παρακαλώ όλους να εντείνετε τις πνευματικές σας προσπάθειες. Προσευχή σε καθημερινή βάση. Η μονολόγιστη και γλυκεία ευχή του Ιησού Χριστού «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον με», καθώς και το «Υπεραγία Θεοτόκε, σώσον ημάς» να είναι ή αδιάλειπτη συντροφιά σας. Η ευχούλα αποτρέπει πτώσεις, καθαρίζει το πνευματικό μας τοπίο, μας κρατά μακριά από παρεξηγήσεις, γκρίνιες και φιλονικίες, ταπεινώνει τον εαυτό μας και αποδιώχνει την εγωπάθεια και την υψηλοφροσύνη. Επίσης με την προσευχούλα και την επίκληση του ονόματος του Χριστού μας κλείνουμε τις πόρτες στους πειρασμούς και τους ποικίλους ακάθαρτους λογισμούς. Ακόμη μη ξεχνάτε να μελετάτε την Αγία Γραφή, σύμφωνα με το πρόγραμμα του βιβλίου της εξομολόγησης πού γράφθηκε για όλους εσάς που εξομολογείστε στο ταπεινό μου πετραχήλι. Η αμέλεια είναι μια δαιμονική ενέργεια που καθιστά τον ανυποψίαστο πιστό να κωφεύει στα σωτήρια κελεύσματα του Κυρίου μας. Ο αμελής χριστιανός δεν μπορεί να διακρίνει τις ευλογημένες χάρες του Θεού μας στη ζωή του. Γι' αυτό ο αμελής είναι πάντοτε κατσούφης και κατηφής. Επίσης επιμείνετε να συνηθίζετε να εκκλησιάζεσθε τακτικά κυρίως μη αμελείτε τον Κυριακάτικο Εκκλησιασμό. Ο εκκλησιασμός προσφέρει χάρη πολλή στον πιστό, και τον καθιστά δοχείο της Χάριτος Του. Ταυτόχρονα ή αρετή της νηστείας με την ευλογία πάντοτε του πνευματικού και ή εμπρουπόθετη Θεία Μετάληψη του Σώματος και του Αίματος του Χριστού μας κάνει θαύματα Κάνετε υπομονή στους πειρασμούς και ιδίως τώρα που ο διάβολος πέτυχε τους σκοπούς του που από χρόνια δούλευε γι' αυτή την δύσκολη κατάσταση να μάς ρίξει στην απόγνωση. Ο Κύριος μπορεί να επιτρέψει να στερηθούμε, να υποφέρουμε λιγάκι, κάνετε όμως υπομονή διότι ο υπομείνας εις τέλος θα σωθεί. Μάλλον την όλη περιπέτεια μας πρέπει να την δούμε πνευματικά, και όχι όπως δυστυχώς προσπαθούν οι σειρήνες να μας λένε υλικά. Ο άνθρωπος που απομακρύνεται από το Θεό, γίνεται ή κτηνώδης ή δαιμονιώδης. Κοντά στο Θεό ή μάλλον με το Θεό όλα λύνονται. Ας μη σβήσει από κανέναν ή ελπίδα του Θεού μας. Η απόγνωση είναι του διαβόλου. Καλύτερα είναι να είμαστε με το Θεό μας και με λίγα, παρά με τον διάβολο και με τα πολλά του.

Δράττομαι της ευκαιρίας να σάς προτείνω να συμμετέχετε ενεργά έκτος του ιερού μυστηρίου της εξομολογήσεως και στις κατηχητικές συνάξεις της εκκλησίας μας που γίνονται από τον πνευματικό σας πατέρα. Αυτό δεν αποτελεί μόνο μια εκπλήρωση κάποιας υποχρεώσεως έναντι της Εκκλησίας αλλά κυρίως αποτελεί μια συμπλήρωση της κατηχήσεως σας. Πολλές φορές όλοι μας έχουμε κάποια ερωτήματα για την πίστη μας, έχουμε κάποια κενά για την διδασκαλία της Εκκλησίας μας και δυστυχώς μη γνωρίζοντας, εν ώρα εξομολογήσεως, ρωτούμε τον πνευματικό μας να μάς απαντήσει. Αυτό όμως δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα στο χρόνο των υπολοίπων που αναμένουν να εισέλθουν στο εξομολογητήριο. Κάποιοι πιθανόν να σκανδαλίζονται και κάποιοι χωρίς λόγο να αγανακτούν. Για τον λόγο αυτό επειδή ό πνευματικός άνθρωπος και ιδίως εκείνος που θέλει να αγωνίζεται θα πρέπει να φροντίζει για την πνευματική του πρόοδο σωστά και πάντα με γνώμονα την μαθητεία. Μαθητεία Χρίστου σημαίνει να έχεις πνευματικό πατέρα και να ακολουθείς το Χριστοκεντρικό και Πατερικό κήρυγμα του και να του κάνεις υπακοή. Ο Πνευματικός εξομολόγος σου κατά την ώρα τελέσεως του μυστηρίου γίνεται ο "προαγωγός" σου για την σωτηρία σου. Άρα έκτος του εξομολογητηρίου θα πρέπει να παρακολουθείς τις κατηχητικές του συνάξεις, να ακούς τον λόγο του, να αφουγκράζεσαι τις πνευματικές ανησυχίες και πορείες και να παίρνεις τις πνευματικές απαντήσεις που χρειάζεσαι. Για τον λόγο αυτό στο πρόγραμμα των εξομολογητικών συναντήσεων έχω προσθέσει και τις πνευματικές συνάξεις. Είτε είσαι νέος, είτε είσαι μεγάλος έχεις να επιλέξεις μία από τις δύο συνάξεις. Η Σύναξη των Νέων αφορά τις ηλικίες από 18 έως 40 και το Λειτουργικό Σεμινάριο άφορα τις ηλικίες από 40 ετών και άνω.

Θα ήθελα επίσης να σας συμβουλεύσω να τηρείτε το πρόγραμμα της εξομολόγησης όπως αναγράφεται στο χαρτί. Όλοι μας έχουμε συνηθίσει στα ιδιαίτερα ραντεβού. Αυτό πολλές φορές δεν είναι εφικτό εκ μέρους μου. Θα επιθυμούσα όλες τις ημέρες να εξομολογώ για να σας προλαβαίνω. Όμως εκ των πραγμάτων δεν είναι δυνατόν να το πράξω. Εκτός των ημερών που έχω εξομολόγηση ασχολούμαι με διοικητικά θέματα της Εκκλησίας. Μπορεί να με βλέπετε στο ναό, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι εκείνη τη στιγμή μπορώ να σας δω ή να σας εξομολογήσω. Όλα γίνονται με γνώμονα την διάκριση και το μέτρο. Επίσης πολλοί από εσάς έχετε τον αριθμό του κινητού μου και ενοχλείτε ακόμη και κατά τις ήμερες που έχω εξομολόγηση. Ακόμη παίρνετε άσκοπα τηλέφωνο για να ρωτήσετε πότε εξομολογώ. Αυτό δεν είναι σωστό διότι κάθε τόσο βγαίνει το πρόγραμμα της εξομολόγησης και αναρτάται στον πίνακα του ναού, αναρτάται στην ιστοσελίδα www.orthmad.gr και διανέμεται στο παγκάρι του ναού μας. Καλόν θα είναι να προσαρμοζόμεθα και να μην κάνουμε άσκοπες κινήσεις. Είναι και αυτό μέρος της πνευματικής μας ζωής και μέρος τού πνευματικού μας αγώνα.

Επίσης θα ήθελα να διευκρινίσω ότι κάθε φορά που εξομολογώ μοιράζω νούμερα σε συγκεκριμένο αριθμό, π.χ. 30,40,50,60 ή 70. Αυτό σημαίνει ότι όποιος λαμβάνει στο χέρι του τον αριθμό σημαίνει ότι και θα εξομολογηθεί με ότι αυτό -συνεπάγεται στη μέτρηση του χρόνου. Εάν η υπεύθυνη διανομής των αριθμών εξομολογήσεως κ. Μαρία σας ενημερώσει ότι τα νούμερα έχουν τελειώσει, αυτό σημαίνει ότι θα επανέλθετε την επόμενη φορά με υπομονή. Καλόν θα είναι από τις ώρες ενάρξεως που ορίζονται στο πρόγραμμα εξομολογήσεως να προσέρχεσθε λίγο νωρίτερα.

Μη ξεχνάτε ότι οι πτωχοί δεν υποφέρουν μόνο τα Χριστούγεννα, αλλά όλον τον χρόνο. Προσπαθείτε στη ζωή σας να στερείσθε για να ανακουφίζετε τους πιο πτωχούς από εσάς συνανθρώπους σας. Η Ενοριακή Νεανική Εστία του Ιερού Ναού Αγ. Ελευθερίου - οδού Αχαρνών εργάζεται και στον τομέα της φιλανθρωπίας, κυρίως απόρων παιδιών, μαθητών, φοιτητών και αγωνίζεται τα νειάτα να παραμείνουν κοντά στο Χριστό μας. Κι αυτές τις εορτές προσδοκούμε να θυμηθείτε το αυτονόητο. Για κάθε προσφορά σας λαμβάνετε απόδειξη. Σας ευχαριστούμε και περιμένουμε.

Ό Πνευματικός σας
π. Θεμιστοκλής Στ. Χριστοδούλου

Περί ενάρξεως του νέου εκκλησιαστικού έτους

Ἀγαπητά μου πνευματικὰ παιδιά, καλὴ κι εὐλογημένη ἱεραποστολικὴ καὶ ἐκκλησιαστικὴ χρονιά.
Ἡ εὐχὴ αὐτὴ ἔχει σχέση μὲ τὴν ἔναρξη τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους ποὺ ξεκινάει πάντοτε τὴν 1η Σεπτεμβρίου. Θὰ ἔχετε δεῖ πολλὲς φορὲς στὰ ἐκκλησιαστικὰ ἑορτολόγια-ἡμερολόγια τὴν 1η Σεπτεμβρίου τὴν ἔνδειξη: «Ἀρχὴ τῆς Ἰνδίκτου». Αὐτὸ σημαίνει τὴν ἀρχὴ μέτρησης τοῦ νέου χρόνου κατὰ τὸ Βυζαντινὸ Ἑορτολόγιο. Σήμερα ποὺ ἡ Ἐκκλησία μας ἀκολουθεῖ τὸ νέο ἡμερολόγιο σὲ πολλοὺς πιστοὺς δὲν εἶναι γωνστὸ ὅτι παλαιότερα ἡ Ἐκκλησία ἀκολουθοῦσε ἄλλο ἡμερολόγιο ποὺ δὲν εἶχε ὡς ἀρχὴ τοῦ ἔτους τὴν 1η Ἰανουαρίου, ἀλλὰ τὴν 1η Σεπτεμβρίου. Σήμερα κατὰ παράδοσιν ἡ 1η Σεπτεμβρίου ὡς ἀρχὴ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους τηρεῖται στὸ Οἰκουμενικό μας Πατριαρχεῖο τὴν μητέρα Ἐκκλησία Κωνσταντινουπόλεως μὲ πᾶσα ἐπισημότητα καὶ λατρευτικὴ τάξη.

Ἐν ὄψει λοιπὸν τοῦ νέου ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους δράττομαι τῆς εὐκαιρίας νὰ σᾶς προτείνω νὰ συμμετέχετε ἐνεργὰ ἐκτὸς τοῦ ἱεροῦ μυστηρίου τῆς ἐξομολογήσεως καὶ στὶς κατηχητικὲς συνάξεις τῆς ἐκκλησίας μας ποὺ γίνονται ἀπὸ τὸν πνευματικό σας πατέρα. Αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ μόνο μιὰ ἐκπλήρωση κάποιας ὑποχρεώσεως ἔναντι τῆς Ἐκκλησίας ἀλλὰ κυρίως ἀποτελεῖ μιὰ συμπλήρωση τῆς κατηχήσεώς σας. Πολλὲς φορὲς ὅλοι μας ἔχουμε κάποια ἐρωτήματα γιὰ τὴν πίστη μας, ἔχουμε κάποια κενὰ γιὰ τὴν διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας καὶ δυστυχῶς μὴ γνωρίζοντας, ἐν ὥρᾳ ἐξομολογήσεως, ρωτοῦμε τὸν πνευματικό μας νὰ μᾶς ἀπαντήσει. Αὐτὸ ὅμως δημιουργεῖ μεγάλο πρόβλημα στὸ χρόνο τῶν ὑπολοίπων ποὺ ἀναμένουν νὰ εἰσέλθουν στὸ ἐξομολογητήριο. Κάποιοι πιθανὸν νὰ σκανδαλίζονται καὶ κάποιοι χωρὶς λόγο νὰ ἀγανακτοῦν. Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ ἐπειδὴ ὁ πνευματικὸς ἄνθρωπος καὶ ἰδίως ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ ἀγωνίζεται θὰ πρέπει νὰ φροντίζει γιὰ τὴν πνευματική του πρόοδο σωστά καὶ πάντα μὲ γνώμονα τὴν μαθητεία. Μαθητεία Χριστοῦ σημαίνει νὰ ἔχεις πνευματικὸ πατέρα καὶ νὰ ἀκολουθεῖς τὸ Χριστοκεντρικὸ καὶ Πατερικὸ κήρυγμά του καὶ νὰ τοῦ κάνεις ὑπακοή. Ὁ Πνευματικὸς ἐξομολόγος σου κατὰ τὴν ὥρα τελέσεως τοῦ μυστηρίου γίνεται ὁ "προαγωγός" σου γιὰ τὴν σωτηρία σου. Ἄρα ἐκτὸς τοῦ ἐξομολογητηρίου θὰ πρέπει νὰ παρακολουθεῖς τὶς κατηχητικές του συνάξεις, νὰ ἀκοῦς τὸν λόγο του, νὰ ἀφουγκράζεσαι τὶς πνευματικὲς ἀνησυχίες καὶ πορεῖες καὶ νὰ παίρνεις τὶς πνευματικὲς ἀπαντήσεις ποὺ χρειάζεσαι. Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ στὸ πρόγραμμα τῶν ἐξομολογητικῶν συναντήσεων ἔχω προσθέσει καὶ τὶς πνευματικὲς συνάξεις. Εἴτε εἶσαι νέος, εἴτε εἶσαι μεγάλος ἔχεις νὰ ἐπιλέξεις μία ἀπὸ τὶς δύο συνάξεις. Ἡ Σύναξη τῶν Νέων ἀφορᾶ τὶς ἡλικίες ἀπὸ 18 ἕως 40 καὶ τὸ Λειτουργικὸ Σεμινάριο ἀφορᾶ τὶς ἡλικίες ἀπὸ 40 ἐτῶν καὶ ἄνω.

Θὰ ἤθελα ἐπίσης νὰ σᾶς συμβουλεύσω νὰ τηρεῖτε τὸ πρόγραμμα τῆς ἐξομολόγησης ὅπως ἀναγράφεται στὸ χαρτί. Ὅλοι μας ἔχουμε συνηθίσει στὰ ἰδιαίτερα ραντεβοῦ. Αὐτὸ πολλὲς φορὲς δὲν εἶναι ἐφικτὸ ἐκ μέρους μου. Θὰ ἐπιθυμοῦσα ὅλες τὶς ἡμέρες νὰ ἐξομολογῶ γιὰ νὰ σᾶς προλαβαίνω. Ὅμως ἐκ τῶν πραγμάτων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ πράξω. Ἐκτὸς τῶν ἡμερῶν ποὺ ἔχω ἐξομολόγηση ἀσχολοῦμαι μὲ διοικητικὰ θέματα τῆς Ἐκκλησίας. Μπορεῖ νὰ μὲ βλέπετε στὸ ναό, αὐτὸ ὅμως δὲν σημαίνει ὅτι ἐκείνη τὴ στιγμὴ μπορῶ νὰ σᾶς δῶ ἤ νὰ σᾶς ἐξομολογήσω. Ὅλα γίνονται μὲ γνώμονα τὴν διάκριση καὶ τὸ μέτρο. Ἐπίσης πολλοὶ ἀπὸ ἐσᾶς ἔχετε τὸν ἀριθμὸ τοῦ κινητοῦ μου καὶ ἐνοχλεῖτε ἀκόμη καὶ κατὰ τὶς ἡμέρες ποὺ ἔχω ἐξομολόγηση. Ἤ ἀκόμη παίρνετε ἄσκοπα τηλέφωνο γιὰ νὰ ρωτήσετε πότε ἐξομολογῶ. Αὐτὸ δὲν εἶναι σωστὸ διότι κάθε τόσο βγαίνει τὸ πρόγραμμα τῆς ἐξομολόγησης καὶ ἀναρτᾶται στὸν πίνακα τοῦ ναοῦ, ἀναρτᾶται στὴν ἱστοσελίδα www.orthmad.gr καὶ διανέμεται στὸ παγκάρι τοῦ ναοῦ μας. Καλὸν θὰ εἶναι νὰ προσαρμοζόμεθα καὶ νὰ μὴν κάνουμε ἄσκοπες κινήσεις. Εἶναι καὶ αὐτὸ μέρος τῆς πνευματικῆς μας ζωῆς καὶ μέρος τοῦ πνευματικοῦ μας ἀγώνα.

Ό Πνευματικός σας
π. Θεμιστοκλής Στ. Χριστοδούλου

«Όλα μου επιτρέπεται να τα κάνω, αλλά δεν με συμφέρει να τα κάνω»...

Αγαπητά μου πνευματικά παιδιά, καθ' όλον το διάστημα του θέρους που κάποιοι από εσάς θα κάνετε διακοπές, άλλοι θα επισκεφθείτε διάφορους τόπους σε συγγενικά ή φιλικά σας πρόσωπα, θα παρακαλούσα θερμώς να μην ξεχνάτε την καθημερινή σας προσευχή, τον Κυριακάτικο εκκλησιασμό σας, τις νηστείες της Τετάρτης και της Παρασκευής καθώς και την αυστηρή νηστεία του Δεκαπενταύγουστου (από 1ης μέχρι 15ης Αύγουστου) όπως επίσης και τη μελέτη της Αγίας Γραφής και κάποιων πνευματικών βιβλίων, όποιων σας συνέστησε ο πνευματικός σας. Συνήθως οι διακοπές κρύβουν πολλές παγίδες. Πολλοί βρίσκουν την ευκαιρία να σκέπτονται πονηρά από τώρα, ότι το καλοκαίρι είναι μια ευκαιρία να διαπράξουν κάποιες αμαρτίες, τις όποιες επιστρέφοντας θα τις πουν στον εξομολόγο τους και θα λάβουν την συγχώρεση. Αυτό και αλλά πολλά σχετικά με πεσίματα σε αμαρτίες είναι πράγματα πονηρά και εμπαικτικά απέναντι στον Κύριο και Θεό μας. Παρακαλώ να μη χαθεί από τη ζωή σας ο φόβος του Θεού. Είπε ο Μέγας Απόστολος Παύλος σε μια επιστολή του ότι «όλα μου επιτρέπεται να τα κάνω, αλλά δεν με συμφέρει να τα κάνω». Ο σκοπός της ζωής μας είναι ο αγιασμός μας. Η ένωση μας με το Θεό μας. Άρα οι διακοπές, εάν είναι μια ευκαιρία να φύγω μακριά από το Θεό, καλύτερο θα είναι να μην τις κάνω. Έτσι θα είμαι πάντα με το Θεό μου. Μπορεί όμως όπου κι αν βρεθώ να σκέπτομαι ότι βρίσκομαι μαζί με το Θεό μας. Ο Θεός δεν κάνει διακοπές εγκαταλείποντας μας. Και κάτι ακόμη, μπορεί τον πνευματικό να τον ξεγελάσουμε και να πάρουμε εύκολα την συγχώρεση, το Θεό όμως αναλογιστήκαμε εάν μπορούμε να τον εμπαίζουμε; Εύχομαι σε όλους σας καλό καλοκαίρι, με πολλές ευκαιρίες ενώσεως με τον Κύριο μας.

Οι Συνάξεις των Νέων των Παρασκευών, του Λειτουργικού Σεμιναρίου και όλων των δραστηριοτήτων του ναού μας (χορευτικό τμήμα παραδοσιακών χορών, σχολή αγιογραφίας, χορωδία μικρών και μεγάλων, εκκλησιαστικών τεχνών, κομποσχοινίου και παρασκευής πρόσφορου) για όλες τις ηλικίες θα ξεκινήσουν τον Οκτώβριο 2011 (σχετική ανακοίνωση θα εκδοθεί τον μήνα Σεπτέμβριο).

Επίσης για όσους το επιθυμούν θα πραγματοποιηθεί πολυήμερη προσκυνηματική εκδρομή στα αγιασμένο νησί της Λέσβου κατά μήνα Οκτώβριο 2011. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να δηλώσουν συμμετοχές από 15 έως 25 Σεπτεμβρίου 2011. Θα επισκεφτούμε την πρωτεύουσα Μυτιλήνη, τους ωραίους ναούς της και τον πολιούχο της πόλεως άγιο Θεόδωρο Βυζάντιο, τον Άγιο Αρχάγγελο Μανταμάδου, τούς Αγίους Νεοφανείς μάρτυρες της Λέσβου στο ομώνυμο μοναστήρι τους Ραφαήλ, Νικόλαο και Ειρήνη, την Παναγία της Αγιάσου, τον τάφο του αειμνήστου Γέροντος παπα-Φώτη Λαυριώτη στο χωριό Τρίγωνος Πλωμαρίου, τον Ιερό Ναό Αγ. Νεομάρτυρος Λουκά του εξ Άδριανουπόλεως και εν Παμφίλω μαρτυρήσαντος (κτήτωρ της Μονής είναι ο αείμνηστος παπα-Φώτης), λαογραφικό μουσείο Θεόφιλου και συνάντηση με την ομάδα νέων της Ζωοδόχου Πηγής Βαρείας κ.ά.

Τέλος, σας ενημερώνω ότι και ο πνευματικός σας χρειάζεται κάποιες στιγμές την πνευματική του ξεκούραση. Για τον λόγο αυτό θα σας παρακαλούσα όλους να κάνετε λελογισμένη χρήση του κινητού τηλεφώνου μου. Επόμενη εξομολόγηση και νέο πρόγραμμα εξομολογήσεως την Τρίτη 20 Σεπτεμβρίου 2011 και ώρα 4:00 μ.μ.

Μετά πολλών ευχών και ευλογιών
Καλό κι ευλογημένο καλοκαίρι

Ό Πνευματικός σας
π. Θεμιστοκλής Στ. Χριστοδούλου

Φοβίες και άγχος: οι αρρώστιες τη ψυχής μας

Αγαπητά πνευματικά μου παιδιά,
«Η αγάπη του Θεού έξω βάλλει τον φόβον» θα μας πει πάλιν και πολλάκις ο μαθητής της αγάπης Ιωάννης ο Θεολόγος.
Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε όλοι μας, είτε λίγο είτε πολύ, είμαστε φοβισμένοι και αγχωμένοι από την πολιτικοκοινωνική κατάσταση. Φοβούμεθα περισσότερο μη χάσουμε την ύλη, μήπως στερηθούμε τα πάμπολλα υλικά αγαθά, τα χρήματα και τις τροφές, που άδικα πολλές φορές κατακτούμε και καταναλώνουμε εις βάρος των άλλων συνανθρώπων μας. Αγχωνόμεθα χωρίς να σκεπτόμαστε σοβαρά ότι το άγχος είναι καθαρά πειρασμική κατάσταση.
Είναι κύημα της σκληροκαρδίας και του ατομοκεντρισμού μας. Κρύβει το άγχος μεγάλη δόση αυταρέσκειας, εγωισμού, και αδιαφορίας για το συνάνθρωπο. Τίποτα δεν μπορεί να κατακτήσει από μόνος του ο άνθρωπος. Τίποτα δεν μπορεί να επιτύχει και να κατορθώσει. Εάν μη Κύριος οικοδομήσει, εις μάτην εκοπίασαν οι οικοδομούντες. Πολλοί από εμάς μπλοκαρισμένοι στην ύλη και στη θεοποίηση αυτής στηριχθήκαμε σε ανύπαρκτο Θεό που εκπροσωπεί η ύλη και λανθασμένα ξεχάσαμε τον αίτιο της ζωής που είναι ο εν Τριάδι Θεός μας και λατρεύσαμε την κτίση, παρά τον Κτίσαντα. Αποτέλεσμα αυτής της λάθος πορείας μας ήταν και είναι να στερηθούμε των θεμελιωδών αρχών και στηριγμάτων της παρούσης ζωής που είναι ο Θεός και αφελώς να θεοποιούμε τον εαυτό μας, στηριζόμενοι στις δυνάμεις μας, τις αείποτε φθίνουσες μετά το πέρασμα των ετών, κοινόν άλλωστε το χρέος όλων ο θάνατος, και φυσικά όταν ο καιρός περνά και πλησιάζει το τέλος πέφτουμε στην απελπισία της άχαρης και εντελώς αστήρικτης σε γερά θεμέλια ζωής μας.

Για τον λόγο αυτό, αγαπητά μου παιδιά, όσο είναι καιρός ας αγωνιστούμε κλείνοντας τα αυτιά της ψυχής στις Λαιστρυγόνες του αιώνος τούτου του απατεώνος. Άς στηρίξουμε τις ζωές μας στον Δημιουργό μας τον Κύριο και Θεό μας. Ας σκεπτόμαστε ότι η εδώ ζωή είναι καιρός πνευματικών εξετάσεων για την άλλη την αιώνια και άφθαρτη ζωή. Ας μη μας πιάνει το ξέφρενο κυνήγι για κατάκτηση πάμπολων υλικών πραγμάτων και ξεχάσουμε το αληθινό νόημα της ζωής μας που είναι η κατάκτηση του Παραδείσου από αυτήν εδώ τη ζωή. Ο Ορθόδοξος Χριστιανός δεν φοβάται την απώλεια της ύλης. Γνωρίζει καλά ο χριστιανός ότι είναι πάροικος και παρεπίδημος. Ούκ έχομεν ώδε μένοντα πόλιν, αλλά την μέλλουσαν επιζητούμεν. Ο φόβος που προκαλείται εξαιτίας της ύλης, όποιας μορφής κι αν είναι αυτή, αποδεικνύει ότι είμαστε μακράν του Θεού. Ότι δεν πιστεύουμε στο Θεό. Ότι ο Θεός είναι πολύ μακριά από τη ζωή μας. Ότι η ελπίδα που δίνει το Ευαγγέλιό Του δεν υφίσταται στη ζωή μας. Ακόμη ότι η πίστη μας είναι νεκρά. Δεν μας ζωογονεί. Δεν νοηματοδοτεί τη ζωή μας. Γι’ αυτό κάποιοι από εμάς μπροστά στις δυσκολίες και περιστάσεις της ζωής μας χάνουμε το χαμόγελο, θλιβόμαστε και γενικώς περπατώντας παραμιλούμε. Βλέπουμε την ανημποριά των προσωπικών μας δυνάμεων και αδύναμοι να σηκώσουμε το βάρος, τις δοκιμασίες και τους πειρασμούς της ζωής, όποιοι κι αν είναι αυτοί , πέφτουμε θλιβόμενοι και απελπισμένοι, προσδοκούμε θάνατο παρά ζωή.

Όμως ξεχνάμε το λόγο του Κυρίου που λέγει: «Εγώ ειμί η αλήθεια και η ζωή». Για το λόγο αυτό πιστεύω ότι η αληθινή και βαθειά πίστη στο Θεό είναι η σωτηρία. Ακόμη πιστεύω ότι η καλή χρήση του πλούτου και γενικά όλης της ύλης σε βάση χριστιανική μπορεί να επιφέρει καλά και γρήγορα αποτελέσματα. Η αγάπη μας για τη φύση, τα ζώα, τα δένδρα, τα φυτά μπορεί να φέρει σημαντικές αλλαγές στο περιβάλλον και γενικά στη ζωή μας. Πιστεύω ακόμη ότι η απαλλαγή από τις εξαρτήσεις των ηλεκτρονικών μέσων(κινητά, internet, facebook, ηλεκτρονικά παιχνίδια κ.α) θα φέρει την ισορροπία στη κοινωνία μας που από την παράχρησή τους μας οδηγεί σε δαιμονική απομόνωση, στην ακοινωνησία, στον εγωκεντρισμό, την αυτοεπίδειξη για μεγαλεπίβολα και ανέφικτα σχέδια, στο ρομποτισμό και την κατάργηση της κοινωνίας του Αγίου Πνεύματος. Ακόμη πιστεύω ότι ο εκκλησιασμός με την παρουσία μας δηλαδή κατά την τέλεση των Αχράντων Μυστηρίων και ιερών ακολουθιών της αγίας μας Εκκλησίας θα φέρει τη λύτρωση μας από τα διάφορα κόμπλεξ με τα οποία έχει φορτισθεί η ζωή μας.

Ακόμη πιστεύω ότι το αληθινό νόημα της ζωής το συλλαμβάνει ο πιστός άνθρωπος με την συνεχή μελέτη του λόγου του Θεού και της καλώς νοουμένης εμμονής στις Ιερές Παραδόσεις της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας. Το «στήκετε και κρατείτε τις παραδόσεις» δεν είναι μια μουσειακή αρχή και κανόνας της Εκκλησίας, αλλά είναι τρόπος ζωής και προσέγγισης πολλών περιστάσεων της ζωής, μιας πορείας αγιοπνευματικής και αγιοπατερικής. Είναι η συνέχεια της Αποστολικής Εκκλησίας που αρχή της έχει τον Κύριό μας Ιησού Χριστό και συνέχεια τους Αγίους Αποστόλους και Ιερούς Πατέρες και όλους τους συνεχιστές και διαδόχους αυτών, μέχρι και τον τελευταίο Επίσκοπο, Πρεσβύτερο, Διάκονο, μοναχό και λαïκό.

Ακόμη πιστεύω, ότι ο σύγχρονος άνθρωπος πρέπει να ξαναβρεί τη χαμένη ελπίδα του, το θάρρος του, τη χαρά της παρούσης ζωής, όχι στηριγμένος στον εαυτό του, αλλά στον αληθινό Θεό, τον ατελεύτητο, τον απερινόητο, τον ακατάληπτο, τον αναλλοίωτο, τον άφθαρτο, τον αιώνιο.

Τέλος πιστεύω ότι η αγάπη του Θεού προς το δημιούργημά του τον άνθρωπο που τυγχάνει και η κορωνίδα της Δημιουργίας Του, αλλά και η από τον άνθρωπο αγάπη προς το Θεό ως απαραίτητη αντίδοση και αντίδωρο της αγάπης της κτίσεως προς τον Δημιουργό είναι η λύση στα όποια προβλήματα, είναι η απαλλαγή από δαιμονικούς φόβους και άγχη. Δεν αρκεί όμως να λέμε ότι πιστεύουμε στο Θεό, πρέπει να το αποδέιξουμε με τα έργα και τις πράξεις μας.

Η ζωή των ανθρώπων ανά του αιώνες έχει αποδείξει περίτρανα ότι έχει πολλές δοκιμασίες, θλίψεις, αγωνίες, πολέμους κ.α. Όμως έχει και καλά. Ο άνθρωπος αυτή την πρόσκαιρη ζωή πρέπει να τη περάσει εν μέσω θλίψεων στην προοπτική του ευαγγελικού λόγου: «ἀλλὰ θαρσεῖτε, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον(Ιωαν.16-33)». Αυτό θέλει να μας υπενθυμίζει ότι κάθε πιστός και βαπτισμένος είναι όχι κοσμοπολίτης , αλλά ουρανοπολίτης. Μπορεί μεν να μπήκε σ’ ένα συγκεκριμένο σημείο του ρου της ζωής, σε χρόνο και τόπο, όμως το μέλλον του είναι στη Ουράνια πατρίδα, στον Ουράνιο Παράδεισο, που είθε να μπούμε όλοι μας, εν ημέρα Κρίσεως. Άρα ας σκεπτόμαστε με πίστη ότι δεν ήλθαμε στον κόσμο για να παραμείνουμε εδώ, αλλά την μέλλουσα ζωή, την ουράνια και Παραδείσια επιθυμούμε.

Γι' αυτό τον λόγο πιστεύουμε, γι’ αυτό το λόγο βαπτισθήκαμε, γι’ αυτό το λόγο αγωνιζόμεθα βιώνοντας τα ιερά μυστήρια, όπως Εξομολόγηση, Θεία Ευχαριστία, Βάπτισμα, Γάμο, Ιερωσύνη κ.α. Γι’ αυτό το λόγο νηστεύουμε και εγκρατευόμαστε, γι’ αυτό το λόγο προσευχόμαστε αδιαλείπτως, και φιλανθρωπούμε. Γι’ αυτό το λόγο δεν θα σταματήσουμε να προσδοκούμε. Είναι το αναφαίρετο δικαίωμα του κάθε χριστιανού να ζει μεν σε μια κοινωνία, σε μια πόλη, σ’ ένα χωριό, σ’ έναν τόπο, να δηλώνει την υποτέλειά του σ' ένα πολιτικό σύστημα, σ’ ένα κράτος, σ’ ένα έθνος, όμως να είναι ελεύθερος ψυχικά να εκφράζεται για την πίστη του. Ακόμη κι αν οι περιστάσεις της ζωής και τα κρατικά πολιτικά συστήματα μας αφαιρέσουν οποιαδήποτε κτίση ύλης, εκείνο που είναι αδύνατο να αφαιρέσουν είναι η ψυχή. Γι’ αυτό το λόγο ας αγωνιζόμαστε να επαυξάνουμε πνευματικά την ψυχή μας.

Καλόν αγώνα, χωρίς φόβο, χωρίς άγχος, με πίστη στο Θεό μας και στην αγία Του Εκκλησία. Αμήν.

Μετά πολλών ευχών και ευλογιών
Ο πνευματικός σας
Πρωτ. Θεμιστοκλής Στ. Χριστοδούλου

Χριστός Ανέστη!

Αγαπητά μου πνευματικά παιδιά, Χριστός Ανέστη!
Μετά τις κοσμοσωτήριες ημέρες της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής επιθυμώ τις Αναστάσιμες αυτές ημέρες που διερχόμεθα να επικοινωνήσω μαζί σας και να σας υπενθυμίσω ότι η πνευματική ζωή δεν σταματάει με το Χριστός Ανέστη, άλλα συνεχίζεται. Ο αγώνας δεν είναι μόνο για τις σαρακοστές της Εκκλησίας μας. Ο αγώνας είναι διηνεκής. Δεν έχει παύση σε όλη μας τη ζωή. Μάλλον έχει τέλος, όταν έλθει η ευλογημένη εκείνη στιγμή που θα μας καλέσει ο Κύριος να πληρώσουμε το κοινόν μας χρέος που είναι ο θάνατος, μάλλον η μετάβαση μας από τα πρόσκαιρα προς τα αιώνια.
Μερικοί πιστοί έχουν την ψευδαίσθηση ότι πρέπει να αγωνίζονται μόνον κατά τις νηστείες, ενώ τις λοιπές ήμερες που δεν υπάρχει νηστεία μπορούν να κάνουν τα πάντα. Αυτό είναι μια αληθινή δαιμονική πλάνη. Ο Κύριος μας που είναι Δικαιοκρίτης βλέπει τον αγώνα μας και την θυσία μας και αναλόγως θα μας αποδώσει εν ημέρα Κρίσεως. Άρα λοιπόν ο φιλότιμα εργαζόμενος τα πνευματικά αμοίβεται όχι μόνον κατά την προσδοκία της άλλης ζωής, αλλά και από αυτήν την ζωή προγεύεται του Παραδείσου. Αυτό σημαίνει ότι αποκτά τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος, όπως τη χαρά, την ειρήνη, την μακροθυμία, την αγαθοσύνη, την εγκράτεια, την πραότητα, την ακλόνητη και αγιάζουσα πίστη που είναι δείγματα παραδεισίας συμπεριφοράς για όποιον από τους πιστούς τα κατακτά.
Εν αντιθέτω περιπτώσει υπάρχει και η μερίδα εκείνη των πιστών που πειράζει τον Θεό μας με τις πονηρές σκέψεις και επιθυμίες του. Αυτό σημαίνει ότι ο πιστός αυτής της κατηγορίας, ενώ γνωρίζει ότι η πνευματική ζωή είναι μια συνεχόμενη άσκηση, αυτός περιορίζει την πνευματικότητα μόνον για κάποιες περιόδους εκκλησιαστικής ζωής και αγωνίζεται με ημερομηνία λήξεως. Δηλαδή αγωνίζεται με νηστείες και εγκράτειες σαρκικές ή άλλες μόνον όταν η Εκκλησία μας έχει θεσπίσει νηστείες και τον υπόλοιπο καιρό ξεφεύγει και κυλιέται στα ποικίλα αμαρτήματα, σκεπτόμενος ότι όταν έλθει η περίοδος της επόμενης νηστείας θα εγκρατευθεί κι έτσι θα αγιασθεί. Αυτή η συνήθεια είναι πονηρά. Δεν είναι αληθινή πνευματική ζωή. Είναι θα λέγαμε μια πίστη κομμένη και ραμμένη στα μέτρα και στις δυνατότητες των παθών και των αμαρτημάτων μας. Αυτή η «πνευματική ζωή» είναι πονηρά και πολύ επικίνδυνη γιατί μπορεί ξαφνικά και αιφνίδια να οδηγήσει τον άνθρωπο εις την αιώνια κόλαση, την ετοιμασμένη για του πονηρούς και του φαύλους.
Γι'αυτό αγαπητά μου παιδιά θα ήθελα να σας θερμοπαρακαλέσω να αγωνίζεσθε συνεχώς και να συντάσσεσθε με τη ζωή της Εκκλησίας όχι κατά το θέλημα σας, αλλά κατά το θέλημα του Θεού που είναι αναμφισβήτητα αγαθό και ευάρεστο. Μη ξεχνάτε να διαβάζετε καθημερινά την προσευχή σας. Διαβάζετε τον αληθινό Λόγο του Θεού μέσα από την Αγία Γραφή, την Παλαιά και την Καινή. Βάλετε ένα πρόγραμμα καθημερινής μελέτης όπως το βρίσκετε μέσα στο βιβλίο μας «Η Εξομολόγηση για μια καλή προετοιμασία!». Επίσης μάθετε να αφήνετε τα προβλήματα σας στο Θεό μας, την Παναγία μας και τους Αγίους. Κάνετε φίλους τους Αγίους της Εκκλησίας μας διαβάζοντας καθημερινά έναν βίο Αγίου. Τιμή μάρτυρος ή Αγίου, μίμησης μάρτυρος ή Αγίου. Σας εύχομαι καλή Αναστάσιμη περίοδο, πάντοτε βιούμενη μέσα στην Αγία Κιβωτό την Εκκλησία μας και τη μυστηριακή ζωή Της.

Μετά πολλών Αναστασίμων Ευχών
Ο πνευματικός σας
Πρωτ. Θεμιστοκλής Στ. Χριστοδούλου

To Μυστήριο της Εξομολογήσεως

Ποιος τελεί το Μυστήριο της Εξομολόγησης;
Το μυστήριο της εξομολογήσεως τελείται μόνον από τον επίσκοπο και τους πρεσβυτέρους της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας. Αυτό σημαίνει ότι εκείνοι που τελούν το μυστήριο της εξομολογήσεως πρέπει να είναι κανονικά και ορθοδόξως χειροτονημένοι κληρικοί της κανονικής Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Πως τελείται το Μυστήριο της Εξομολόγησης;
Κατά την εξομολόγηση ο πνευματικός και ο εξομολογούμενος στέκονται είτε όρθιοι, είτε καθιστοί ενώπιον των αγίων εικόνων του Χριστού και της Παναγίας σε στάση ευλάβειας, δηλ. με σκυμμένο το κεφάλι. Ο πνευματικός πρέπει να βλέπει τον εξομολογούμενο κατά πρόσωπο και να διαπιστώνει εκ των εξαγορευθέντων αμαρτημάτων και εγκλημάτων του την αληθινή μετάνοιά του. Εξυπακούεται ότι η συγχωρητική ευχή δίδεται εκ μέρους του εξομολόγου προς τον εξομολογούμενο μόνον τότε, όταν υπάρχει αληθινή μετάνοια και συντριβή εκείνη τη στιγμή που τελείται το μυστήριο. Ο πνευματικός εξομολόγος απαραιτήτως για να έχει ισχύ το μυστήριο της εξομολογήσεως θα πρέπει να φέρει επί του λαιμού του το επιτραχήλιον, δηλαδή το απαραίτητο εκείνο ύφασμα που κρέμεται από το λαιμό του και με το οποίο ενεργεί όλες τις ιερές ακολουθίες της Εκκλησίας μας. Ο εξομολογούμενος προκειμένου να λάβει τη συγχωρητική ευχή θα πρέπει απαραιτήτως να γονατίζει και να βάζει πάνω στην κεφαλή του ο πνευματικός το επιτραχήλιον του. Στο τέλος της αναγνώσεως της συγχωρητικής ευχής ο πνευματικός αίρει το επιτραχήλιον από την κεφαλή του εξομολογουμένου και ο εξομολογούμενος ασπάζεται το επιτραχήλιον και την δεξιά χείρα του πνευματικού.

Προετοιμασία για την Εξομολόγηση
Ο πιστός προκειμένου να εξομολογηθεί προετοιμάζεται. Αυτό σημαίνει ότι πριν προσέλθει κοντά στον πνευματικό έχει σκεφθεί τις αμαρτίες του, έχει μετανοιώσει και φυσικά εξαγορεύεται καθαρά και χωρίς ντροπές τα όποια αμαρτήματά του σαν να τα εξομολογείται ενώπιον του ίδιου του Χριστού μας. Η παρουσία του πνευματικού εξομολόγου δεν αντικαθίσταται ούτε με τα εικονίσματα, ούτε με οτιδήποτε άλλο υποκατάστατο, ως π.χ. αφελώς πιστεύουν πολλοί που δεν θέλουν να εξομολογηθούν ειλικρινά, ότι με την τέλεση πολλών μυστηρίων Ευχελαίου τους εξαλείφονται τα αμαρτήματά τους. Κι αυτό συμβαίνει γιατί στη μεν πρώτη περίπτωση οι εικόνες δεν έχουν στόμα και αυτιά για να μας μιλήσουν και να μας ακούσουν, όπως επίσης δεν μπορούν οι εικόνες, όσο άγιες και να είναι, να μας διαβάσουν την εκκλησιαστική ευχή και να μας συγχωρήσουν. Από την άλλη δε το μυστήριο του Ευχελαίου έπεται της εξομολογήσεως και δεν αντικαθιστά ούτε αίρει την εξομολόγηση. Το μυστήριο του Ευχελαίου υποβοηθά και συμπληρώνει το μυστήριο της εξομολογήσεως. Αυτό σημαίνει ότι όλα τα ιερά μυστήρια είναι απαραίτητα για τη σωτηρία του πιστού. Κανένα από τα ιερά μυστήρια και τις ιερές ακολουθίες δεν αυτονομείται στην Ορθόδοξη Εκκλησία μας. Οποιαδήποτε άλλη θεώρηση διαστρεβλώνει τα πράγματα και δημιουργεί μορφώματα μέσα στην Εκκλησία μας.
Ως ακολουθία της Εκκλησίας μας το ιερόν μυστήριον της μετανοίας ανήκει στις μυστηριακές τελετές. Δηλαδή με την επενέργεια της επικλήσεως του Παναγίου Πνεύματος δια των ιερών ευχών καθίσταται πηγή χάριτος και επανεντάξεως στο σώμα της Εκκλησίας εκείνου που εξαιτίας της αμαρτίας, απομακρύνθηκε.

Εκκλησιαστικά επιτίμια και κανόνες κατά το Μυστήριο της Μετανοίας
Ο πνευματικός κατά την ενάσκηση του υπουργήματος της εξομολογήσεως έχει το δικαίωμα να επιβάλει τα εκκλησιαστικά επιτίμια και κανόνες. Αυτό σημαίνει ότι εξομολογεί όχι αφ’ εαυτού του αλλά με βάση το ιερόν Ευαγγέλιον και τους ιερούς Κανόνες των αγίων και Θεοφόρων Πατέρων της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Εκ μέρους των εξομολογουμένων απαιτείται υπακοή προκειμένου να επέρχεται η Χάρις και η Ευλογία του εν Τριάδι Θεού μας. Τα εκκλησιαστικά επιτίμια και γενικά οι κανόνες που διακριτικά επιβάλλει ο εκάστοτε πνευματικός εξομολόγος προς τους εξομολογούμενους δεν αποτελούν τιμωρίες, αλλά τρόπους ελευθέρας πνευματικής αποδοχής εκ μέρους των πιστών για την καλώς νοούμενη επιστροφή τους στην Αγία Εκκλησία. Ο Άγιος Μάρκος ο Ερημίτης θα πει σχετικά με το θέμα μας ότι «οι κανόνες μας διαφυλάττουν τους όρους της δοθείσης από τον ίδιο το Θεό μας ελευθερίας». Ο δε Απόστολος Παύλος θα σημειώσει εμφαντικά «Πάντα μοι έξεστι, αλλ’ ου πάντα συμφέρει»(όλα μου επιτρέπεται να τα κάνω, αλλά δεν με συμφέρει να τα κάνω όλα).

Εξομολόγηση και Θεία Ευχαριστία
Το ιερό μυστήριο της εξομολογήσεως έχει άρρηκτη σχέση με το ιερό μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Η εξομολόγηση οδηγεί τους πιστούς σε συνεχή μετάληψη του Σώματος και του Αίματος του Χριστού, προάγει δηλ. του εξομολογούμενους να συναντήσουν τον Νυμφίο Χριστό. Εκείνος ο εξομολογούμενος που εν αληθινή μετανοία και συντριβή προσέρχεται στο μυστήριο της καταλλαγής και συμφιλιώσεως με το Θεό αισθάνεται το πρόσωπο του πνευματικού του όχι απλώς ως έναν άνθρωπο, αλλά την ίδια τη ζώσα παρουσία του Κυρίου Ιησού ενώπιον του. Έτσι η εκ μέρους του αποδοχή του κανόνα ή επιτιμίου, αποτελεί για τον ίδιο την προέκταση της αληθινής μετανοίας του που συνεχίζει και δεν σταματά αποχωρώντας από τον τόπο της εξομολογήσεως. Η εκτέλεση δε του κανόνα αποτελεί για τον ίδιο πηγή χάριτος και ιδιαιτέρας ευλογίας. Εξασκώντας δε καθημερινά τον κανόνα του αισθάνεται χαρά και αγαλλίαση που ο Κύριος τον προσβλέπει και τον στηρίζει. Έτσι κάνει προκοπή στη πνευματική ζωή.
Στο έντυπο Ευχολόγιον υπάρχει και μια ιδιαίτερη «ακολουθία επί εξομολογουμένων» (βλ. Μικρόν Ευχολόγιον, εκδ. ιδ’ Αποστολικής Διακονίας της Ελλάδος, Αθήνα 1999,σ.162-166). Η ακολουθία αυτή σήμερα έχει ατονήσει να εκτελείται εκ μέρους πολλών πνευματικών, καθότι έχει μια σχετική έκταση και προϋποθέτει άνεση χρόνου. Συνήθως σήμερα οι ιερείς, ιδιαιτέρως όσοι εξασκούν την πνευματική πατρότητα στις μεγαλουπόλεις αδυνατούν να επαναλαμβάνουν σε κάθε προσερχόμενο εξομολογούμενο ολόκληρη την ακολουθία της εξομολογήσεως του Έντυπου Ευχολογίου καθότι και οι πιστοί και λόγω των πολυπληθών πόλεων ή ακόμη λόγω του χρονικού περιορισμού τους - προσέρχονται ευκαίρως ακαίρως, χωρίς προγραμματισμό στους πνευματικούς ζητώντας επιμόνως εξομολόγηση καθ ΄όλη τη διάρκεια της ημέρας. Πολλοί εκ των πνευματικών ορίζουν -και ορθώς το πράττουν- καθορισμένη ημέρα για το μυστήριο της εξομολογήσεως και φυσικά συγκεκριμένες ώρες. Κάποιοι άλλοι ορίζουν περισσότερες ημέρες μέσα στην εβδομάδα και προς αποφυγήν παρεξηγήσεων μεταξύ των πιστών που προσέρχονται στην εξομολόγηση έχουν καθιερώσει και νούμερα για την καλώς εννοούμενη προτεραιότητα που απαιτεί το ίδιο το μυστήριο. Κάποιοι εκ των πνευματικών διαβάζουν κατά την έναρξη της εξομολογήσεως ολόκληρη την ακολουθία εκ του Ευχολογίου χωρίς φυσικά τον σχετικό διάλογο που ορίζει η διάταξη. Κάποιοι άλλοι πνευματικοί ξεκινούν με κάτι αυτοσχέδιο πχ βάζουν «Ευλογητός», «Τρισάγιον», κατανυκτικά Τροπάρια όπως «Της μετανοίας την πύλην» ή του αγίου του ναού, εκτενής αιτήσεις «υπέρ των πάντων των προσερχομένων εν τω ιερώ μυστηρίω της μετανοίας - εξομολογήσεως και αφέσεως των αμαρτιών και συγχωρήσεως των εκουσίων και ακουσίων πλημμελημάτων και υπερ αφέσεως των αμαρτιών και καιρόν μετανοίας». Στο τέλος πάντων των εξομολογουμένων της ημέρας ο πνευματικός επιλέγει το «Δι’ευχών».

Μετά πολλών ευχών και ευλογιών
Πρωτ. Θεμιστοκλής Στ. Χριστοδούλου

Εξομολόγηση και προσευχή

Αγαπητά μου πνευματικά παιδιά,
Διά του παρόντος σημειώματος επικοινωνώ μαζί σας με πολλή χαρά. Θα ήθελα επ’ ευκαιρία της νέας χρόνιας να ευχηθώ σε όλους σας υγεία και πνευματική προκοπή. Διαπιστώνω κατά την ενάσκηση του υπουργήματος της εξομολογήσεως ότι σε πάρα πολλούς υπάρχει έλλειμα προσευχής. Ενώ για παράδειγμα διαπιστώνει κάποιος εξομολογούμενος ότι υπάρχουν πολλά μπερδεμένα πράγματα στη ζωή του, αντὶ να προσπαθεί προσευχητικὰ να τα επιλύει, εκείνος παραμένει αδιάφορος και ασυγκίνητος στην προσωπική του εσωστρέφεια, που είναι μια δαιμονική πλάνη. Ο διάβολος έχει καλά πετύχει να μας αποσυντονίσει όλους μας. Αντὶ να στηριζόμαστε στη Χάρη και στο αμέτρητο έλεος του Κυρίου μας, εμείς μεριμνούμε και τυρβάζουμε περὶ πολλά. Στηριζόμαστε μάλλον στις προσωπικές μας δυνάμεις, που είναι ανήμπορες να πετύχουν απὸ μόνες τους την περιπόθητη σωτηρία μας, και λατρεύουμε περισσότερο την κτίση, παρά τον Κτίσαντα, δηλ. τον εν Τριάδι Θεό μας. Ζωή χωρὶς Χριστὸ και χωρὶς προσευχή είναι μια αληθινή τραγωδία. Για τον λόγο αυτὸ επιθυμώ να σας πω ότι κατά την περίοδο αυτή, της ενάρξεως του νέου έτους, ας βάλουμε όλοι μας μια καλή αρχή να προσευχόμαστε με πρόγραμμα καθημερινά. Η προσευχή είναι το όπλο με το οποίο θα μπορέσουμε να ξεπεράσουμε κάθε πειρασμό και κάθε δύσκολη περίσταση στη ζωή μας. Εξομολόγηση σημαίνει απόφαση αλλαγής και νοοτροπίας, απὸ τη ζωή της ασωτίας, στη ζωή μαζὶ πάντα με το Χριστό και τους Αγίους μας. Εξομολόγηση χωρὶς τήρηση του πνευματικού κανόνα που μας βάζει ο πνευματικός εξομολόγος μας είναι ζωή μακρὰν του Θεού και της Εκκλησίας, είναι μια εγωιστική και δαιμονική κατάσταση. Όταν ο κανόνας έχει τακτικό Κυριακάτικο εκκλησιασμό σημαίνει ότι εκκλησιάζομαι κάθε Κυριακή ανελλιπώς διότι αυτὸ είναι το θέλημα του Θεού για τη ζωή μου. Όταν ο κανόνας έχει μια συγκεκριμένη προσευχή, ένα συγκεκριμένο ανάγνωσμα απὸ την Αγία Γραφή ή μια Παράκληση, ή μια μελέτη κάποιου πνευματικού βιβλίου, αυτὸ συνεπάγεται πως για να πετύχω την σωτηρία μου αυτὸ πρέπει σε καθημερινή βάση να το τηρώ. Τότε μόνον, αγαπητά μου παιδιά, έρχεται η Χάρις του Θεού και ενεργεί στις ζωές μας, τότε επαναπαύεται ο ίδιος ο Θεός μας απὸ το φιλότιμό μας. Χωρὶς φιλότιμο, χωρὶς αγώνα, χωρὶς θυσία τίποτα δεν μπορούμε να πετύχουμε. Όσες φορὲς κι αν επισκεφθούμε τον πνευματικό μας, όσες φορὲς κι αν εξαγορευθούμε τα αμαρτήματα μας, εάν δεν τηρούμε τα όσα μας βάζει ο εξομολόγος μας ως κανόνα δεν πετυχαίνουμε τίποτα. Κάποιοι διαπιστώνω ότι προσέρχεσθε στο μυστήριο της εξομολογήσεως επιπόλαια. Δηλαδή προσέρχεσθε νομίζοντας ότι και μόνο που θα συναντήσετε τον πνευματικό σας θα σας λυθεί μαγικά το πρόβλημά σας. Αυτὸ είναι λάθος. Ο πνευματικός ακούει το πρόβλημά σας, την ταπεινή σας εξομολόγηση, προσεύχεται για τη σωτηρία σας, αλλά χωρὶς την εκ μέρους σας προσωπική σας διάθεση για επίλυση του προβλήματός σας τίποτα δεν μπορεί να γίνει. Σας εύχομαι καλόν αγώνα και με περισσότερη βία για την εν Χριστώ σωτηρία μας.

Μετά πολλών ευχών και ευλογιών,
Ο πνευματικός σας Πρωτ. Θεμιστοκλής Στ. Χριστοδούλου

Υ.Γ. Κυκλοφόρησε απὸ τις ιεραποστολικές μας εκδόσεις το νέο βιβλίο μας με τίτλο: «Παπα-Φώτης Λαυριώτης, Σημείον Αντιλεγόμενον» . Μια νέα ασκητική μορφή του αιώνα μας που έζησε στις ημέρες μας. Ένας διά Χριστόν σαλός, ένας πτωχούλης για την αγάπη του Χριστού μας, ένας κατά πάντα αγιασμένος Γέροντας. Αξίζει να το διαβάσετε και να το διαδώσετε. Με την αγορά ενός βιβλίου ενισχύετε την ιεραποστολική μας προσπάθεια στη μακρινή Μαδαγασκάρη. Το βιβλίο μπορείτε να το προμηθευθείτε απὸ το ενοριακό μας βιβλιοπωλείο.

Προτεινόμενο πρόγραμμα μελέτης Καινής Διαθήκης

Πολλές φορές συνηθίζουν πολλοί εκ των εξομολόγων, να βάζουν ως πνευματικό κανόνα στα πνευματικά τους παιδιά, τη μελέτη της Αγίας Γραφής και ιδιαίτερα της Καινής Διαθήκης. Όμως, ως γνωστόν, επειδή πολλές φορές εύκολα παραμελείται ο κανόνας αυτός, εσκέφθηκα στο παρόν πόνημα περί της εξομολογήσεως, να θέσω δύο τύπους κανόνων μελέτης της Καινής Διαθήκης. Ο πρώτος κανόνας μελέτης αφορά περίοδο τριών μηνών. Είναι ο γνωστός κανόνας των Πατέρων της Όπτινα (στο βιβλίο του Πέτρου Μπότση, Στάρετς Ιωσήφ της Όπτινα (Ρωσίας), Αθήνα 1995) παράρτημα α, ο ατομικός κανόνας των μοναχών στο μοναστήρι της Όπτινα). Ο δεύτερος κανόνας είναι πιο μικρός. Έτσι η μελέτη ολοκλήρου της Καινής Διαθήκης, με καθημερινή ανάγνωση, ολοκληρώνεται σε περίοδο ενός ακριβώς έτους. Και οι δύο κανόνες αποτελούν καρπό αγάπης και υπακοής στον πνευματικό εκ μέρους των πνευματικών παιδιών. Η μελέτη γενικά της Αγίας Γραφής δεν έχει αντίκρισμα στον ίδιο τον πνευματικό, αλλά κυρίως στον ίδιο τον αγωνιστή πιστό. Με τη μελέτη του λόγου του Θεού ζει ο νους του ανθρώπου. Η Αγία Γραφή αποτελεί τον καθρέπτη και τον κανόνα (=χάρακα) της ζωής. Η καθημερινή ανάγνωση του λόγου του Θεού φωτίζει τον άνθρωπο και τον κάνει να βλέπει τη ζωή από τη διόπτρα της ίδιας της παρουσίας του Κυρίου μας.

Με ποιο τρόπο μπορεί κάποιος πιστός να μελετά την Καινή Διαθήκη, ολοκληρώνοντάς τη σε χρονικό διάστημα 89 ημερών, δηλ. μέσα σε 3 μήνες.

Με ποιο τρόπο μπορεί κάποιος πιστός να μελετά την Καινή Διαθήκη, ολοκληρώνοντάς την σε χρονικό διάστημα 365 ημερών, δηλ. μέσα σε 12 μήνες ή ένα έτος.

Μετά πολλών ευχών και ευλογιών,
Π. Θεμιστοκλής Χριστοδούλου

Νέο Εκκλησιαστικό Έτος

Αγαπητά πνευματικά μου παιδιά, σας εύχομαι ολόψυχα καλή κι ευλογημένη ιεραποστολική χρονιά. Το νέο έτος της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας αρχίζει από το μήνα Σεπτέμβριο. Επιθυμώ να σας υπενθυμίσω ότι καλόν θα είναι κοντά στις πολλές και ποικίλες δραστηριότητες της ζωής σας να μην ξεχνάτε να παρακολουθείτε τα Σεμινάρια Ορθοδόξου Πίστεως στο ναό μας κάθε Παρασκευή για όλες τις ηλικίες στις 5:00-6:00μ.μ στον Ιερό Ναό της Υπαπαντής (κάτωθεν του Ι.Ν. Αγ. Ελευθερίου οδού Αχαρνών) και κάθε Παρασκευή η Σύναξη των Νέων στις 7:15-9:00μ.μ στο Αρχονταρίκι του Ναού μας (οδός Σηφάκα 12- ημιώροφος, έναντι κινηματογράφων STER).

H παρακολούθηση των ανωτέρων Σεμιναρίων βοηθάει στην πνευματική μας πορεία και τον πνευματικό μας ανεφοδιασμό. Δεν νοείται κάποιος να προσέρχεται στο μυστήριο της εξομολογήσεως τη στιγμή που περιμένουν πολλοί να εξαγορευθούν τα αμαρτήματά τους, και να ζητά κατήχηση για θέματα της πνευματικής και εκκλησιαστικής ζωής. Η εξομολόγηση, ως μυστήριο της Εκκλησίας μας, θα πρέπει να κατανοείται σωστά και όχι όπως δυστυχώς νομίζει ή πιστεύει κάποιος. Για το λόγο αυτό η κατήχηση στη φετινή μας ιεραποστολική χρονιά θα επικεντρωθεί περισσότερο στον τομέα της Ορθοδόξου Κατηχήσεως και παρακαλώ κανείς να μην απουσιάζει από τις συνάξεις αυτές. Να αγωνίζεσθε όσο μπορείτε περισσότερο να προσεύχεσθε. Η προσευχή διατηρεί την επαφή μας με το Θεό, μας δίνει νόημα και περιεχόμενο στη ζωή μας. Όταν εξομολογηθείς στον πνευματικό σου και πάρεις ως κανόνα την προσευχή, όση κι αν είναι αυτή, προσπάθησε να την εφαρμόσεις και να τη διατηρήσεις στη ζωή σου. Η ψυχή μας αναζητά απεγνωσμένα το πρωτότυπό της που είναι ο Θεός Δημιουργός. Άς μην στερούμε από την ψυχή μας αυτή τη μεγάλη χαρά και ευλογία να ευφραίνεται με το Θεό Της. Σίγουρα μετά από την εφαρμογή του κανόνα της καθημερινής προσευχής θα βλέπουμε καλύτερα τα πράγματα στη καθημερινότητα της ζωής μας.

Μαζί μ’αυτά σας υπενθυμίζω ότι ο πνευματικός δεν λύνει τα προβλήματα της ζωής. Δεν είναι μάγος, δεν είναι θαυματοποιός. Ο Θεός είναι ο μόνος Σωτήρας και ευεργέτης της ζωής μας. Γι’αυτό παρακαλώ πολύ «μη πεποίθατε επ’άρχοντας, επί υιούς ανθρώπων, οις ουκ έστιν σωτηρία». Ο πνευματικός είναι ο «προαγωγός» εις Χριστόν. Απαραίτητος μεν στην πνευματική μας πορεία, αλλά τίποτα περισσότερο σε υπερβολές και άλλες εξιδανικεύσεις. Φετινό μας σύνθημα είναι η «προσευχή» στη ζωή μας.

Μετά πολλών ευχών και ευλογιών,
Π. Θεμιστοκλής Χριστοδούλου

Πνευματικές νουθεσίες εν όψει του καλοκαιριού

Αγαπητά μου πνευματικά παιδιά, καθ΄όλο το διάστημα του θέρους που κάποιοι από εσάς θα κάνετε διακοπές, άλλοι θα επισκεφτείτε διάφορους τόπους σε συγγενικά ή φιλικά σας πρόσωπα, θα παρακαλούσα θερμώς να μην ξεχνάτε την καθημερινή σας προσευχή, τον Κυριακάτικο εκκλησιασμό σας, τις νηστείες της Τετάρτης και της Παρασκευής καθώς και την αυστηρή νηστεία του Δεκαπενταύγουστου(από 1ης μέχρι 15ης Αυγούστου) όπως επίσης και την μελέτη της Αγίας Γραφής και κάποιων πνευματικών βιβλίων, όποιων σας συνέστησε ο πνευματικός σας.

Συνήθως οι διακοπές κρύβουν πολλές παγίδες. Πολλοί βρίσκουν την ευκαιρία να σκέπτονται πονηρά από τώρα και, ότι το καλοκαίρι είναι μια ευκαιρία να διαπράξουν κάποιες αμαρτίες , τις οποίες επιστρέφοντας θα τις πουν στον εξομολόγο τους και θα λάβουν συγχώρεση. Αυτό και άλλα πολλά σχετικά με πεσίματα σε αμαρτίες είναι πράγματα πονηρά και εμπαικτικά απέναντι στο Κύριο και Θεό μας. Παρακαλώ να μη χαθεί από τη ζωή σας ο φόβος του Θεού.

Είπε ο Μέγας Απόστολος Παύλος σε μια επιστολή του ότι «όλα μου επιτρέπεται να τα κάνω, αλλά δε με συμφέρει να τα κάνω». O σκοπός της ζωής μας είναι ο αγιασμός μας. Η ένωση με το Θεό μας. Ο Θεός δεν κάνει διακοπές εγκαταλείποντάς μας . Και κάτι ακόμη,  μπορεί τον πνευματικό να τον ξεγελάσουμε και να πάρουμε εύκολα τη συγχώρεση, το Θεό όμως αναλογιστήκαμε εάν μπορούμε να τον εμπαίζουμε; Εύχομαι σε όλους σας καλό καλοκαίρι, με πολλές ευκαιρίες ενώσεως με το Κύριό μας.

Μετά πολλών ευχών και ευλογιών,
Π. Θεμιστοκλής Χριστοδούλου

Ο Σταυρός στη ζωή μας

Αγαπητά μου πνευματικά παιδιά, χαίρετε εν Κυρίω πάντοτε!

Ο Σταυρός του Κυρίου μας είναι το σύμβολο της νίκης κατά του διαβόλου. Ο Σταυρός είναι για όλους μας ο τρόπος της ζωής μας. Δε νοείται χριστιανός χωρίς σταυρό. Όπως ο Κύριός μας ανέβηκε στο Σταυρό για να σώσει τον κόσμο όλο, δηλαδή και εμάς, και όπως ανεβαίνοντας είδαμε την ανεξικακία του, την άκρα ταπείνωσή του, την συγχωρήτικότητά του προς τους Σταυρωτές του, το ίδιο μας προτρέπει να κάνουμε όλοι μας. Όχι μόνο να λέμε ότι είμαστε παιδιά του, αλλά να ζούμε τη Σταύρωσή Του ως δική μας σταύρωση, να ζούμε σηκώνοντας τον όποιο σταυρό μας, την όποια δοκιμασία με το ίδιο σθένος και κυρίως με την απέραντη ανεξικακία Του. Δεν πειράζει όταν μας σταυρώνουν οι φίλοι μας, οι συγγενείς μας με τις κακοτροπίες ή τις ιδιοτροπίες τους. Εμείς ας βιώνουμε στη ζωή μας το «άφες αυτοίς ου γαρ οίδασι τι ποιούσιν».
Σταυρωμένος σημαίνει προσευχόμενος, ανεξίκακος, υπομονετικός, συγχωρητικός. Αν όμως κάτι διαφορετικό συμβαίνει στη ζωή μας και δεν ομοιάζει με το σταυρό του Κυρίου μας ή αισθανόμαστε πολύ μακριά μας τη αληθινή βίωση του Σταυρού, τότε να ξέρουμε ότι είμαστε πνευματικά άρρωστοι και χρειαζόμαστε επειγόντως το καταφύγιο στο ιατρείο της ψυχής, που είναι το πετραχήλι του πνευματικού μας. Εκεί ας αποθέσουμε τις αντιρρήσεις μας για την προσωπική μας σταύρωση. Εκεί ας καταφύγουμε ανεπιφύλακτα για να λάβουμε τη θεραπεία μας. Αν ακόμη νιώθουμε ότι δε θέλουμε να είμαστε σταυρωμένοι ελλοχεύει ο κίνδυνος της πλάνης. Μην αφήνετε τέτοιους πνευματικούς μετεωρισμούς να σας κλυδωνίζουν. Εξαγορευθείτε το πώς νοιώθετε ή το πώς βιώνετε το Σταυρό στη ζωή σας. Και όταν ακούσετε τη φωνή του Θεού δια του εξομολόγου σας, ακολουθείστε τη συμβουλή του για τη σωτηρία των ψυχών σας. Πάντως να χαίρεσθε όταν σας σταυρώνουν οι γύρω σας. Να προσεύχεσθε πιο πολύ για όσους σας σταυρώνουν παρά για εκείνους που σας κολακεύουν.
Κάποτε ο Βασιλιάς Μιθριδάτης δέχθηκε μια επίθεση από κάποιον υπήκοό του συγγραφέα. Ο συγγραφέας έγραψε ένα βιβλίο με περιεχόμενο τα σφάλματα του Βασιλιά δηλαδή του ιδίου. Ο Βασιλιάς όμως αντί να το κυνηγήσει ή να τον κλείσει στη φυλακή, τι έκανε; Διάβαζε κάθε ημέρα το βιβλίο με τα σφάλματά του. Κάποια φορά ένα στρατηγός του, που έβλεπε τον βασιλιά να διαβάζει σε καθημερινή βάση αυτό το βιβλίο, τον ρώτησε: «Καλά, βασιλιά μου γιατί διαβάζετε συνέχεια αυτό το βιβλίο;» Και ο Μιθριδάτης του απάντησε: «Αυτό το βιβλίο είναι ο αχώριστος φίλος μου». Αυτό σήμαινε ότι ο βασιλιάς διαβάζοντάς το διόρθωνε τα σφάλματά του και πρόσεχε μη ξαναπέσει στα ίδια αμαρτήματα. Από το παράδειγμα αυτό ας διδαχθούμε όλοι μας, ότι πολύ μεγάλη ωφέλεια έχουμε από τους σταυρωτές μας. Αν έτσι πορευόμαστε στη ζωή μας αγαπώντας τους σταυρωτές μας, τότε μπορούμε με παρρησία να ομολογούμε τη χριστιανική ιδιότητά μας.

Καλόν αγώνα
Με πολλές ευχές και ευλογίες
Ο πνευματικός σας
π. Θεμιστοκλής

©2010 orthmad.gr | Web development by Integrated ITDC