Archive for category: Εκκλησιαστικά

Ἡ Δευτέρα Παρουσία τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ θὰ εἶναι τὸ συγκλονιστικὸ ἐπιστέγασμα τῆς ἱστορίας τοῦ κόσμου, ἡ τελικὴ ἀποκατάσταση τῆς ὅλης δημιουργίας τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία μέχρι τὴ στιγμὴ ἐκείνη θὰ συστενάζει καὶ θὰ συνωδίνει μὲ τὸν ἐκπεσόντα στὴν ἁμαρτία ἄνθρωπο. Τὰ πρωτόγνωρα γεγονότα θὰ συγκλονίσουν τὴ σύμπασα κτίση, φυσικὴ καὶ πνευματική, ἀνθρώπους καὶ ἀγγέλους. Ἀκόμα «καὶ αἱ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν (οἱ ἀγγελικὲς τάξεις) σαλευθήσονται». Τὰ γεγονότα αὐτὰ θὰ εἶναι ἡ ἀνάσταση τῶν νεκρῶν, ἡ ἀνακαίνιση τοῦ σύμπαντος, ἡ θριαμβευτικὴ παρουσία τοῦ Χριστοῦ καὶ ἡ τελικὴ κρίση τῶν ἀνθρώπων (Κυριακὴ τῆς Ἀπόκρεω).

Θὰ προηγηθοῦν πολλὰ τρομακτικὰ σημεῖα πρὶν ἀπὸ τὴν ἐμφάνιση τοῦ Χριστοῦ, ποὺ θὰ προκαλέσουν μεγάλο φόβο στοὺς ἀνθρώπους. Ἀλλὰ καὶ μεγάλη σύγχυση. Θὰ φανερωθοῦν πολλοὶ ψευδόχριστοι. Ὁ καθένας θὰ διατείνεται ὅτι εἶναι ὁ Χριστός, ὁ Μεσσίας. Θὰ ἐμφανιστοῦν καὶ πολλοὶ ψευδοπροφῆτες, ποὺ θὰ ἰσχυρίζονται ὅτι ξέρουν ποῦ κρύβεται ὁ Χριστός. Θὰ κάνουν καὶ θαύματα, «σημεῖα μεγάλα καὶ τέρατα, ὥστε πλανῆσαι, εἰ δυνατόν, καὶ τοὺς ἐκλεκτούς».

Ὁ Χριστὸς ὅμως προειδοποιεῖ: «Τότε, ἂν σᾶς πεῖ κάποιος: Νά, ἐδῶ εἶναι ὁ Χριστὸς ἢ ἐδῶ, μὴν πιστέψετε. Ἂν σᾶς ποῦν: Νά, εἶναι στὴν ἔρημο, μὴ βγῆτε νὰ τὸν ψάξετε. Ἂν σᾶς ποῦν: Νά, μέσα σὲ κρυφὰ δωμάτια εἶναι κρυμμένος, μὴν πιστέψετε. Γιατί, ὅπως βγαίνει ἡ ἀστραπὴ ἀπὸ τὴν ἀνατολὴ καὶ φαίνεται ἀμέσως ὣς τὴ δύση, ἔτσι θὰ εἶναι καὶ ἡ παρουσία τοῦ Υἱοῦ τοῦ Ἀνθρώπου. Ὁλοφάνερη δηλαδὴ καὶ ἄμεσα ἀντιληπτὴ ἀπὸ ὅλη τὴν οἰκουμένη (Ματθ. 24, 23-27).

Τὸ στοιχεῖο αὐτό, ὅτι ἡ δεύτερη ἐμφάνιση τοῦ Χριστοῦ θὰ εἶναι ἀπολύτως φανερὴ σὲ ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς ἀνθρώπους, τονίζεται ἰδιαιτέρως. Ὅλες οἱ φυλὲς τῆς γῆς, ὅλοι οἱ λαοί, Χριστιανοὶ καὶ μή, θὰ τὸν ἰδοῦν. Ὁ Χριστὸς θὰ ἔλθει «ἐπὶ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης πολλῆς». Ἡ θέα του ὅμως δὲν θὰ προκαλέσει τὰ ἴδια συναισθήματα σὲ ὅλους. Δὲν θὰ χαροῦν ὅλοι μὲ τὴν παρουσία του. Ὅσοι ἀρνήθηκαν νὰ τὸν πιστέψουν καὶ τὸν ἀπέρριψαν, θὰ θρηνήσουν βλέποντάς τον καὶ θὰ κλάψουν. «Καὶ τότε κόψονται πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς» (Ματθ. 24, 30).

Οἱ Χριστιανοὶ θὰ δοκιμαστοῦν δυνατὰ καὶ μὲ ἄλλους τρόπους πρὶν ἀπὸ τὸ τέλος τοῦ κόσμου. Οἱ ἀντίθεες δυνάμεις, οἱ ἐξουσίες τοῦ σκότους, φυσικὲς καὶ πνευματικές, συνασπισμένες ὑπὸ τὸ «θηρίον», ὅλοι αὐτοὶ «μετὰ τοῦ ἀρνίου πολεμήσουσι, καὶ τὸ ἀρνίον νικήσει αὐτούς, (δι)ὅτι Κύριος κυρίων ἐστί καὶ Βασιλεὺς βασιλέων, καὶ οἱ μετ’ αὐτοῦ κλητοὶ καὶ ἐκλεκτοὶ καὶ πιστοί».

Εἶναι λάθος λοιπὸν νὰ ἑστιάζουμε μόνο στὰ ἐπερχόμενα δεινὰ καὶ νὰ γεμίζουν φόβο καὶ τρόμο οἱ ψυχές μας. Ἂς βλέπουμε ὅτι ὅλα αὐτὰ ὁδηγοῦν στὴν ἐπικείμενη συντριπτικὴ νίκη τοῦ Ἀρνίου. Ὁ δράκοντας, ὁ ἀρχαῖος ὄφις, «ὁ πλανῶν τὴν οἰκουμένην», καὶ τὸ θηρίον καὶ ὁ ψευδοπροφήτης του, θὰ βληθοῦν «εἰς τὴν λίμνην τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην ἐν θείῳ» (Ἀποκ. 17, 14. 19, 20. 20, 1, 10).

Ὁ Χριστὸς ἄλλωστε μᾶς λέει, νὰ ἀναθαρρήσουμε καὶ νὰ χαροῦμε γι’ αὐτό. «Ἀνακύψατε καὶ ἐπάρατε τὰς κεφαλὰς ὑμῶν, διότι ἐγγίζει ἡ ἀπολύτρωσις ὑμῶν». Νὰ τὸν περιμένουμε μὲ ἀναπτερωμένο φρόνημα, μὲ τὸ κεφάλι ψηλά. Βαδίζουμε πρὸς τὴν ἀπόλυτη συντριβὴ τοῦ κακοῦ.

Θάρρος! λέει ὁ Χριστός, «ἔρχομαι ταχύ! Ναί, ἔρχου, Κύριε Ἰησοῦ!» (Λουκ. 21, 28. Ἀποκ. 22, 21).

Καλὴ εὐλογημένη ἑβδομάδα! Καλὸ Τριῴδιο!

«Ἀντιύλη». Ἱ. Ν. Ἁγ. Βασιλείου, Πρέβεζα

Ὁ τελώνης καὶ ὁ φαρισαῖος εἶναι οἱ δυὸ ἐμβληματικότερες ἴσως μορφὲς στὴ διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ. Ἀποτυπώνουν δυὸ ὁριακές, διαμετρικὰ ἀντιμέτωπες μεταξύ τους, καταστάσεις τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. Τοῦ ὕψους καὶ τοῦ βάθους. Δυὸ καταστάσεις ποὺ ἡ ἔννοιά τους κινεῖται μὲ ἀνεστραμμένο τρόπο. Αὐτὸ ποὺ ὑψώνεται καὶ φαίνεται σπουδαῖο καὶ τρανὸ στὰ ἀνθρώπινα μάτια, εἶναι κατ’ οὐσίαν μηδαμινὸ γιὰ τὸν Θεὸ καὶ ἀπορριπτέο. Καὶ ἀντιστρόφως. Τὸ χαμηλὸ καὶ ἀσήμαντο γιὰ τὸν κόσμο μπορεῖ νὰ πάρει ἀπροσμέτρητες διαστάσεις στὰ μάτια τοῦ Θεοῦ.

Τί εἴμαστε οἱ σημερινοὶ Χριστιανοί; Φαρισαῖοι ἢ τελῶνες; Γιὰ τὴν ἀκρίβεια, θὰ λέγαμε καὶ τὸ ἕνα καὶ τὸ ἄλλο, ἢ μᾶλλον οὔτε τὸ ἕνα οὔτε τὸ ἄλλο. Γιατὶ ἔχουμε πάρει κάτι ἀπὸ τὸν καθένα καὶ μάλιστα τὸ κακὸ καὶ ὄχι τὸ καλό. Πήραμε τὴν καύχηση τοῦ φαρισαίου χωρὶς τὶς ἀρετές του καὶ τὶς ἁμαρτίες τοῦ τελώνη χωρὶς τὴ μετάνοιά του. Καὶ τὴν καύχηση μὲν τοῦ φαρισαίου εὔκολα μπορεῖ νὰ τὴν ἀποκτήσει ὁ καθένας, ἀλλὰ τὶς ἁμαρτίες τοῦ τελώνη; Εἴμαστε τόσο ἁμαρτωλοί;

Ἂς μὴν ἀνατρέξουμε αὐτὴ τὴ φορὰ στὶς προσωπικές μας ἁμαρτίες. Ἂς σταθοῦμε στὴ συλλογικὴ ἁμαρτία μας. Στὸν τόπο μας συντελέστηκε τὶς μέρες αὐτὲς ἕνα φριχτὸ ἀνοσιούργημα. Ψηφίστηκε νομοσχέδιο ποὺ δίνει τὴ δυνατότητα γάμου σὲ ὁμοφυλόφιλα ζευγάρια. Ἂν καὶ ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ τοποθετεῖ τὴν ὁμοφυλοφιλία «εἰς πάθη ἀτιμίας», στὶς αἰσχρότερες ἁμαρτίες (Ρωμ. 1, 26), ὁ ἄνθρωπος ὕψωσε θρασεῖα τὴ φωνή του ὑποστηρίζοντας τὸ ἀντίθετο. Ἀπὸ ἐπίσημα καὶ μὴ στόματα διαφημίστηκε τὸ σκοτάδι γιὰ φῶς. Μὲ ἀναισχυντία εἰπώθηκε ὅτι ἡ σχέση αὐτὴ δὲν εἶναι ἁμαρτία. Ὅτι δὲν ἔχει δίκιο, ὅτι λέει ψέματα ὁ Θεός. Βλασφημήθηκε ἔτσι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Τὸ φῶς τοῦ Θεοῦ, ἡ ἀλήθεια, παρουσιάστηκε σὰν σκοτάδι, μεσαίωνας!

Ἀλλοίμονο ὅμως σ’ αὐτοὺς ποὺ λένε τὸ κακὸ καλὸ καὶ τὸ καλὸ κακό. «Οὐαὶ οἱ λέγοντες τὸ πονηρὸν καλὸν καὶ τὸ καλὸν πονηρόν, οἱ τιθέντες τὸ σκότος φῶς καὶ τὸ φῶς σκότος, …τὸ γλυκὺ πικρὸν καὶ τὸ πικρὸν γλυκύ» (Ἡσ. 5, 20). Μὰ θὰ πεῖ κανείς, οἱ ἄρχοντες τὸ ψήφισαν, ὄχι ὁ λαός. Ναί, μὰ οἱ ἄρχοντες ποὺ ἔστειλε ἐκεῖ μὲ τὴν παντοδύναμη ψῆφο του ὁ λαός. Οἱ ἄρχοντες τὸ ψήφισαν μὲ τὴν ἀνοχὴ τοῦ λαοῦ. Οἱ ἄρχοντες, μὲ τὴν παθητικὴ στάση, τὴν ἀδιαφορία τοῦ λαοῦ. Οἱ ἄρχοντες, μὲ τὴ συμφωνία τελικὰ τοῦ λαοῦ, ποὺ δὲν τοὺς «ἔκραξε» καὶ δὲν τοὺς ἀνακάλεσε στὶς εὐθύνες τους. Μὲ τὸ χέρι τῶν ἀρχόντων του συνυπέγραψε καὶ ὁ λαός. Ἁμάρτησε ὅλος ὁ λαός.

Οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἐλεύθεροι νὰ ἁμαρτάνουν, μὰ πρέπει νὰ σκέφτονται πολὺ σοβαρὰ ὅταν νομοθετοῦν ἐνάντια στὸν Θεὸ καὶ μετακινοῦν τὰ «ὅρια αἰώνια, ἃ ἔθεντο οἱ πατέρες» τους (Παρ. 22, 28). Λέει ὁ ἅγιος Παΐσιος: «Ὅταν παραβαίνει ἕνας ἄνθρωπος μιὰ ἐντολὴ τοῦ Εὐαγγελίου, εὐθύνεται μόνο αὐτός. Ὅταν ὅμως κάτι ποὺ ἀντίκειται στὶς ἐντολὲς τοῦ Εὐαγγελίου γίνεται ἀπὸ τὸ κράτος νόμος, τότε ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ σὲ ὅλο τὸ ἔθνος, γιὰ νὰ παιδαγωγηθεῖ».

Οἱ Χριστιανοὶ εἴμαστε συνυπεύθυνοι, συνεργοί, συνυπαίτιοι μὲ τὸν ὑπόλοιπο λαὸ καὶ τοὺς ἄρχοντες, στὸν βαθμὸ ποὺ τηρήσαμε τὴν ἴδια στάση μ’ αὐτοὺς καὶ δὲν διαχωρίσαμε τὴ θέση μας. Οἱ εὐθύνες μας εἶναι βαρύτατες σὲ ὅλο τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Ἀπὸ τὶς κεφαλές, ἐπισκόπους, ἱερεῖς μας, μέχρι τὸν τελευταῖο πιστό. Γιὰ τὴ σύμπλευση ἐν πολλοῖς μαζί τους. Γιὰ τὰ μασημένα λόγια, γιὰ τὸν διστακτικό, φοβισμένο, ὑστερόβουλο, εὐθυνόφοβο, μπερδεμένο καὶ ὄχι ξεκάθαρο τελικὰ τρόπο μας.

Μετανοοῦμε καθόλου γι’ αὐτό; Ἢ δὲν νιώθουμε κἂν τέτοια ἀνάγκη;

Ἡ τελωνικὴ ταπείνωση ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ἔστω καὶ τώρα, δὲν εἶναι ἄσκοπη.

Καλὴ εὐλογημένη ἑβδομάδα! Καλὸ μήνα! Καλὸ Τριῴδιο!

«Ἀντιύλη». Ἱ. Ν. Ἁγ. Βασιλείου, Πρέβεζα

Ἡ ὀψιμότητα τοῦ Πάσχα φέτος μετατοπίζει αἰσθητὰ καὶ τὴν ἔναρξη τοῦ Τριῳδίου καὶ τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ μὴν ἐπαρκοῦν πλέον τὰ κανονισμένα ἀναγνώσματα τῶν Κυριακῶν τοῦ Λουκᾶ. Γιὰ τὶς ἑπόμενες τρεῖς Κυριακὲς λοιπόν, καταφεύγουμε στὰ πλεονάζοντα γιὰ τὸν σκοπὸ αὐτὸ ἀναγνώσματα τῶν Κυριακῶν τοῦ Ματθαίου.

Ἔτσι, σήμερα (Κυριακὴ ΙΕ΄ Ματθαίου), βλέπουμε κάποιον νομικό, γνώστη δηλαδή, ἑρμηνευτὴ καὶ διδάσκαλο τοῦ μωσαϊκοῦ νόμου, νὰ θέτει ἕνα ἐρώτημα στὸν Χριστό: Ποιὰ εἶναι ἡ μεγαλύτερη ἐντολὴ κατὰ τὸν μωσαϊκὸ νόμο; Ὁ νομικὸς ὑπέβαλε στὸν Χριστὸ τὴν ἐρώτηση «πειράζων αὐτόν». Ὁ Χριστὸς ἀπάντησε ἀμέσως ὅτι πρώτη σὲ σπουδαιότητα ἐντολὴ εἶναι ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸ καὶ δεύτερη ἰσάξιά της ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν συνάνθρωπο.

Ἡ ἐνέργεια τοῦ νομικοῦ ἐντάσσεται στὴ γενικότερη καὶ ἀπὸ κοινοῦ προσπάθεια τῶν Φαρισαίων, τῶν Ἡρωδιανῶν, τῶν Σαδδουκαίων, τῶν ἀρχιερέων, τῶν γραμματέων καὶ τῶν νομικῶν, «ὅπως παγιδεύσωσιν ἐν λόγῳ» τὸν Χριστό. Ἐπιστρατεύτηκαν ὅλοι γιὰ νὰ πιάσουν «ἀδιάβαστο» τὸν νομοδότη καὶ νομοθέτη.

Ὁ Χριστὸς βέβαια, ποὺ γνωρίζει ὅλων τοὺς διαλογισμούς, φανέρωνε τὶς πλεκτάνες τους. «Τί με πειράζετε, ὑποκριταί;» ἔλεγε. Τοὺς ἀποκαλοῦσε εὐθέως ὑποκριτές, ἐπειδὴ κάτω ἀπὸ τὰ ἀθῶα δῆθεν ἐρωτήματα ἔκρυβαν πανουργία. Τὴν πονηρή τους πρόθεση νὰ τὸν παγιδεύσουν. Μέσα στὴν ἀλαζονεία τῆς «σοφίας» τους, πιστεύοντας ὅτι κατέχουν σὲ βάθος τὰ πράγματα, προσπαθοῦσαν νὰ τὸν ὑποβάλουν σὲ ἐξετάσεις. Ἔλπιζαν νὰ τὸν «στριμώξουν» μὲ τὰ παιδαριώδη τεχνάσματα τῆς ὑπερτιμημένης τους λογικῆς καὶ νὰ τὸν ἀποδείξουν ἀναξιόπιστο στὰ μάτια τοῦ λαοῦ. Μὰ ὁ Χριστὸς διέφευγε πανεύκολα τὶς παγίδες τους. Ὁ δημιουργὸς τοῦ νόμου μποροῦσε ποτὲ νὰ εἶναι ἀδαὴς σὲ ὅσα ὁ ἴδιος νομοθέτησε;

Ἐν συνεχείᾳ ὁ Χριστὸς ἀντέστρεψε τὰ πράγματα. Πέρασε στὴν ἀντεπίθεση. Ὥστε θεωρεῖστε σοφοὶ καὶ ἔξυπνοι; Νὰ σᾶς ρωτήσω κι ἐγὼ λοιπὸν κάτι. Τί γνώμη ἔχετε γιὰ τὸν Μεσσία ποὺ περιμένετε, δηλαδὴ τὸν Χριστό; Τίνος θὰ εἶναι υἱὸς (ἀπόγονος); Τοῦ Δαυΐδ, ἀπάντησαν ἐκεῖνοι. Τότε γιατί ὁ Δαυΐδ, μιλώντας μὲ τὸν φωτισμὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τὸν ἀποκαλεῖ Κύριό του; Λέει ὁ Δαυΐδ σὲ ἕναν ψαλμὸ (109, 1): Εἶπε ὁ Κύριος (ὁ Θεὸς) στὸν Κύριό μου (τὸν Μεσσία-Χριστό), κάθισε στὰ δεξιά μου μέχρι νὰ βάλω τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιο στὰ πόδια σου. Συνεπῶς, ἂν ὁ Δαυΐδ τὸν ὀνομάζει Κύριο, πῶς γίνεται νὰ εἶναι υἱός του; (Ἄρα ὁ Χριστὸς δὲν εἶναι μόνο υἱὸς τοῦ Δαυΐδ, ἀλλὰ καὶ τοῦ Θεοῦ. Καὶ ὡς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, εἶναι Κύριος τοῦ Δαυΐδ).

Ἀπὸ τοὺς «σοφοὺς» ἑρμηνευτὲς τοῦ νόμου κανένας δὲν μπόρεσε νὰ ἀπαντήσει οὔτε λέξη στὸν Χριστό. Καὶ μιὰ καὶ ἀποστομώθηκαν ἔτσι, δὲν ξανατόλμησαν ἀπὸ ἐκείνη τὴν ἡμέρα νὰ τὸν ξαναρωτήσουν τίποτε. «Φάσκοντες (ἰσχυριζόμενοι ὅτι) εἶναι σοφοὶ ἐμωράνθησαν» (Ρωμ. 1, 22).

Ἀλλὰ τὸ ἴδιο γίνεται καὶ σήμερα. «Ὅλος ὁ σύγχρονος πολιτισμὸς εἶναι στραμμένος ἐναντίον τοῦ Χριστοῦ. Ὅλες οἱ μοντέρνες ἐπιστῆμες συναγωνίζονται ποιὰ θὰ καταφέρει τὸ ἰσχυρότερο χτύπημα στὴ διδαχὴ τοῦ Χριστοῦ, …νομίζοντας ὅτι χωρὶς τὸν Χριστὸ μποροῦμε νὰ κάνουμε τὰ πάντα» (ἅγ. Νικόλαος Βελιμίροβιτς).

Ξεχνοῦν ὅτι ὁ Χριστὸς παίζει τοὺς «σοφοὺς» στὰ δάχτυλά του (Α΄ Κορ. 3, 19).

Καλὴ εὐλογημένη ἑβδομάδα!

«Ἀντιύλη». Ἱ. Ν. Ἁγ. Βασιλείου, Πρέβεζα

Μὲ τὴν ἀπόδοση τῆς ἑορτῆς τῶν Φώτων (14 Ἰανουαρίου) κλείνει ἡ μεγάλη περίοδος τῶν ἀκινήτων (σταθερῶν) ἑορτῶν Χριστουγέννων καὶ Θεοφανείων (Σαρανταήμερο-Δωδεκαήμερο), ποὺ ἀρχίζει ἀπὸ τὶς 15 Νοεμβρίου. Ὑπάρχει καὶ ἡ παράδοση, ὅτι ἡ περίοδος αὐτὴ κλείνει ὁριστικὰ ἀφοῦ συμπεριλάβει καὶ τὴν ἑορτὴ τῆς Ὑπαπαντῆς, κατὰ τὴν ὁποία ἔχουμε τὸν σαραντισμὸ τοῦ γεννηθέντος Χριστοῦ, τὴν ἐμφάνισή του δηλαδὴ κατὰ τὸν μωσαϊκὸ νόμο στὸν ναό. Κατὰ τὴν παράδοση λοιπὸν αὐτή, ἡ περίοδος τῶν Χριστουγέννων ἐκτείνεται σαράντα μέρες πρὶν καὶ σαράντα μέρες μετὰ τὴν ἑορτή.

Μετὰ τὴ Βάπτισή του ὁ Χριστὸς ἀποσύρθηκε στὴν ἔρημο καὶ νήστεψε σαράντα μέρες καὶ σαράντα νύχτες, χωρὶς νὰ φάει ἀπολύτως τίποτε. Ὁ διάβολος τότε, προσπαθώντας νὰ ξεκαθαρίσει ἂν ὁ Χριστὸς εἶναι ὄντως ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, τὸν δοκίμασε, ὑποβάλλοντάς τον σὲ τρεῖς πειρασμούς. Ὅμως ὁ Χριστὸς δὲν ὑπέκυψε σὲ κανένα πειρασμό. Καὶ χρησιμοποιώντας μόνο λόγια ἀπὸ τὶς Γραφὲς («γέγραπται γάρ»), ἀπέκρουσε τὸν διάβολο, ἀποφεύγοντας νὰ τοῦ ἀποκαλύψει τὴν πραγματική του ταυτότητα.

Αὐτὸ εἶχε σὰν συνέπεια νὰ νομίζει ὁ διάβολος, μέχρι καὶ τὸν θάνατο τοῦ Χριστοῦ, ὅτι ἔχει νὰ κάνει μὲ κοινὸ ἄνθρωπο. Τρία ὑπέρλογα μυστήρια (ἡ παρθενία τῆς Θεοτόκου, ἡ Γέννηση τοῦ Χριστοῦ καὶ ἡ Σταύρωσή του) διενεργήθηκαν μὲ ἀπόρρητο τρόπο, «ἐν σιγῇ», ὥστε νὰ διαλάθουν τῆς προσοχῆς τοῦ ἄρχοντα τοῦ σκότους (ἅγ. Ἰγνάτιος Θεοφόρος).

Κατόπιν ὁ Χριστὸς ἄρχισε νὰ κηρύττει, παρακινώντας τὸν λαὸ σὲ μετάνοια, διότι «ἤγγικεν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν» (Κυριακὴ μετὰ τὰ Φῶτα). Τὸ κήρυγμα τοῦ Χριστοῦ ξεκίνησε, ὅταν σταμάτησε τὸ κήρυγμα τοῦ Βαπτιστῆ Ἰωάννη. Ἡ φωνὴ τοῦ Προδρόμου σίγησε, ὅταν αὐτὸς φυλακίστηκε ἀπὸ τὸν Ἡρώδη Ἀντίπα. Ὁ Πρόδρομος εἶχε πλέον ἐπιτελέσει τὸ ἔργο ποὺ τοῦ ἀνέθεσε ὁ Θεός. Εἶχε προετοιμάσει τὸν κόσμο «εἰς τὸν ἐρχόμενον μετ’ αὐτὸν ἵνα πιστεύσωσιν, τοῦτ’ ἔστιν εἰς τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν» (Πράξ. 19, 4).

Ἦταν ὁ λύχνος ποὺ προηγήθηκε, γιὰ νὰ δείξει τὸν ἥλιο ποὺ θὰ ἀνέτελλε. Κατὰ τὸ σχέδιο τοῦ Θεοῦ, θὰ γινόταν Πρόδρομος τοῦ Χριστοῦ καὶ στὸν Ἅδη. Θὰ εὐαγγελιζόταν καὶ στοὺς ἐκεῖ νεκρούς, «τοῖς ἐν φυλακῇ πνεύμασι», τὴν προσεχῆ ἔλευση τοῦ Χριστοῦ.

Μὲ τὴ σύλληψη λοιπὸν τοῦ Προδρόμου ἦρθε ἡ ὥρα, κατὰ τὸ σχέδιο πάντα τοῦ Θεοῦ, νὰ κάνει ἔναρξη τοῦ δικοῦ του κηρύγματος ὁ Χριστός. Ὡς κέντρο του διάλεξε μιὰ κεντρικὴ πόλη, τὴν Καπερναούμ, ὅπου καὶ ἐγκαταστάθηκε, ἀφήνοντας τὴ Ναζαρέτ, ὅπου εἶχε ἀνατραφεῖ.

Ἡ Καπερναοὺμ ἦταν σπουδαία πόλη τῆς Γαλιλαίας, χτισμένη στὴν ὄχθη τῆς λίμνης τῆς Γεννησαρέτ, στὰ ὅρια τῶν φυλῶν Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλείμ. Ἐπαληθεύτηκε ἔτσι ἡ προφητεία τοῦ προφήτη Ἡσαΐα, ὅτι στὴ Γαλιλαία, στὴ γῆ Ζαβουλὼν καὶ στὴ γῆ Νεφθαλείμ, στὸν λαὸ ποὺ βρισκόταν «ἐν σκότει…, ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου», ἀνέτειλε «φῶς μέγα». Τὸ φῶς ποὺ θὰ φώτιζε ὅλα τὰ ἔθνη.

Ὁ Πρόδρομος εἶχε ἐπιλέξει τὴν ἔρημο σὰν βάση τῆς δράσης του, ὁ Χριστὸς τὴν πολυάνθρωπη Καπερναούμ.

Στὰ χέρια τοῦ Θεοῦ τὰ πάντα λειτουργοῦν θετικά, μὲ τρόπο εὔχρηστο γιὰ τὸ σχέδιό Του.

Καλὴ εὐλογημένη ἑβδομάδα!

«Ἀντιύλη». Ἱ. Ν. Ἁγ. Βασιλείου, Πρέβεζα

Επειδή είναι παράδοση αυτές τις ημέρες να γράφουμε περί του Μεγάλου Αγιασμού, να τα διαβάζουμε, να τα ξεχνάμε και πάλι ξανά από την αρχή…

Για τον Μεγάλο Αγιασμό…

Απ᾽ όταν θυμάμαι τον εαυτό μου, κάθε φορά την περίοδο των Θεοφανείων γίνεται και επαναλαμβάνεται η ίδια συζήτηση. Τι είναι ο Μέγας Αγιασμός; Ο Αγιασμός της παραμονής είναι ο ίδιος με τον αγιασμό της κυριωνύμου ημέρας; Τον φυλάττουμε στις οικίες; Νηστεύουμε για να πιούμε μεγάλο αγιασμό;

Κληρικοί, μοναχοί και λαϊκοί λένε και γράφουν την γνώμη τους. Ακούς και διαβάζεις πολλά και μερικές φορές αντιφατικά πράγματα.

Βασική αρχή της Λειτουργικής είναι ότι όλες οι απαντήσεις στις ερωτήσεις μας για το σκοπό μίας ακολουθίας περιέχονται στο κείμενο της ίδιας της ακολουθίας.

Έχουμε και λέμε λοιπόν: Ο αγιασμός που τελούμε την ημέρα των Θεοφανείων ονομάζεται Μέγας γιατί τελείται εις ανάμνησιν της Βαπτίσεως του Χριστού. Ονομάζεται Μέγας σε αντιδιαστολή με τον συνήθη αγιασμό ο οποίος τελείται οποιαδήποτε ημέρα του χρόνου.

«…ὁ τῶν ἁπάντων Βασιλεύς, ἔτι καὶ δουλικῇ χειρὶ ἐν τῷ Ἰορδάνῃ βαπτισθῆναι κατεδέξω, ἵνα τὴν τῶν ὑδάτων φύσιν ἁγιάσας ὁ ἀναμάρτητος, ὀδοποιήσῃς ἡμῖν τὴν δι᾽ ὕδατος καὶ Πνεύματος ἀναγέννησιν, καὶ πρὸς τὴν πρώτην ἡμᾶς ἀποκαταστήσῃς ἐλευθερίαν. Οὗ τινος θείου Μυστηρίου τὴν ἀνάμνησιν ἐορτάζοντες, δεόμεθά σου φιλάνθρωπε Δέσποτα.»

Ο Μέγας Αγιασμός προέρχεται από την πρακτική της Βαπτίσεως των Κατηχουμένων κατά την ημέρα των Θεοφανείων. Γι᾽αυτό και η κεντρική ευχή του καθαγιασμού είναι σχεδόν η ίδια με αυτή του Μυστηρίου της Βαπτίσεως. Ο ιερός Χρυσόστομος μας πληροφορεί ότι οι χριστιανοί πήγαιναν κι έπαιρναν αγιασμένο νερό από την κολυμβήθρα και το διατηρούσαν στα σπίτια τους ένα και δύο και τρία ακόμα χρόνια. Μάλιστα ο ιερός Πατήρ θαυμάζει ότι το αγιασμένο νερό δεν φθείρεται, δεν σαπίζει, αν και παραμένει πολύ διάστημα κλεισμένο, αλλά είναι καθα­ρό και υγιεινό. («Εις το Άγιον Βάπτισμα» (P.G. 49,366)

Ο Μέγας Αγιασμός που τελείται την κυριώνυμο ημέρα είναι ο ίδιος που τελείται και την παραμονή. Η μόνη διαφορά των δύο ακολουθιών είναι ότι την κυριώνυμο ημέρα διαβάζεται και ο λόγος του Αγίου Σωφρονίου στην εορτή των Θεοφανείων. Η τέλεση του Μεγάλου Αγιασμού και την παραμονή των Θεοφανείων καθιερώθηκε για πρακτικούς λόγους και κυρίως για την εξυπηρέτηση των πιστών. Ο Πατριάρχης Αντιοχείας Πέτρος Γναφεύς (465 – 475) όρισε να τελείται ο αγια­σμός και κατά την παραμονή των Θεοφανείων «εν τη εσπέρα». Έτσι ξεχωρίστηκαν οι ακολουθίες του αγιασμού του νερού για το βάπτισμα και του Μ. Αγιασμού.

Τον Μεγάλο Αγιασμό φυσικά και τον κρατάμε στα σπίτια μας. Το λέγει η ίδια η Ακολουθία: «Ὑπὲρ τῶν ἀντλούντων καὶ ἀρυομένων εἰς ἁγιασμὸν οἴκων, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν.», «…ἵνα πάντες οἱ ἀρυόμενοι καὶ μεταλαμβάνοντες ἔχοιεν αὐτὸ πρὸς καθαρισμὸν ψυχῶν καὶ σωμάτων, πρὸς ἰατρείαν παθῶν, πρὸς ἁγιασμὸν οἴκων, πρὸς πᾶσαν ὠφέλειαν ἐπιτήδειον. ».

Η νηστεία της Παραμονής δεν είναι για την μετάληψη του Μεγάλου Αγιασμού. Η νηστεία είναι προετοιμασία για την εορτή των Θεοφανείων.

Βεβαίως όσοι φυλάσσουν τον Μεγάλο Αγιασμό στις οικίες τους θα πρέπει να επιδεικνύουν και την απαραίτητη ευλάβεια. Ο Αγιασμός δεν είναι ούτε μαγικό μαντζούνι ούτε και κοινό νερό. Καλό είναι όταν πίνουμε αγιασμό να λέμε πρώτα το απολυτίκιο ή το κοντάκιο των Θεοφανείων και μετά νηστικοί να κάνουμε χρήση του αγιασμού. Επίσης, μπορούμε να προσθέτουμε νερό στο μπουκαλάκι του αγιασμού ώστε να τον έχουμε για όλη τη χρονιά.

Να τονίσουμε ακόμα ότι ο Μεγάλος Αγιασμός δεν έχει τήν ίδια αξία ούτε αντικαθιστά τη θεία Κοινωνία. Ο Μέγας Αγιασμός χρησιμοποιείται μερικές φορές ως πνευματική παρηγορία σε άτομα που για διάφορους λόγους δεν μπορούν να προσέλθουν συχνά στη θεία Κοινωνία. Αλλά το επαναλαμβάνω: ο Μέγας Αγιασμός δεν είναι θεία Κοινωνία!

Γι᾽ αυτό και πάντοτε πρώτα μεταλαμβάνουμε το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, ύστερα πίνουμε τον Μεγάλο Αγιασμό και τέλος τρώμε το Αντίδωρο.

Τέλος, μην επηρεάζεσθε από την πρακτική του τάδε Μοναστηριού ή του δείνα ευλαβούς ιερέως. Το τυπικό μιας Μοναστικής Αδελφότητας ή η ευλαβής συνήθεια ενός κληρικού δεν αποτελούν αυτομάτως και Παράδοση της Εκκλησίας!

Καλά Θεοφάνεια!