Αρχική > News > Άγιον Όρος• μοναχισμός και κόσμος

Άγιον Όρος• μοναχισμός και κόσμος

Ερώτηση: Ποιές είναι οι προϋποθέσεις για να γίνει κανείς μοναχός;

Απάντηση: Μόνον η αγάπη στον Χριστό. Τα κίνητρα δεν πρέπει να είναι ούτε κοινωνικά, όπως π.χ. η ανεργία, η αδυναμία αποκαταστάσεως, ούτε ψυχολογικά, όπως π.χ. μια ερωτική απογοήτευση, ή μια απόρριψη, η μια αίσθηση κατωτερότητας. Η αγάπη για τον Χριστό και μόνο!

Ερώτηση: Υπάρχει η παροιμία: «Βαριά η καλογερική»• πώς θα την σχολιάζατε; Κατά την άποψή σας, πόσο σκληρό είναι να αποκόπτεται κανείς από τον έξω κόσμο και να μη βλέπει σχεδόν καθόλου το συγγενικό του περιβάλλον; Ποιά ήταν η αντίδραση φίλων και γονέων, όταν τους ανακοινώσατε την απόφασή σας να στραφείτε στη μοναστική ζωή;

Απάντηση: Υπάρχει και μια άλλη νεώτερη παροιμία που λέει: «Βαριά η καλογερική κι ασήκωτος ο γάμος!» (γέλια), οπότε ό,τι κι αν επιλέξει κανείς, θ' αντιμετώπιση σίγουρα δυσκολίες. Στο μοναχισμό όμως είσαι πιο ελεύθερος, χωρίς οικογενειακές δυσκολίες. Προσωπικά δεν βλέπω να είναι τόσο βαριά η καλογερική. Στο Άγιον Όρος πήγα το 1975 από περιέργεια και από φιλοδοξία να γράψω ένα βιβλίο, ένα «Αγιορείτικο Γεροντικό». Η φιλοδοξία κατόπιν έγινε πόθος. Ο μοναχισμός και σε μένα κάποτε μου φάνηκε βουνό. Όταν όμως κάποια στιγμή είπα ότι όχι μόνος μου, αλλά με την χάρη του Θεού θα το ανέβω, με κάποιο μυστικό τρόπο το βουνό έγινε πεδιάδα! Τότε κατάλαβα ότι ο άνθρωπος πρέπει να τολμά, να μην έχει φόβους και ανασφάλειες στην ζωή του. Ξέρω ανθρώπους που έχουν δεσμό δέκα και δεκαπέντε χρόνια και δεν παντρεύονται από ανασφάλεια. Συνήθως αυτό συμβαίνει στους άνδρες. Δεν ξέρω πώς αυτό λέγεται στην Ψυχολογία, αλλά κατ' εμέ ονομάζεται «ανδρικός πανικός ευθυνών»! Βέβαια η ανεργία πιθανόν να επιτείνει την ανασφάλεια, αλλά γνωρίζω πολλούς που έχουν αποκατασταθεί επαγγελματικά, με πολύ καλούς μισθούς, και εξακολουθούν από φόβο οικογενειακών ευθυνών να παραμένουν κρεμασμένοι «στα φουστάνια της μάνας τους»! θέλω να πω δηλαδή ότι υπάρχουν δυσκολίες και από εδώ και από εκεί.
Οι γονείς μου αντέδρασαν στην αρχή, και νομίζω δικαιολογημένα. Φυσικό ήταν. Ύστερα με την χάρη του Θεού άλλαξαν γνώμη. Αυτό συμβαίνει σε όλους τους μοναχούς. Έχω δύο αδέλφια. Μεγάλωσαν, παντρεύτηκαν, έκαναν παιδιά, πήραν το δρόμο τους. Είπα κάποτε στην μάνα μου: «Εγώ θα είμαι πάντα το παιδί σου». Αυτό το έχει κρατήσει, το λέγει πάντοτε, ακόμη και τώρα. Σήμερα είναι ευχαριστημένοι και υποστηρίζουν την απόφασή μου. Στην αρχή βέβαια τους «πρήζανε το κεφάλι» φίλοι και γείτονες, αλλά η «λογική» τού κόσμου περιέχει αντιφάσεις. Όταν π.χ. είσαι ξενύχτης και ταβερνόβιος, σου λέγουν ότι στα μοναστήρια πηγαίνουν άγιοι άνθρωποι και εσύ δεν ταιριάζεις. Όταν σε δουν να τρέχεις στις εκκλησίες λένε ότι στα μοναστήρια πηγαίνουν οι άσωτοι και οι απογοητευμένοι, οπότε εσύ δεν ταιριάζεις. Αν σε δουν τεμπέλη λένε ότι εκεί δουλεύουν νύχτα-μέρα ξενυχτούν και νηστεύουν. Αν σε βλέπουν δουλευταρά σου λένε ότι εκεί πηγαίνουν οι τεμπέληδες, οπότε πάλι εσύ δεν ταιριάζεις!
Αυτή η λογική μοιάζει με το φούρνο του χότζα που τον έχτισε πάνω σε ένα καρότσι και τον στριφογύριζε κατά τις προτιμήσεις του καθενός. Τα πράγματα δεν είναι έτσι. Οι άνθρωποι πρέπει ελεύθερα να παίρνουν τις αποφάσεις τους και στο κάτω-κάτω ας πληρώσουν τις επιλογές τους. Έτσι πήρα κι εγώ την απόφασή μου.

Ερώτηση: Περιγράψτε μας μια συνηθισμένη ημέρα ενός μονάχου στο Άγιον Όρος. Τί έγινε με το βιβλίο που θέλατε να γράψετε;

Απάντηση: Στο Άγιον Όρος στην αρχή πήγα πρώτον από περιέργεια -ως πας Έλλην- για να γνωρίσω ανθρώπους, όπως π.χ. τον π. Παΐσιο, τον πατέρα Εφραίμ τον Κατουνακιώτη, τον πατέρα Πορφύριο, και δεύτερον από φιλοδοξία, για να γράψω -όπως προανέφερα- ένα «Γεροντικό». Το «Γεροντικό» είναι ένα παλαιό βιβλίο με ασκητικές ιστορίες που αφορούν τις πρώτες μοναστικές κοινότητες στην Αίγυπτο και την Παλαιστίνη. Τότε διάβαζα πολύ Λογοτεχνία, Σαρτρ, Καμύ, Καζαντζάκη, Λουντέμη, Σαμαράκη και άλλα πολλά. Έκρινα όμως ότι αυτά, εν συγκρίσει με την απλότητα και τη λιτότητα του «Γεροντικού», είναι τρόπον τινά βερμπαλιστικά, δίνουν ιδιαίτερη σημασία στο αισθητικό μέρος, ντύνουν τα πράγματα με ωραία λόγια, ενώ χάνουν την ουσία, το μήνυμα που μεταφέρουν. Εν τέλει η περιέργεια και η φιλοδοξία, που ήσαν τα κίνητρα, έγιναν πόθος. Οι σημειώσεις υπάρχουν, αλλά σήμερα έχουν εκδοθεί εκατοντάδες βιβλία για το Άγιον Όρος, που είναι πολύ καλύτερα.
Θα σας πω και για το πρόγραμμα του κοινοβίου. Οι ακολουθίες διαρκούν έξι ώρες καθημερινώς και την Μεγάλη Τεσσαρακοστή οκτώ. Ο μοναχός σηκώνεται στη μία η στις δύο το πρωί και «κάνει τον κανόνα του», δηλαδή κάποια «κομποσκοίνια» και «μετάνοιες» σύμφωνα με τις οδηγίες του «Γέροντα» του. Στις τρεις ή τέσσερις κτυπούν τα τάλαντα και τα σήμαντρα, για να αρχίσει το Μεσονυκτικό και εν συνεχεία ο Όρθρος και η θεία Λειτουργία. Γύρω στις οκτώ με οκτώμισι το πρωί, αν είναι ημέρα νηστίσιμη, γίνεται Παράκλησις της Παναγίας και αμέσως μετά ακολουθεί η τράπεζα (του φαγητού, όχι των καταθέσεων)! Αν είναι ημέρα καταλύσιμη, δηλαδή αν τρώμε λάδι, γίνεται αμέσως τράπεζα. Εν συνεχεία οι μοναχοί πηγαίνουν στα «διακονήματά» τους. Τα διακονήματά είναι η κατανομή εργασίας. Άλλος πηγαίνει π.χ. στο αρχονταρίκι, για την υποδοχή των επισκεπτών, άλλος στο μαγειρείο, άλλος στο γραφείο, άλλος είναι ταχυδρόμος, άλλος κηπουρός κ.λπ. Παλαιότερα υπήρχαν πενήντα περίπου διακονήματά, σήμερα φθάνουν κοντά τα εκατό. Κάποιος π.χ. ασχολείται με το κομπιούτερ, άλλος με τις εκδόσεις, τα μουσικά βιβλία κ.λπ.
Κατά το μεσημέρι μπορεί ίσως λίγο να ξεκουραστεί, μέχρι τον Εσπερινό, που γίνεται στις τέσσερις η ώρα στο μοναστήρι μας. Με τον Εσπερινό ενσωματώνεται και η Παράκλησις τις καταλύσιμες ημέρες, ή το Θεοτοκάριο (Ύμνοι στην Θεοτόκο) τις νηστίσιμες ημέρες. Ακολουθεί η απογευματινή τράπεζα και ύστερα το Απόδειπνο. Κατόπιν υπάρχει ελεύθερη ώρα, κατά την οποίαν οι μοναχοί μπορούν να συζητήσουν μεταξύ τους, να κάνουν κάποιες προσωπικές εργασίες και κάποιοι να ασχοληθούν με τους επισκέπτες, οι όποιοι έρχονται στο Άγιον Όρος όχι για τουρισμό, αλλά για να ακούσουν τον λόγο του Θεού, να προσευχηθούν, να εξομολογηθούν, να προσκυνήσουν κλπ. Οι μοναχοί μπορούν επίσης να περπατήσουν. Πρόσφατα π.χ. φτιάξαμε ένα χωματόδρομο που ανεβαίνει στο βουνό και στο δάσος της μονής μας. Πριν ένα μήνα έκανα πορεία στην κορυφή του Άθωνα, μετά από τριάντα τρία χρόνια από την είσοδό μου στο Άγιον Όρος, όταν είχα ανέβει σε ηλικία είκοσι χρονών. Σας έφερα και ένα dvd με φωτογραφίες, για να αισθανθείτε και σεις κάτι από τη «σιωπή των βράχων».

Ερώτηση: Ακούμε ότι γίνονται θαύματα. Εσείς τί πιστεύετε; Έχετε τέτοιες εμπειρίες;

Απάντηση: Όλοι μας μπορούμε να δούμε τα θαύματα. Εσείς οι ίδιοι, οι γονείς σας, τα αδέλφια σας, η ζωή, ο ήλιος, η θάλασσα, όλα είναι ένα θαύμα, και μόνον αυτοί που εθελοτυφλούν δεν μπορούν να δουν αυτό το θαύμα. Απλώς ο Θεός που μας τα έδωσε με τόση γενναιοδωρία, παραμένει κρυμμένος -θα λέγαμε- σαν ένας πατέρας που μάς στέλνει δώρα προκαταβολικά από την άλλη άκρη του κόσμου και περιμένουμε πότε θα τον συναντήσουμε. Γνωρίζετε το έργο του Μπέκετ "Περιμένοντας τον Γκοντό", όπου δύο άνθρωποι κάτω από ένα δέντρο, δεν μπορούσαν να φύγουν, γιατί περίμεναν "τον Γκοντό", δηλαδή τον Θεό (Στα, αγγλιστί, ο Θεός). Είναι ο πόθος του άνθρωπου να συναντήσει τον Δημιουργό του. Επίσης το γνωστό έργο: "Θεός για μία εβδομάδα". Εκεί ο πρωταγωνιστής χωρίζει την σούπα του στην μέση, όπως ο Μωυσής την Ερυθρά Θάλασσα. Κάποια στιγμή αναλαμβάνει από τον Θεό το έργο του Θεού, παριστάνει τον πανίσχυρο και τελικά... τα κάνει όλα μπάχαλο! Τότε τον συναντά ο Θεός και του λέγει: «Θαύμα δεν είναι να χωρίσεις τη σούπα σου στην μέση• Αυτό είναι εφέ. Θαύμα είναι η άγαμη μητέρα που κάνει δεύτερη δουλειά, για να θρέψει τα παιδιά της. Θαύμα είναι το παιδί που προτιμά τις σπουδές του και όχι τα ναρκωτικά. Μην ψάχνετε για θαύματα. Κάθε ένας από σας είναι κι ένα θαύμα!».
Υπάρχουν βέβαια φορές όπου κάποια πράγματα είναι παράδοξα μέσα στη φύση και δεν εξηγούνται λογικά. Μπορώ να πω ότι είδα και έζησα κάποια από αυτά. Κάποιος φίλος, Λευτέρης, από Θεσσαλονίκη, εξομολογείται σε μένα. Τον γνώρισα το 1992. Ήταν αριστερών αρχών, παλαιός αγωνιστής, με συνδικαλισμό και τα παρόμοια, τώρα παντρεμένος με τρία παιδιά, από τα όποια το ένα ανήλικο. Το 1999 παρουσίασε καρκίνο στους πνεύμονες και στους λεμφαδένες. Η πνευμονολόγος του, πιστή γυναίκα, αλλά όχι "ψώνιο" με την Εκκλησία, μου είπε: «Σε έξι μήνες ο Λευτέρης έχει τελειώσει». Ήρθε στο μοναστήρι μας, κάναμε Παράκληση στην αγία Αναστασία και είπε στο σεπτό μας Καθηγούμενο: «Γέροντα, τα έχω όλα αφήσει στον Θεό και στην αγία Αναστασία. Το μόνο που σκέπτομαι είναι το ανήλικο παιδί. Αλλά αν με πάρει τώρα, τον παρακαλώ να φροντίσει και γι' αυτό». Ο Λευτέρης λοιπόν, με την βοήθεια της αγίας Αναστασίας, η οποία εμφανίστηκε και σ' αυτόν και στην μάνα του, ζει τώρα δέκα χρόνια. Έχει εγγραφεί στο σύλλογο καρκινοπαθών και μιλάει για την περίπτωσή του σε όλον τον κόσμο, στηρίζοντας και άλλους ασθενείς. Μολονότι έχει άλλα οικογενειακά προβλήματα, το παλεύει και ενισχύει τους ανθρώπους που τον εμπιστεύονται, γιατί έχει ζήσει το πρόβλημα. Να λοιπόν ένα τέτοιο θαύμα, ένα φυσικό παράδοξο. Όμως αυτό είναι διαφορετικό από το θαύμα της ζωής, αυτό που ζούμε όλοι μας καθημερινά!

Ερώτηση: Κάποιες φεμινιστικές οργανώσεις κινούνται για την κατάργηση του άβατου του Αγίου Όρους. Πώς θα το σχολιάζατε;

Απάντηση: Έχω τη γνώμη ότι αν εμείς είμαστε σωστοί ως μοναχοί, το άβατο θα παραμείνει. Αυτό που δεν γνωρίζουν οι φεμινίστριες είναι ότι το Άγιον Όρος είναι μητριαρχική κοινωνία, γιατί αφεντικό εκεί είναι μία γυναίκα, η Παναγία. Αν εκείνη δώσει κάποτε εντολή να μπουν οι γυναίκες, αυτό θα γίνει. Εμείς είμαστε παιδιά της, υποτακτικοί της, και ό,τι μας πει, κάνουμε. Κάποτε κάποιος αγιορείτης πήγε στην Αμερική, και τον ρώτησαν κάποιες φοιτήτριες, γιατί δεν τις αφήνουμε να μπουν στο Άγιον Όρος. Κι αυτός τους απήντησε: «Επειδή σας αγαπάμε πολύ. Διότι αν μπείτε στο Άγιον Όρος, θα αγαπάμε μόνον αυτές που θα μπουν. Ενώ τώρα που είστε όλες εκτός, σάς αγαπάμε όλες ανεξαιρέτως». Αυτό σημαίνει ότι ο μοναχός δεν κατέχεται από την μερική, την προσωπική αγάπη, που συνήθως έχει και ιδιοτέλεια, αλλά από την καθολική, την γενική αγάπη, την οποία οφείλει να τρέφει κάθε μοναχός προς όλον τον κόσμο.
Το άβατο είναι βέβαια σημαντικό, αλλά σήμερα υπάρχουν και άλλοι τρομεροί κίνδυνοι. Για μένα ο πιο μεγάλος κίνδυνος που υπάρχει σήμερα γενικά μέσα σε όλη την κοινωνία είναι η διάβρωση της συνειδήσεως από την τηλεόραση. Είναι η αλλοτρίωση του άνθρωπου, ο όποιος αδυνατεί να σχηματίσει γνώμη προσωπική. Τα κανάλια σερβίρουν τα πάντα σαν ξηρούς καρπούς, σαν γαριδάκια, σων τσιπς και ο τηλεθεατής ανοίγει το στόμα και τα τρώει ανεξέλεγκτα, όπως του τα παραθέτουν. Άλλο μεγάλο πρόβλημα είναι ο ευδαιμονισμός, η άνεση, η καλοπέραση, απ' τα όποια κι εμείς οι μοναχοί κινδυνεύουμε. Ευτυχώς, μολονότι υπάρχει ο κίνδυνος, τα μοναστήρια λειτουργούν, οι νηστείες, οι προσευχές και η εν γένει άσκηση γίνονται κανονικά. Δεν ξέρω τι θα επιτρέψει ο Θεός στο μέλλον.

Ερώτηση: Είναι απαραίτητη η νηστεία ή είναι μόνον μέσο λατρείας του Θεού;

Απάντηση: Η νηστεία είναι ένα μέσο απαραίτητο και υπάρχει σε όλες τις θρησκείες. Οι χριστιανοί νηστεύουμε για τρεις λόγους. Πρώτον είναι μια μορφή προσφοράς και θυσίας στον Χριστό. Οι άνθρωποι, όταν αγαπούν κάποιον, κάνουν κάποιες θυσίες, κάποια δώρα για χάρη του. Τώρα που δεν υπάρχει ανάγκη να θυσιάσεις την ζωή σου, να μαρτυρήσεις για τον Χριστό, νηστεύεις, θυσιάζεις την απόλαυση του φαγητού. Επίσης αγρυπνείς, θυσιάζεις τον ύπνο σου, ή προσεύχεσαι για έναν άρρωστο, βοηθάς ένα φτωχό, θυσιάζεις κάτι δικό σου. Ακόμη κοπιάζεις για ένα προσκύνημα, δηλαδή θυσιάζεις κόπο, χρόνο, χρήμα, κ.λπ. Νηστεύουμε π.χ. Τετάρτη και Παρασκευή, διότι είναι σταυρώσιμες ήμερες, οπότε η νηστεία είναι θυσία, προσφορά και συμμετοχή στη σταύρωση του Χριστού, ενώ καταλύουμε Σάββατο και Κυριακή, συμμετέχοντας στην Ανάσταση.
Δεύτερον, η νηστεία γίνεται για την εγκράτεια των παθών. Δεν μπορείς να έχεις εγκράτεια, να κάνεις άσκηση, χωρίς νηστεία. Εγκράτεια νοείται και στο λαιμό και στο στομάχι.
Τρίτον, η νηστεία συντελεί στην υγεία του σώματος. Ενθυμούμαι ότι στο Πανεπιστήμιο ο καθηγητής Γαλανός του μαθήματος της «Χημείας τροφίμων και λοιπών ευφραντικών» μας έλεγε ότι όπως έχουν κανονιστεί οι νηστείες της Εκκλησίας από τους αγίους Πατέρες, είναι τέλειες, διότι μετά τις γαστρονομικές υπερβολές των τριών εβδομάδων του Τριωδίου, το στομάχι έχει ανάγκη 40-50 ήμερων να ξεκουραστεί, να αποτοξινωθεί από το κρέας. Όσον άφορα τη νηστεία του Δεκαπενταύγουστου, λόγω της πολύ υψηλής θερμοκρασίας του περιβάλλοντος, ο άνθρωπος χρειάζεται λίγες θερμίδες, φρουτοφαγία και λίγο ύπνο. Αυτά τότε μου είχαν κάνει μεγάλη εντύπωση, διότι τα έλεγε ένας ειδικός καθηγητής, τον καιρό που ο περισσότερος φοιτητόκοσμος ευρισκόταν στην αθεΐα.

Ερώτηση: Κάποιοι άνθρωποι την Μεγάλη Εβδομάδα υποβάλλονται στα μαρτύρια του Χριστού. Πώς το σχολιάζετε;

Απάντηση: Αυτό είναι ένα έθιμο Ισπανικό, μια τελετουργία κάποιων Καθολικών, η οποία παραδόθηκε και στις χώρες της Λατινικής Αμερικής. Εμείς γενικά δεν συμφωνούμε. Το τέλειο και το σωστό είναι να ζεις «μαρτυρική» ζωή, να «θυσιάζεσαι», να «σταυρώνεσαι» για τον Χριστό και τον διπλανό σου. Σταυρός είναι η θυσία της μάνας για τα παιδιά της, η προσπάθεια στηριγμού και παρηγοριάς ενός καρκινοπαθούς, η επίσκεψη ενός φυλακισμένου, η προσπάθεια αποτοξινώσεως ναρκομανών ή αλκοολικών, η υλική και ηθική συμπαράσταση άπορων ή πενθούντων, η προσευχή και η αγρυπνία για τη σωτηρία του σύμπαντος κόσμου, και άλλα πολλά. Αυτά τα εικονικά μαρτύρια είναι λίγο ως πολύ εφέ, αφορμές επιδείξεως, να ’χουμε να λέμε.

Ερώτηση: Ποιά είναι η άποψή σας για τον έρωτα; Παίζει ρόλο στις σχέσεις των ανθρώπων η άποψη της κοινωνίας; Ποιά η γνώμη σας για τις προγαμιαίες σχέσεις και τις σχέσεις των ομοφυλοφίλων;

Απάντηση: Ο έρωτας είναι ένα από τα αμέτρητα δώρα που μας έχει δώσει ο Θεός. Για το τί είναι ο έρωτας δόθηκαν κατά καιρούς διάφορες απαντήσεις. Τον καλύτερο ορισμό έχει δώσει ο Σωκράτης στο Πλατωνικό «Συμπόσιο». Εκεί λέγει ότι έρωτας σημαίνει έλλειψη. Όταν αισθάνεσαι ότι κάτι σου λείπει, αισθάνεσαι και την ανάγκη να το αποκτήσεις, να το οικειοποιηθείς για πάντα, κι έτσι να ολοκληρωθείς. Στην γενική αυτή μορφή ο έρωτας δεν άφορα μόνον την σχέση των δύο φύλων. Σαν έννοια επεκτείνεται και στον έρωτα για τον Θεό, την επιστήμη, την τέχνη, την πατρίδα κ.λπ. Όλα αυτά έχουν την αφετηρία τους σε ένα αρχικό πυρήνα, ένα κεντρικό έρωτα, τον θείο έρωτα. Ο άνθρωπος γεννιέται «κατ' εικόνα Θεού» και αναζητεί το «καθ' ομοίωσιν», να ομοιωθεί δηλαδή με τον Θεό. Ο γνωστός Ισπανός σκηνοθέτης Μπονουέλ, παρ' όλο που για μία μεγάλη περίοδο της ζωής του υπήρξε άθεος, έλεγε: «Έζησα και μεγάλωσα σε Καθολικό Γυμνάσιο. Άρα έζησα τον έρωτα στην ανώτερη του μορφή, στην θεϊκή, να λατρεύω δηλαδή τον Θεό».
Στον σχέση των δύο φύλων η Εκκλησία βλέπει τον έρωτα ως προστάδιο της αγάπης. Καθώς προαναφέρθηκε, στον έρωτα ως εκ της φύσεώς του, υπάρχει κάποια ιδιοτέλεια -θέλεις κάτι για τον εαυτό σου. Στην αγάπη υπάρχει μόνον προσφορά, θυσία για τον άλλον. Υπάρχουν πολλές γνώμες και δυστυχώς οι άνθρωποι ταλαιπωρούνται με αυτό το θέμα. Υπάρχει ένα τρίπτυχο -το σεξ, ο έρωτας και η αγάπη. Ο άνθρωπος του σεξ είναι εγωιστής -θέλει μόνο την ηδονική απόλαυση. Ο άνθρωπος του έρωτα ευρίσκεται στη μέση -θέλει να δώσει, θέλει και να πάρει. Γι' αυτό συνήθως, όταν δεν υπάρχει ανταπόκριση, ο έρωτας μπορεί να γίνει μίσος, όπως λέγει και το λαϊκό τραγούδι. Αλλά στην αγάπη υπάρχει η τελειότητα, διότι εκεί προσφέρεις ανιδιοτελώς, χωρίς να απαιτείς τίποτε.
Σκοπός λοιπόν της Εκκλησίας είναι να οδηγήσει τα ζευγάρια σ' αυτή την κατάσταση, στην αγάπη, ώστε δύο άνθρωποι να ξεκινήσουν πρώτα από το στάδιο της ψυχικής επαφής και, όταν κάποτε, όπως συμβαίνει στο 99% των περιπτώσεων, ο έρωτας ξεθυμάνει, να μείνει η αγάπη. Tο σεξ πάλι ως πράξη (συγγνώμη που μιλώ έτσι, αλλά μιλώ σε μεγάλα παιδιά που καταλαβαίνουν) έχει τρεις μορφές. Είναι δώρο Θεού, είναι φυσική ανάγκη, είναι και πάθος. Η Εκκλησία λέγει• χρησιμοποιήστε το ως δώρο Θεού, διότι ο Θεός το έδωσε στους ανθρώπους, όχι ο Διάβολος. Ως φυσική ανάγκη, το δέχεται η Εκκλησία, αλλά υπό ορισμένους όρους. Γιατί υπό όρους; για να μη γίνουμε ζώα. Όσον αφορά το πάθος, πρέπει να το ξεπεράσουμε.
Δυστυχώς όμως σήμερα ο έρωτας προβάλλεται μόνον ως πάθος. Είμαστε στην εποχή του ματιού. Ο έρωτας λειτουργεί περισσότερο μέσα από το θέαμα και την τηλεόραση. Λένε οι ειδικοί ότι λειτουργούμε κυρίως με την όραση και λιγότερο με τα σώματά μας. Ως εκ τούτου οι πλείστοι επιδέξιοι σκηνοθέτες θυσιάζουν τον έρωτα στο βωμό του πάθους και του χρήματος, και δεν τον παρουσιάζουν ως δώρο Θεού και υγιή λειτουργία. Κάποτε υπήρξαν κάποια έργα που παρουσίαζαν τη ζωή του ζευγαριού από τον γάμο μέχρι τον τοκετό και μέχρι τον θάνατο, χωρίς διόλου να σκανδαλίζουν, χωρίς μορφές πάθους. Τότε ήθελαν να διδάξουν τα ζευγάρια πώς να ζουν μέσα στον γάμο τους.
Η άποψη λοιπόν της Εκκλησίας είναι να κρατήσουν οι πιστοί αυτή τη λειτουργία στην περιοχή τού θείου δώρου και της υπό όρους φυσικής ανάγκης. Από 'κει και πέρα, επειδή εξομολογώ πολλούς νέους και γνωρίζω ότι είναι το υπ' αριθμόν ένα από τα προβλήματα σας, πρέπει να ξέρετε ότι, όταν μεταξύ ανδρός και γυναικός υπάρχει αληθινή και ανιδιοτελής αγάπη, ειλικρίνεια και καλές προθέσεις, η Εκκλησία φροντίζει ανώδυνα, με τη δέουσα εγκράτεια εκ μέρους των και χωρίς πολλές ενοχές να τους οδηγήσει στον γάμο. Όταν συμβαίνει αυτό, προσωπικώς συνιστώ στους δύο αυτούς ανθρώπους, για να ξεπεράσουν τις παρούσες και τις μελλοντικές δυσκολίες, να έχουν εξ αρχής ένα κοινό Πνευματικό.
Δυστυχώς όμως σήμερα υπάρχουν πολλά προβλήματα, πολλές περιστασιακές σχέσεις και άλλες τόσες ανδρικές ανασφάλειες που εμποδίζουν τον γάμο, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα και ανεργία. Υπάρχουν κάποιοι που είναι πολύ καλά αποκατεστημένοι και όμως φοβούνται να προχωρήσουν στον γάμο, η είναι σφιχτά δεμένοι με τους γονείς τους, όπως προανέφερα, και δεν έκοψαν τον ομφάλιο λώρο. Υπάρχουν ακόμη και περιπτώσεις σπάνιες, αλλά υπαρκτές, οικονομικής εκμεταλλεύσεως εκ μέρους της πατρικής οικογένειας προς τα παιδιά, που εμποδίζουν τον γάμο. Αλλά ο άνδρας, το ανδρικό στοιχείο είναι η βάσις που θα στηρίξει την γυναίκα, ώστε κι αυτή με τη σειρά της να αναπτύξει τα δικά της χαρίσματα.
Κάποτε είχα ακούσει ένα μουσικό κομμάτι τζαζ για πιάνο, του Keith Jarret. Εκεί o πιανίστας έπαιζε ένα σταθερό μπάσο ρυθμό με το αριστερό χέρι, ενώ με το δεξί έπαιζε το σόλο. Τότε για πρώτη φορά κατάλαβα ότι στο πιάνο το αριστερό και το δεξί χέρι επέχουν θέση αρσενικού και θηλυκού στοιχείου αντίστοιχα. Το αριστερό, το αρσενικό, κρατάει το μπάσο (μπάσο=βάση) δίνει δηλαδή τη βεβαιότητα και τη σιγουριά, ενώ το δεξί δίνει την ομορφιά και τη χάρη του γυναικείου στοιχείου. Παρόμοια και στην ταινία του Κινγκ Κογκ, εκείνος ο τεράστιος γορίλλας, το αντρικό στοιχείο, κρατούσε μέσα στην παλάμη του μια μικροσκοπική γυναίκα, σημάδι πώς αυτός ήταν η βάση για να τη στηρίξει. Γι' αυτό πάντοτε λέγω στις ομιλίες μου ότι οι άνδρες πρέπει να ξεπερνούν τις ανασφάλειές τους και να γίνονται η σταθερή βάση που θα στηρίξει την γυναίκα, για να αναπτύξει κι εκείνη την συζυγία, την τρυφερότητα, την μητρότητα, την αγάπη.
Το τελευταίο ερώτημα σας αφορούσε το θέμα της ομοφυλοφιλίας. Ήδη έχουμε μιλήσει για τα πάθη. Υπάρχουν πάθη και πάθη και πάθη. Μου έχει τύχει να εξομολογήσω κάποιους ανθρώπους με αυτές τις «ιδιαιτερότητες», καθώς λένε οι ειδικοί. Η Εκκλησία βλέπει σε αυτούς κάποιο πάθος. Η λέξη πάθος προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ρήμα πάσχω, που σημαίνει ότι δεν ενεργώ εγώ, αλλά κάτι άλλο ενεργεί πάνω μου και με κατέχει, με αιχμαλωτίζει. Πάθος σημαίνει και αρρώστια. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι ναρκομανείς, όταν μιλούν για το πάθος τους, λέγουν: «η αρρώστιά μου». Υπάρχουν λοιπόν πολλά πάθη. Τα ναρκωτικά, ο αλκοολισμός, η βουλιμία, ο τζόγος, η σαρκολατρία, η φιλαργυρία, η εγωπάθεια, όλα αυτά είναι πάθη. Ακόμη και αντικείμενα, όπως η τηλεόραση, το αυτοκίνητο, ένα ζευγάρι γυαλιά κ.λπ. μπορεί να γίνουν πάθη.
Σ' αυτά τα πάθη λοιπόν συγκαταλέγεται και η ομοφυλοφιλία. Όλη η ζωή των ανθρώπων αυτών, με ό,τι κι αν ασχολούνται, περιστρέφεται γύρω από αυτό. Όλο το είναι τους συνήθως κυριαρχείται από το συγκεκριμένο πάθος. Τώρα, κάποια από τα παραπάνω πάθη η κοινωνία τα επαινεί και κάποια τα καταδικάζει. Αν είσαι π.χ. ένας «ωραίος» μπεκρής-αλκοολικός η κοινωνία σου λέει «μπράβο», αν είσαι ναρκομανής, σε καταδικάζει. Αν είσαι καλός τζογαδόρος ή γυναικάς, σε επαινεί, αν είσαι ομοφυλόφιλος, σε φτύνει.
Πιστεύω ότι η Εκκλησία και η κοινωνία πρέπει να αντιμετωπίζουν εξ ίσου τα πάθη αυτά. Βέβαια κάποια από αυτά είναι πιο δυνατά. Νομίζω ότι το πιο ισχυρό πάθος είναι σήμερα τα ναρκωτικά, και ακολουθεί η ομοφυλοφιλία, πρόβλημα ανθρώπων που -τέλος πάντων- έχουν κάποιες ροπές ή τάσεις, ή κάποια στιγμή παρασύρθηκαν στην πράξη αυτή. Θεωρώ ότι το πρόβλημα της ομοφυλοφιλίας δεν είναι τόσο κοινωνικό, όσο είναι ψυχολογικό, και εμφανίζεται ως κοινωνικό. Πολλοί από αυτούς δηλώνουν ότι περιφρονούν την κοινωνία. Αν όμως είναι έτσι τα πράγματα, γιατί προσφεύγουν στην κοινωνία και ζητούν δικαίωση; Αν φτύνουν την κοινωνία, γιατί κάνουν διαδηλώσεις και διαβήματα ζητώντας γάμους και δικαιώματα; Σύμφωνα με τη λογική τους, ας πάρουν τους συντρόφους τους και ας κάνουν αυτό που θέλουν. Αν όμως παραδεχθούν ότι πρόκειται για πάθος, θα 'ναι σωστό να προσπαθήσουν να τα βρουν με τον εαυτό τους, με την βοήθεια ενός Πνευματικού ή και ενός ψυχολόγου, και ακόμη μέσω της προσευχής και της εγκράτειας να ζητήσουν την απαλλαγή από το πάθος αυτό. Τρίτο φύλο δεν υπάρχει. Ο Θεός δημιούργησε δύο φύλα. Στην Παλαιά Διαθήκη επιτρεπόταν και η αιμομιξία και η πολυγαμία, όχι όμως η ομοφυλοφιλία και η ειδωλολατρία.

Ερώτηση: Ποιά είναι η γνώμη σας για την κατάργηση του θρησκεύματος στις ταυτότητες και την απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών, όσων είναι αλλόθρησκοι ή άθεοι, στα σχολεία;

Απάντηση: Η απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών όσων δεν είναι Ορθόδοξοι, απ' όσα ξέρω, υπήρχε ήδη και αυτοί δεν δεσμεύονται να το παρακολουθούν, ούτε βαθμολογούνται. Ο χωρισμός Εκκλησίας και Κράτους και ο κατ' ακολουθίαν περιορισμός του μαθήματος των Θρησκευτικών μόνο στην Θρησκειολογία δεν πρόκειται ασφαλώς να βλάψουν την Εκκλησία, αλλά είναι αναμφίβολα εις βάρος του Έθνους. Η Εκκλησία δεν παθαίνει ποτέ τίποτε, αντιθέτως μεγαλούργησε σε καιρούς διωγμών. Εκείνο όμως που θα υποστεί ανεπανόρθωτες συνέπειες είναι το Έθνος μας, το όποιο στηρίζεται στην ελληνορθόδοξη παράδοση. Θα πλακώσουν εδώ κάθε λογής παρείσακτοι, σατανιστές, Μάρτυρες του Ιεχωβά, Πεντηκοστιανοί κ.λπ. και θα τα κάνουν ρημαδιό. Είναι γνωστό πως ο Κίσσινγκερ, ο τότε υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, υπεύθυνος μοχλός για τον διαμελισμό της Κύπρου, είχε πει ότι ο Έλληνας πρέπει να χτυπηθεί στην παράδοσή του.
Οι εχθροί της Εκκλησίας και του Έθνους μισούν αυτή την αρμονική σχέση Ορθοδοξίας και Ελληνισμού και θέλουν να τη διαβρώσουν με την προπαγάνδα που διεξάγουν και μέσω της τηλεοράσεως. Οι Δωδεκαθεϊστές π.χ. που επιτίθενται λυσσαλέα εναντίον του Χριστιανισμού, στρέφονται εναντίον του κειμένου της Παλαιάς Διαθήκης, το όποιο υπάρχει στα Ελληνικά από τον 3ο αιώνα π.Χ., ισχυριζόμενοι πως αυτό είναι εβραϊκή και όχι ελληνική παράδοση. Αλλά, ενώ φαινομενικά μισούν τους Εβραίους, θέλοντας και μη παίζουν το παιχνίδι τους, δεδομένου ότι και οι ίδιοι οι Εβραίοι θέλουν να μας αποκλείσουν από την παράδοση αυτή, επειδή τη θεωρούν αποκλειστικά δική τους! Παράλληλα οι αρχαιολάτρες θαυμάζουν και αποθεώνουν τον Ιουλιανό τον Παραβάτη, επειδή θέλησε να επαναφέρει την ειδωλολατρία, λησμονώντας όμως ότι ο Ιουλιανός, προκειμένου να πολεμήσει τον Χριστιανισμό, συνεργάστηκε και με τους Εβραίους! Μήπως λοιπόν Εβραίοι και Δωδεκαθεϊστές συμφωνούν στο σχέδιο αφανισμού της ελληνορθόδοξης παράδοσης;
Αυτοί οι διαχωρισμοί λειτουργούν εις βάρος της ενότητας του πολιτισμού μας. Προσωπικώς θαυμάζω την Αρχαία Μυθολογία και θέλω να γράψω ένα άρθρο για τους αρχαίους μύθους εν σχέσει προς τον θείο έρωτα και τον σεβασμό του προσώπου. Σωστό και λογικό θα είναι να μη θάψουμε όλο αυτό το μεγαλείο αιώνων, χάριν ξένων συμφερόντων και ανόητης προπαγάνδας.
Φέρω επίσης για παράδειγμα το περιοδικό National Geographic, που το κατευθύνουν κάποιοι εχθροί της Εκκλησίας και τα περισσότερα άρθρα των τελευταίων ετών είναι αντιχριστιανικά, αλλά συγχρόνως και ανθελληνικά. Αναφέρω ένα χαρακτηριστικό από μία τελευταία σειρά του εν λόγω περιοδικού που έχει τον τίτλο: «Βιβλικά Απόκρυφα» και με σχετικά dvd. Εκεί λοιπόν ισχυρίζονται ότι υπήρξαν πολλοί «Μεσσίες» κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, και επεκράτησε να λατρεύεται ως μοναδικός Μεσσίας o Ιησούς. Μεταξύ κάποιων προσώπων, τα όποια συγκρίνουν με τον Χριστό, αναφέρουν και τον Απολλώνιο τον Τυανέα, φιλόσοφο του 1ου μ.Χ. αιώνος, που ασχολήθηκε και με την μαγεία. Βέβαια ο βίος του Απολλώνιου γράφτηκε διακόσια χρόνια μετά το θάνατο του -εν αντιθέσει με τους τέσσερις Ευαγγελιστές, συγχρόνους του Χριστού- και ο βιογράφος του εσκεμμένα παραβλέπει κάποια αρνητικά στοιχεία του Έλληνα φιλοσόφου.
Προσέξατε τώρα τον ανθελληνισμό του περιοδικού. Αναφέρουν λοιπόν ότι ο Απολλώνιος ο Τυανεύς καταγόταν από τα μέρη της σημερινής Τουρκίας, για να μην ακουσθεί καν ότι ήταν Έλληνας. Παρακάτω για τον Δία, τον Απόλλωνα, τον Άρη κ.λπ. γράφουν ότι ήσαν θεοί των Ρωμαίων, πάλι για να μην ακουσθεί κάτι το ελληνικό! Συνεπώς δεν πολεμούν μόνο την Ορθοδοξία, αλλά και τον Ελληνισμό. Ας το προσέξουν και οι δικοί μας, τάχα αρχαιολάτρες, κι ας πάψουν να εφαρμόζουν τους όρους του ολέθριου παιχνιδιού τους.

Ερώτηση: Τί έχετε να πείτε για την καύση των νεκρών;

Απάντηση: Η Ορθόδοξη Εκκλησία στο θέμα της καύσεως των νεκρών έχει αποφανθεί ότι πρέπει να σεβόμαστε το ανθρώπινο σώμα και να το αποθέτουμε μετά τον θάνατο στην γη. Η Εκκλησία σέβεται τα λείψανα των Αγίων που ευωδιάζουν και θαυματουργούν. Η καύση των νεκρών θα μας στερούσε αυτήν την ευλογία.

Ερώτηση: Έχουμε πληροφορηθεί ότι έρχεστε τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο στην Αθήνα, όπου λειτουργείτε, ομιλείτε και εξομολογείτε. Επομένως γνωρίζετε τον χώρο, τις συνθήκες και τον τρόπο που ζούμε. Ποιές είναι οι πιο καίριες συμβουλές που θα δίνατε σε ένα νέο της ηλικίας μας που ζει στην Αθήνα σήμερα; Ποιες είναι οι προτάσεις σας για βιβλία και μουσική;

Απάντηση: Νομίζω ότι απ' όλα αυτά που ήδη είπαμε, προκύπτουν και αυτά που ερωτάτε. Να είστε κοντά, η καλύτερα μέσα στην Εκκλησία. Συνιστώ επίσης να ερευνήσετε, να ρωτήσετε και να βρείτε ένα καλό Πνευματικό. Τώρα που είστε νέοι, με τα προβλήματα, τις αμφισβητήσεις και τις αμφιβολίες σας, πηγαίνετε στην εξομολόγηση, για να πείτε αυτά που σας απασχολούν. Όταν στο τέλος ο Πνευματικός σας διαβάσει την συγχωρητική ευχή, θα έχετε μια απερίγραπτη αίσθηση ανακουφίσεως, σαν να έφυγαν εκατό κιλά από πάνω σας. Όταν η ζωή γίνεται πέλαγος, θα αισθάνεστε τον Πνευματικό, χωρίς βέβαια προσωπολατρία, σαν ένα λιμάνι για όλα τα προβλήματα, τα οικογενειακά, τα επαγγελματικά, τα οικονομικά κ.λπ. γιατί όλα αυτά είναι και πνευματικά. Να έχετε αληθινή και ανιδιοτελή αγάπη προς τον Θεό και προς κάθε άνθρωπο. Όταν μετά τις σπουδές, τον προσανατολισμό και την επαγγελματική αποκατάσταση, καταλάβετε ότι μπορείτε να αναλάβετε τις ευθύνες και ξεκινήσετε ένα σοβαρό δεσμό που θα καταλήξει στον γάμο με καλές προοπτικές, το καλύτερο είναι να έχετε ένα κοινό Πνευματικό. Ο κοινός Πνευματικός ελαχιστοποιεί τις πιθανότητες διαζυγίου. Μέσα στην Εκκλησία οι πιθανότητες αυτές είναι 5-10%, ενώ έξω ανεβαίνουν στο 50-60%.
Μουσική να ακούτε αυτή που δεν βλάπτει, διότι, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, δεχόμαστε υποσυνείδητα μηνύματα. Όσον άφορα τα βιβλία, συνιστώ οτιδήποτε ωφέλιμο, κατά το παράδειγμα της μέλισσας, σύμφωνα με τον Μέγα Βασίλειο. Κι εγώ διάβαζα πολλή Λογοτεχνία πριν από τριάντα χρόνια. Εν τέλει, όπως σας είπα, κατέληξα να βρω την αλήθεια στο «Γεροντικό». Γι' αυτό ξεχωρίστε την ήρα από το σιτάρι, και κρατήστε όσα οικοδομούν.
Κάποτε με ενθουσίαζε και το Θέατρο. Μου άρεσε ιδιαιτέρως ο Σαίξπηρ και ο Μπρεχτ. Από τον Μπρεχτ σάς συνιστώ να διαβάσετε το «Μάνα Κουράγιο» και τον «Κύκλο με την Κιμωλία». Λογοτεχνία, μουσική, θέατρο, κινηματογράφος -ή Τέχνη στο μεγαλείο της. Πάρτε ό,τι θετικά μηνύματα έχουν, και μην «κολλάτε» στην τηλεόραση.
Προ πάντων μακριά από τους έμπορους, από τους «ατζέντηδες», τους επιτήδειους που θέλουν να πουλήσουν την ψυχή σας στο βωμό της καταναλώσεως, των ναρκωτικών και της απωλείας. Αναπτύξτε πρωτοβουλία, κριτικό πνεύμα, ισχυρή θέληση και υπακοή μόνο στον μόνο Σωτήρα. Τότε θα ζείτε, μακριά από κάθε πάθος, αληθινά ελεύθεροι! και σύμφωνα με τον άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, θα ζήσετε και εδώ καλά, θα πάτε και στον Παράδεισο, να ζήσετε καλύτερα!

To δεύτερο μέρος της συνέντευξης που παρεχώρησε ο ιερομόναχος π. Αρτέμιος
(από το περιοδικό «H Aίθουσα» του 3ου Γενικού Λυκείου Αιγαλέω, τεύχος 14, 2008-2009)

©2010 orthmad.gr | Web development by Integrated ITDC