Archive for month: Οκτώβριος, 2025

Ιδιαίτερη εντύπωση προξενεί η κατάληξη της θαυμάσιας παραβολής του πλουσίου και του φτωχού Λαζάρου, με την οποία ο Χριστός συμπλήρωσε όσα δίδαξε νωρίτερα για την ορθή διαχείριση του πλούτου. Ο πλούσιος από τον Άδη παρακαλεί τον Αβραάμ να στείλει τον Λάζαρο στον κόσμο ξανά, για να αναγγείλει στους αδελφούς του να αλλάξουν ζωή, να ζήσουν στο εξής θεοφιλώς, για να μην καταντήσουν και αυτοί «εις τον τόπον της βασάνου». Ο Αβραάμ όμως απαντάει, ότι αν δεν ακούνε τον λόγο του Θεού που είναι ήδη καταγεγραμμένος στην Αγία Γραφή, δεν θα ακούσουν ούτε και κάποιον που θα αναστηθεί εκ νεκρών (Κυριακὴ Ε΄ Λουκᾶ).

Η απάντηση του Αβραάμ σοκάρει, αλλά δείχνει μια τραγική πραγματικότητα. Τη δυσκολία μας να δεχθούμε πράγματα, που δεν τα βλέπουμε φανερά και απτά. Και όσα αφορούν το επέκεινα, τη μετά θάνατον ζωή, τον Παράδεισο και την Κόλαση, ανήκουν σ’ αυτά που γίνονται δεκτά μόνο με την πίστη. Και δεν είμαστε διατεθειμένοι να τα δεχθούμε εύκολα. Χωρίς πίστη όμως δεν έρχεται μέσα μας πληροφορία και βεβαιότητα για πράγματα που δεν είναι ορατά διά γυμνού οφθαλμού. Μόνο η πίστη κάνει χειροπιαστά στην ψυχή μας όσα δεν έγιναν ακόμα, αλλά τα περιμένουμε να γίνουν. Η πίστη είναι «ελπιζομένων υπόστασις, πραγμάτων έλεγχος ου βλεπομένων» (Εβρ. 11, 1).

Αλλά τί δυσκολεύει τόσο τον άνθρωπο να πιστεύει στα μέλλοντα; Η προσκόλλησή του στα παρόντα. «Κάλλιο πέντε και στο χέρι, παρά δέκα και καρτέρει». Ζώντας με το βλέμμα συνεχώς στραμμένο στο τώρα, ατονεί μέσα του η αναζήτηση των μελλόντων, της Βασιλείας του Θεού. Ψυχραίνει βαθμηδόν η αγάπη του για τον Θεό. Δυσκολεύεται η ψυχή του να σκέφτεται πνευματικά. Γίνεται όλο και νωθρότερος στο να ζει κατά τις εντολές του Θεού.

Εξανεμίζει έτσι εντελώς αντί να δυναμώνει τη λιγοστή πίστη του, που ούτως ή άλλως βάλλεται πανταχόθεν συνεχώς, έσωθεν μεν από τις δικές του αμφιβολίες, έξωθεν δε από τον ασταμάτητο βομβαρδισμό αντιθέων κηρυγμάτων. Σβήνει συνεπώς κάθε του διάθεση για σοβαρή πνευματική εργασία, αγώνα κατά των παθών, προσευχή. Δεν βλέπει καν τον λόγο να κοπιάσει για κάτι τέτοιο, αφού απορρίπτει στην πράξη τελικά καθετί που δεν είναι του παρόντος.

Μας φαίνεται παράξενο; Και όμως…

Πέρασε, λέει, κάποτε ένας εργάτης απ’ το κελλί του αγίου Παϊσίου. «Γέροντα, είμαι πολύ στενοχωρημένος σήμερα, του λέει. Είχα συμφωνήσει να πάω στο τάδε κελλί, στον τάδε αδελφό για να του κόψω ξύλα, αλλά εκείνος σηκώθηκε και έφυγε. Δεν τον βρήκα σήμερα. Θα μου ’δινε 500 δραχμές μεροκάματο (τότε ήταν οι δραχμές ακόμα) και το έχασα. Τί θα κάνω σήμερα;» Λέει ο άγιος Παΐσιος: «Θα σου έδινε 500 δραχμές; Άμα σε βάλω εγώ να κάνεις εδώ μια δουλειά για 500 δραχμές, δέχεσαι;» «Δόξα τω Θεώ, γέροντα, πώς δεν δέχομαι;» «Θα σου βάλω να κάνεις μια δουλειά, λέει ο άγιος, ούτε ξύλα θα κόβεις, ούτε τα μουλάρια θα ξεφορτώνεις. Θα κάθεσαι. Θα σου αρέσει;» «Καλό ακούγεται, γέροντα, τί δουλειά είναι αυτή;» «Πήγαινε μέσα στο δωμάτιο, κάθισε στο σκαμνάκι, θα σου δώσω ένα κομποσχοίνι. Πόσες ώρες θα έκοβες ξύλα στον αδελφό;» «Ε, έξι-επτά ώρες». «Ξέχνα το αυτό. Εγώ θέλω για μία μόνο ώρα να καθίσεις και να λες την ευχή».

Έκατσε λοιπόν ο εργάτης και άρχισε να λέει το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με». Δεν πέρασαν δέκα λεπτά και βγαίνει έξω αγανακτισμένος. «Πάρε, λέει, γέροντα, και τα λεφτά σου, πάρε και τα κομποσχοίνια που μου έδωσες. Αυτό που μου λες να κάνω, δεν μπορώ να το κάνω»!

Πράγματι!

Όταν η αγάπη για τον Χριστό έχει πάει περίπατο, δεν παίρνουμε ποτέ στα σοβαρά, δεν σκεφτόμαστε καθόλου την αιώνια ζωή. Πώς να πιστέψουμε τότε και να δουλέψουμε πραγματικά γι’ αυτήν; Και νεκρούς αναστημένους να δούμε, θα λέμε, ε, κάτι δεν πάει καλά, κάτι στημένο υπάρχει εδώ, ή κάποιο παιχνίδι μάς παίζουν τα μάτια μας.

Τόσο απλά!

Δεν σε κατηγορώ ότι έκανες αμαρτίες πολλές και σοβαρές, όχι, άνθρωπος είσαι. Σε κατηγορώ, γιατί δεν εξομολογείσαι. Αυτό σε κατηγορώ.

Έπεσες; Στον πνευματικό. Έπεσες; Στον πνευματικό, όλα στον πνευματικό. Και η οσία Μαρία, πρώτα εξομολογήθηκε.

Στη γειτονιά μας ήτανε κάποιος Κύπριος και είχε έναν υποτακτικό, ο οποίος τους γονείς του δεν είχε αναπαύσει, να πούμε. Όταν καλογέρευσε, και τον Γέροντά του δεν τον ανέπαυσε. Κι’ εκεί που καθόμαστε στη Μικρή Αγία Άννα, τον έστειλε ο Γέροντάς του στον Γέροντα, τον Γέρο-Ιωσήφ, να πει τον λογισμό του και ό,τι μπορεί να τον βοηθήσει.

Όταν ήρθε εκεί, ήμαστε γύρω έτσι με τον Γέροντα, λέει: «Άντε εσύ, πήγαινε εσύ, πηγαίνετε στα δωματιά σας· έλα ‘δω, πατερ- Ιωάννη». Ανεβαίνει, πήγαινε στο δωμάτιό του.

-Γέροντα, λέει, η ψυχή μου κλαίει, κλαίει, κλαίει σαν μικρό παιδί. 

-Γιατί, παιδί μου, η ψυχή σου κλαίει;

-Διότι, λέει, δεν ανέπαυσα τον Γέροντά μου. 

-Ε, πού καταλαμβάνεις ότι δεν ανέπαυσες τον Γέροντα; 

-Να, λέει, έτσι στην υπακοή. 

-Άκουσε, παιδί μου. Εκεί που γκρέμισες, εκεί να διορθώσεις. Εχαλάρωσες το “νά ‘ναι ευλογημένο”, την ταπείνωση και την αυταπάρνηση στον Γέροντα. Μη ζητάς τώρα με την ευχή ή με την Θεία Μετάληψη, πάτερ μου, να διορθώσεις το λάθος σου. Εκεί έσφαλες, εκεί να βάλεις μετάνοια, εκεί να διορθώσεις. 

Ο αββάς Παμβώ, όταν ήταν κοσμικός, πήγε και κλέψανε σύκα από άλλο γειτονικό αμπέλι. Και όταν τους πήρε μυρωδιά ο δραγάτης, τό ‘βαλαν στα ποδάρια να φύγουν, Αλλά από το μαντήλι που είχε τα σύκα, τού ‘πεσε ένα σύκο κάτω και να μην το χάσει, πήγε και τό ‘φαγε. Και λέει ο ίδιος:

«Όποτε θυμάμαι αυτό το σύκο, κάθομαι και κλαίω». Κάθομαι και κλαίω… Αυτό το σύκο…

Έτσι κι εγώ, να πούμε. Όταν θυμάμαι αυτήν την παρακοή που έκανα στον Γέροντα, ως άλλος απόστολος Πέτρος, κάθομαι και κλαίω. Γιατί να κάνω αυτήν την παρακοή, να μην την κάνω υπακοή να κερδίσω;

Ένα πράγμα, άμα σε κεντάει η συνείδησή σου, πήγαινε και βάλε μετάνοια: «Αδερφέ μου, ευλόγησον, σε παρακαλώ να με συγχωρέσεις, έσφαλα». Αυτό διορθώνει το λάθος σου. Μην παραβλέπεις τη συνείδησή σου. Άνθρωποι είμεθα, ένας στον άλλον φταίει. Ή σου είπε έναν λόγο είτε δεν έκανε εκείνο το οποίο είπες, και οπότε κατόπιν η συνείδηση έρχεται ελέγχουσα. Μην την παραβλέπεις, πήγαινε ταπεινώσου και πες το “ευλόγησον” εις τον αδελφό ή εις τον Γέροντα.

“Γέροντας Εφραίμ Κατουνακιώτης”. Εκδ.: Το Περιβόλι της Παναγίας

https://simeiakairwn.gr/

Κάποτε εἶχε ἀρρωστήσει ἕνας συνασκητής τοῦ Ἁγίου Παϊσίου καί τόν πῆγαν στήν Ἀθήνα.

Ὁ Ἅγιος Παΐσιος χωρίς δεύτερη σκέψη, ἄφησε τήν ἔρημο καί τήν ἡσυχία του καί μέ τό κομποσχοίνι του πῆγε στήν Ἀθήνα, ὅπου ἔκατσε ἕναν μήνα καί ἔκανε δακρύβρεχτες προσευχές, ὥστε νά γίνει καλά αὐτός ὁ συνασκητής του.

Δέν εἶχε καμιά ὑποχρέωση, θά λέγαμε, δέν ἦταν κἄν συγγενής του. Κι ὅμως τά θυσίασε ὅλα προκειμένου νά σώσει τόν ἀδελφό του καί ἄς πήγαινε πίσω καί ἡ ἄσκηση καί ἡ πνευματική πρόοδος καί ἡ νοερά προσευχή καί ὅλα.

Βέβαια καί αὐτά τά ἔκανε ἐκεῖ πού ἦταν, ἀλλά θυσίασε τόν ἑαυτόν του, τήν ξεκούρασή του, τό βόλεμά του, γιά χάρη τοῦ ἀδελφοῦ του. Ὅπως λέει ὁ βίος του, πάρα πολλοί ἄνθρωποι τότε πῆγαν σέ ἐκεῖνο τό νοσοκομεῖο ζητώντας τή συμβουλή του καί τό νοσοκομεῖο εἶχε γίνει “ἰατρεῖο ψυχῶν”, ἐξαιτίας τοῦ Ἁγίου Γέροντος.

Αὐτό σίγουρα βοήθησε πολύ περισσότερο πνευματικά τόν Ἅγιο Παΐσιο ἀπ’ ὅτι θά τόν βοηθοῦσε νά μείνει στό κελί του αὐτόν τόν μήνα.

Ὅταν βοηθᾶμε τόν ἄλλον, βοηθιόμαστε κι ἐμεῖς. Ἄλλωστε ἡ Ἁγία Γραφή λέει ὅτι “ἄν σώσει κάποιος μία ψυχή, τότε καλύπτει πλῆθος ἁμαρτιῶν του καί σώζεται καί ὁ ἴδιος” (Ἰακ. 5,19).

Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου
(“Περί φιλαυτίας” 2ο Μέρος 27 – 7 – 2008)

Διηγήθη ο Αββάς Δανιήλ ο από την Φάραν, ότι είπεν ο πατήρ ημών, ο Αββάς Αρσένιος δια κάποιον σκητιώτην, ότι κατά την πράξιν ήτο μέγας, εις δε την πίστιν απλοϊκός και έσφαλλεν από άγνοιαν και έλεγεν: Δεν είναι πραγματικώς ο άρτος τον οποίον μεταλαμβάνομεν σώμα Χριστού αλλά αντίτυπον.

Και ήκουσαν δύο γέροντες ότι λέγει αυτόν τον λόγον, και γνωρίζοντες ότι ήτο μέγας εις την αρετήν, εσκέφθησαν ότι με ακακίαν και απλότητα λέγει και ήλθαν προς αυτόν και του λέγουν: Αββά, ακούσαμεν δια κάποιον λόγον άπιστον. Διότι λέγει ότι ο άρτος όπου μεταλαμβάνομεν δεν είναι πραγματικώς σώμα Χριστού αλλά είναι αντίτυπον.

Λέγει ο γέρων: Εγώ είμαι όπου λέγω αυτό. Οι δε τον παρακαλούσαν λέγοντες, μη πιστεύης έτσι Αββά αλλά όπως παρέδωσεν η καθολική εκκλησία διότι ημείς πιστεύομεν, ότι αυτός ο άρτος, σώμα είναι του Χριστού και το ποτήριον αυτό είναι το αίμα του Χριστού κατά αλήθειαν και όχι αντίτυπον. Αλλά όπως εις την αρχήν αφού έλαβε χώμα από την γήν έπλασε τον άνθρωπον κατ’ εικόνα του, και δεν ημπορεί κανείς να είπη ότι δεν είναι εικόνα του Θεού, αν και είναι ακατανόητος έτσι ο άρτος, τον οποίον είπεν ότι σώμα μου είναι, πιστεύομεν ότι αυτός κατά αλήθειαν σώμα είναι Χριστού.

Ο δε γέρων είπεν εάν δεν πεισθώ από γεγονός, δεν βεβαιώνομαι.

Οι δε του είπαν. Ας παρακαλέσωμεν τον Θεόν την εβδομάδα αυτήν δια το μυστήριον τούτο, και πιστεύομεν ότι ο Θεός θα μας φανερώση.

Ο δε γέρων μετά χαράς εδέχθη τούτο και παρεκάλει τον Θεόν, λέγων. Κύριε συ γνωρίζεις ότι όχι από κακίαν απιστώ αλλά δια να πλανηθώ από άγνοιαν, φανέρωσε μοι Κύριε Ιησού Χριστέ.

Αφού δε επήγαν εις τα κελλία των οι γέροντες, παρεκάλουν τον Θεόν και αυτοί, λέγοντες: Κύριε Ιησού Χριστέ, φανέρωσε εις τον γέροντα το μυστήριον τούτο, δια να πιστεύση και μη χάση τον κόπο του.

Και εισήκουσεν ο Θεός και των δύο και αφού συνεπληρώθη η εβδομάδα, ήλθον την Κυριακήν εις την εκκλησίαν, και εστάθησαν μαζί οι τρεις μόνοι εις ένα μαξιλάρι, εις το μέσον δε ήτο ο γέρων.

Ηνοίχθησαν δε αυτών οι οφθαλμοί και όταν ετέθη ο άρτος εις την Αγίαν Τράπεζαν, εφαίνετο μόνο εις τους τρείς ωσάν παιδίον και καθώς άπλωσεν ο ιερεύς το χέρι να κόψη τον άρτον, ιδού άγγελος Κυρίου κατέβη από τον ουρανόν κρατών μαχαίρι και έσφαξε το παιδίον και άδειασε το αίμα του εις το ποτήριον.

Όταν δε έκοψεν ο ιερεύς εις μικράν τεμάχια τον άρτον, και ο άγγελος έκοπτεν από το παιδίον μικρά μέρη και όταν προσήλθον να λάβουν από άγια, εδόθη εις τον γέροντα μόνον κρέας κρέας αιματωμένον.

Και ιδών εφοβήθη και εφώναξε λέγων: Πιστεύω Κύριε, ότι ο άρτος σώμα σου είναι και το ποτήριον αίμα σου είναι.

Και αμέσως το εις το χέρι του κρέας έγινεν άρτος κατά το μυστήριον εμετάλαβεν ευχαριστών τον Θεόν.

Και του λέγουν οι γέροντες: Ο Θεός γνωρίζει την ανθρώπινη φύσιν ότι δεν μπορεί να φάγη κρέατα ωμά και δια τούτον μετέβαλε το σώμα του εις άρτον και το αίμα του εις οίνον, εις τους δεχομένους με πίστιν.

Και ευχαρίστησαν τον Θεόν δια τον γέροντα, ότι δεν άφησε να χάση τους κόπους του και ανεχώρησαν οι τρεις μετά χαράς εις τα κελλία των.

Λέει ὁ Ἅγιος Πορφύριος: “Ὁ βασιλιάς Σαούλ εἶχε κάποιο δαιμόνιο καί πήγαινε ὁ Δαβίδ καί τοῦ ἔψαλλε καί ὁ δαίμονας ἔφευγε. Πήγαινε μέ τό ψαλτήρι, πού ἦταν μουσικό ὄργανο. Ὅταν τόν ἔπιανε τό δαιμόνιο τῆς μελαγχολίας, πήγαινε ὁ Δαβίδ καί τοῦ ἔπαιζε τό ψαλτήρι καί ἔφευγε ὁ δαίμονας.

Ποῦ εἶναι αὐτοί πού τρέχουνε νά βροῦνε θεραπεία γιά τήν κατάθλιψη; Ὅταν μάθουνε Βυζαντινή μουσική καί ἰδοῦνε τήν μαυρίλα νά ἔρχεται, ἕνα δοξαστικό καί ἡ μαυρίλα πού ἔρχεται νά σέ καταλάβει, ὡς ἕνα εἶδος ψυχικῆς μελαγχολίας, γίνεται ὕμνος πρός τόν Θεό…!

Ἐγώ τό πιστεύω αὐτό… Ἀπόλυτα τό πιστεύω!

Σᾶς τό λέω, ὅτι ἕνας μουσικός, πού ἀγαπάει τή μουσική, πού εἶναι εὐσεβής, μπορεῖ μιά δυσκολία του νά τήν κάνει ἔργο μουσικό ἤ ἕνα ἕτοιμο ἔργο νά τό ψάλει, νά τό ἀποδώσει.

Ἔτσι, προκειμένου νά κλαίει καί νά καταπιέζεται, προσφέρει μιά δοξολογία στόν Θεό.

Σᾶς τό λέω ἔτσι, τό πιστεύω καί τό βλέπω. Δέν παίζει ρόλο ἄν ἕνας εἶναι δέκα χρονῶν ἤ δεκαπέντε ἤ εἴκοσι, ἤ καί ἄν εἶναι τριάντα. Ὅλοι ἔχουν τήν ροπή αὐτή μέσα τους”.

Ὅλοι τήν ἔχουμε, ἀρκεῖ νά τήν ξυπνήσουμε, ἀρκεῖ νά ἐρωτευτοῦμε τήν τέχνη. Νά ἀγαπήσουμε μέσῳ τῆς τέχνης τῆς ἁγίας Βυζαντινῆς μουσικῆς τόν Θεό.

Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου
(Ἡ ὠφέλεια τῆς Βυζαντινῆς μουσικῆς – Bίος καί Λόγοι Ἁγίου Πορφυρίου – Ὁμιλία στίς 9 – 7 – 2019)