Archive for category: Κατήχηση

«…Νά αἰσθανόμαστε τήν κακία τοῦ ἂλλου σάν ἀρρώστια πού τόν βασανίζει καί ὑποφέρει καί δέν μπορεῖ νά ἀπαλλαγεῖ.

Γι’ αὐτό νά βλέπομε τούς ἀδελφούς μας μέ συμπάθεια καί νά τούς φερόμαστε μέ εὐγένεια λέγοντας μέσα μας μέ ἀπλότητα τό «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ», γιά νά δυναμώσει μέ τή Θεία Χάρι ἡ ψυχή μας καί νά μήν κατακρίνομε κανένα!

Ὅλους γιά ἁγίους νά τούς βλέπουμε!

Ὅλοι μας μέσα φέρουμε τόν ἴδιο παλαιό ἂνθρωπο. Ὁ πλησίον ὅποιος κι ἂν εἶναι, εἶναι «σάρξ ἐκ τῆς σαρκός μας», εἶναι ἀδελφός μας καί «μηδενί, μηδέν ὀφείλομεν, εἰ μή τό ἀγαπᾶν ἀλλήλους», σύμφωνα μέ τόν ἀπόστολο Παῦλο.

Δέν μποροῦμε ποτέ νά κατηγορήσομε τούς ἂλλους, γιατί «οὐδείς τήν ἑαυτοῦ σάρκα ἐμίσησεν…»

Ἅγιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης

Ἡ περίπτωση τοῦ δούλου ποὺ τοῦ χαρίστηκε χρέος ἑκατομμυρίων, ἀλλὰ αὐτὸς δὲν μπόρεσε νὰ χαρίσει ἕνα κατοστάρικο στὸν ὀφειλέτη συνάδελφό του, προκαλεῖ ἀσφαλῶς ἔντονο ἀποτροπιασμὸ σὲ ὅποιον τὸ ἀκούει. Καὶ ἀναφανδὸν τὸν καταδικάζουμε (Κυριακὴ ΙΑ΄ Ματθαίου).

Σκεφθήκαμε ὅμως ποτὲ ὅτι ὅλοι μας κάνουμε τὸ ἴδιο ἀκριβῶς; Ναί, δυστυχῶς, ὁ ἀγνώμων δοῦλος εἶναι ὁ καθένας ἀπὸ μᾶς. Μιὰ ὁλόκληρη ζωὴ συσσωρεύουμε ἕνα ὑπέρογκο χρέος ἔναντι τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ θεωροῦμε ἐντελῶς φυσικό, σχεδὸν ὑποχρέωση τοῦ Θεοῦ, τὸ νὰ μᾶς συγχωρήσει. Οἱ ἄνθρωποι θὰ σφάλουν μερικὲς μόνο φορὲς ἀπέναντί μας, ἀλλὰ εἶναι γιὰ μᾶς ἐντελῶς παράλογο, βασικὰ ἀδιανόητο, τὸ νὰ τοὺς συγχωρήσουμε. Κάτι δὲν πάει καλὰ ἐδῶ. Ἔχουμε μιὰ τρομερὴ ἀσυνέπεια στὸν τρόπο σκέψης μας! Τί παραλογισμὸς εἶναι αὐτὸς ποὺ μᾶς διακατέχει τελικά;

Νὰ ὅμως, ποὺ γιὰ τὸν Χριστὸ εἶναι ἀδιαπραγμάτευτο χαρτὶ τὸ νὰ συγχωροῦμε. Τὸ θεωρεῖ ἄκρως ἀπαραίτητο, δὲν ἐπιτρέπει νὰ τὸ παρακάμψουμε. Δὲν μπαίνει ἀλλιῶς στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ κανείς. Δὲν εἶναι κὰν Χριστιανός. Ὅποιος δὲν συγχωρεῖ, δὲν θὰ συγχωρηθεῖ. Καὶ ἀντιστρόφως! Ἡ συγχώρηση ἀπὸ καρδιᾶς ἀνοίγει διάπλατα τὸν Παράδεισο. Δίνει στὸν ἄνθρωπο μεγάλη παρρησία μπροστὰ στὸν Θεὸ ἐν ὥρᾳ κρίσεως. Λέει ὁ μεγάλος δάσκαλος τοῦ γένους μας ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός:

«Δυὸ ἄνθρωποι, Χριστιανοί μου, ἦλθον μίαν φορὰν καὶ ἐξομολογήθηκαν εἰς ἐμέ, Πέτρος καὶ Παῦλος. Καὶ νὰ ἰδεῖτε πῶς τοὺς ἐδιόρθωσα… Μοῦ λέγει ὁ Πέτρος: Ἐγώ, πνευματικέ μου, ἀπὸ τὸν καιρὸν ὁποὺ ἐγεννήθηκα ἕως τώρα, ἐνήστευα, ἐπροσευχόμην πάντοτε, ἔκαμνα ἐλεημοσύνας εἰς τοὺς πτωχούς, ἔκτισα μοναστήρια, ἐκκλησίας καὶ ἄλλα καλὰ ἔκαμα. (Ὅμως) τὸν ἐχθρόν μου δὲν τὸν συγχωρῶ. Ἐγὼ τὸν ἀποφάσισα διὰ τὴν κόλασιν.

Ἔρχεται ὁ Παῦλος καὶ μοῦ λέγει: Ἐγὼ ἀπὸ τὸν καιρὸν ὁποὺ ἐγεννήθηκα, ποτὲ κανένα καλὸν δὲν ἔκαμα, ἀλλὰ μάλιστα ἔχω κάμει τόσα φονικά, ἐπόρνευσα, ἔκλεψα, ἔκαψα ἐκκλησίας, μοναστήρια, ὅλα τὰ κακὰ τὰ ἔκαμα. Μὰ τὸν ἐχθρόν μου τὸν συγχωρῶ. Νὰ ἰδεῖτε τί ἔκαμα ἐγὼ εἰς αὐτόν. Εὐθὺς τὸν ἀγκάλιασα καὶ τὸν ἐφίλησα· τοῦ ἔδωσα τὴν ἄδειαν νὰ μεταλάβει. Καλὰ τοὺς ἐδιόρθωσα ἢ κακά; Φυσικὰ θέλετε νὰ μὲ κατηγορήσετε… Ναί, ἀδελφοί μου, ἔτσι ἔκαμα.

Θέλετε νὰ καταλάβετε μὲ τί ὁμοιάζει ὁ Πέτρος; Καθὼς μέσα σὲ 100 ὀκάδας ἀλεύρι βάνεις ὀλίγον προζύμι καὶ ἔχει τόσην δύναμιν τὸ προζύμι ἐκεῖνο, νὰ γυρίσει καὶ τὰς 100 ὀκάδας τὸ ζυμάρι καὶ νὰ τὸ κουφίζει ὅλο, ἔτσι εἶναι καὶ ὅλα τὰ καλὰ ἐκεῖνα ὁποὺ ἔκαμεν ὁ Πέτρος· μὲ ἐκείνην τὴν ὀλίγην ἔχθραν, ὁποὺ δὲν ἐσυγχώρησε τὸν ἐχθρόν του, τὰ ἐγύρισε καὶ τὰ ἔκαμε φαρμάκι τοῦ διαβόλου. Καὶ ἔτσι τὸν ἀπεφάσισα διὰ τὴν κόλασιν.

Ὁ Παῦλος πάλιν μὲ τί ὁμοιάζει; Εἶναι ἕνας σωρὸς λιανόξυλα καὶ βάνεις ἕνα μικρὸ κερὶ ἀναμμένον καὶ καίει ὅλον τὸν σωρὸν ἐκείνη ἡ ὀλίγη φλόγα. Ἔτσι εἶναι ὅλα τὰ ἁμαρτήματα τοῦ Παύλου, ὡσὰν τὸν σωρὸν τὰ λιανόξυλα· καὶ ἡ συγχώρησις ὁποὺ ἔκαμε τοῦ ἐχθροῦ του εἶναι ὡσὰν τὸ κερί, ὁποὺ ἔκαψε ὅλα τὰ λιανόξυλα, ἤγουν τὰς ἁμαρτίας, καὶ τὸν ἀπεφάσισα διὰ τὸν Παράδεισον».

Τί δὲν καταλαβαίνουμε ἀπ’ τὸν κρυστάλλινο λόγο τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ; Ἔχουμε τὸ εἰσιτήριο γιὰ τὸν Παράδεισο στὸ χέρι μας καὶ τὸ πετᾶμε. Ἡ συγχώρηση εἶναι μιὰ πτυχὴ τῆς ἀγάπης, ἀλλὰ τὴ θεωροῦμε πολὺ βαρειά, «ὅτι ὑπερβαίνει τὰ ὅριά μας καὶ εἶναι συχνὰ πολὺ μεγάλη γιὰ μᾶς, μιὰς καὶ ἀποδεικνυόμαστε ἀνίκανοι νὰ τὴν τηρήσουμε, σὲ μικρὴ κλίμακα ἔστω» (Μητροπ. Anthony Bloom).

Γιατί νὰ εἴμαστε τόσο μικρόψυχοι καὶ τυφλοί; Δὲν βλέπουμε τουλάχιστον τὸ συμφέρον μας;

«Ἀντιύλη». Ἱ. Ν. Ἁγ. Βασιλείου, Πρέβεζα

Ἡ τάση τοῦ ἀνθρώπου εἶναι πάντα ἀνοδική. Εἶναι αὐτὸς ποὺ βάζει στόχους, ποὺ κοιτάζει πρὸς τὰ ἄνω, ποὺ θέλει νὰ ἀνεβαίνει ὅλο καὶ πιὸ ψηλά. Πάνω στὴ βαθειὰ αὐτὴ ἐπιθυμία του πάτησε ὁ διάβολος καὶ τοῦ πρότεινε: Γίνε θεός. Ἀλλὰ μὲ τὶς δικές σου δυνάμεις, μὲ τὸν δικό σου ἰδιαίτερο τρόπο. Κόψε τὶς ἐξαρτήσεις σου ἀπὸ ἄλλους, μὴν περιμένεις ἀπὸ τρίτους τίποτε καὶ κυρίως ἀπὸ τὸν Θεό. Καὶ ὁ ἄνθρωπος εὔκολα γοητεύτηκε ἀπ’ τὴν προοπτικὴ νὰ γίνει μεγάλος, ἀνεξάρτητος, χωρὶς ἀφεντικά. Αὐτὸ ἦταν τὸ προπατορικὸ ἁμάρτημα. Ὁ πόθος γιὰ αὐτοθέωση.

Ἔκτοτε δὲν σταμάτησε ποτὲ νὰ προσπαθεῖ γιὰ ἀναβάθμιση. Νὰ σπάσει τὸ φράγμα τῶν περιορισμῶν. Νὰ ξεπεράσει τὰ ὅριά του. Νὰ μεταμορφωθεῖ σὲ κάτι ἀνώτερο. Νιώθει τὸ πεπερασμένο τῶν δυνατοτήτων του σὰν κέλυφος στενὸ ποὺ τὸν φυλακίζει καὶ τὸν κάνει νὰ ἀσφυκτιᾶ. Πάντοτε εὕρισκε ἔδαφος μέσα του ὁτιδήποτε μποροῦσε νὰ διευρύνει τοὺς ὁρίζοντές του. Ἡ φαντασία του δὲν σταμάτησε νὰ ἐξάπτεται ἀπὸ τὶς προοπτικὲς ποὺ ὑπόσχονται ἔξοδο ἀπὸ τὰ περιορισμένα πεδία δραστηριοποίησής του. Πάντα τὸν μάγευαν ὁ Δαίδαλος καὶ ὁ Ἴκαρος, τὸν γοήτευαν ἥρωες, γίγαντες, ἡμίθεοι, τιτάνες, ὑπεράνθρωποι. Στὴν ἐποχή μας ἡ τεχνολογία τὸν βοήθησε νὰ φτιάξει μιὰ ἰδιαίτερα θελκτικὴ εἰκονικὴ πραγματικότητα, ὅπου δροῦν ὄντα μὲ ἐξαιρετικὲς ἱκανότητες, Σούπερμαν, Ἄιρον Μάν, Κάπταιν Ἀμέρικα, Σπάιντερ Μὰν κ.λ π., ἤ, σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη, ἄνθρωποι-μηχανὲς (σάιμποργκ), Ρόμποκοπ, ἐξολοθρευτές.

Παράλληλα ἡ ἐπιστήμη ἔδωσε στὸν ἄνθρωπο πραγματικὰ τὰ μέσα νὰ ξεπεράσει τὴν περιορισμένη ἀκτίνα δράσης του. Τοῦ χάρισε ὄντως ἐκπληκτικὲς δυνατότητες, διευρύνοντας φιλόδοξα τὸ πλαίσιο κίνησής του ἀπὸ τὸν βυθὸ τῶν ὠκεανῶν ὣς τὸ ἄπειρο (ὑποβρύχιο, αὐτοκίνητο, ἀεροπλάνο, διαστημόπλοιο).

Ὁ ἄνθρωπος κατάφερε νὰ ἀποκτήσει δύναμη καὶ εὐελπιστεῖ νὰ ἀποκτήσει ἀκόμα περισσότερη. Μπορεῖ νὰ ὑποτάξει ἐνδεχομένως ὁλόκληρη τὴν κτίση. Μὰ ἡ αὐτοθέωσή του δὲν ἐπιτεύχθηκε. Δὲν μπόρεσε καὶ δὲν θὰ μπορέσει ποτὲ νὰ νικήσει τὸν θάνατο.

Καὶ ἐδῶ ἔρχεται ὁ Χριστὸς μὲ τὴ δική του ἐκδοχή. Στὸ ὄρος Θαβὼρ δείχνει προσωρινὰ τὴν προοπτικὴ ποὺ ἀπὸ καταβολῆς κόσμου ἔχει ἑτοιμάσει γιὰ τὸν ἄνθρωπο. Μεταμορφώνεται σὲ αὐτὸ ποὺ εἶναι ὁ ἴδιος πραγματικά, παρουσιάζει τὸ μοντέλο ἀναβάθμισης στὸ ὁποῖο μᾶς προτρέπει νὰ φτάσουμε. Ὁ Χριστὸς πῆρε τὴν ἀνθρώπινη φύση καὶ τὴν ἔνωσε στὸ πρόσωπό του μὲ τὴ θεία του φύση. Τὴν ἀνέδειξε ἔτσι στὸ τέλειο μεγαλεῖο της, τῆς ἔδωσε διαστάσεις ὑπερανθρώπινες. Ἡ ἀνθρώπινη φύση μεταμορφώθηκε, μεγαλύνθηκε, ἔγινε ἀθάνατη, ἀγέραστη, ἄφθαρτη. Ἀρρώστια, φθορά, πόνος, λύπη, θάνατος, ἔγιναν ἐντελῶς ξένα πρὸς αὐτήν. Ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ ζήσει πλέον μὲ τὸν τρόπο τοῦ Θεοῦ αἰώνια. Νὰ γίνει κοινωνὸς «θείας φύσεως» (Β΄ Πέτρ. 1, 4). Νὰ φτάσει στὴν πραγματικὴ θέωση.

Ἀρκεῖ γι’ αὐτὸ νὰ ἀπαρνηθεῖ τὸ δικό του πλάνο ψευτοθέωσης ποὺ τὸν ταλανίζει ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Ἀδάμ. Νὰ βγεῖ ἀπὸ τὴ μάταιη, ἀρρωστημένη, αὐτονομημένη, ἐγωκεντρικὴ ἐπιδίωξη παντοδυναμίας, μὲ τὴν ὁποία θὰ συντρίβει ὁτιδήποτε τὸν ἀπειλεῖ. Ὁ Χριστὸς προσκαλεῖ σὲ ἔξοδο ἀπὸ τὸν ἑαυτό μας, σὲ ἄνοιγμα πρὸς Αὐτὸν καὶ πρὸς κάθε δημιούργημα. Σὲ ἕνωση μαζί του σὲ μιὰ σχέση ἀληθινῆς ἀγάπης. Γιὰ νὰ γίνουμε θεάνθρωποι ὅπως Αὐτός. Δὲν ὑπάρχει τελειότερη προοπτική.

Ἡ διαφορά μας μαζί του θὰ εἶναι μόνο, ὅτι δὲν θὰ πάρουμε τὴ φύση, ἀλλὰ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ.

«Ἀντιύλη». Ἱ. Ν. Ἁγ. Βασιλείου, Πρέβεζα

Μου λες ότι δεν μπορείς άλλο.
Πονάς, υποφέρεις.
Θα σου πω:
Έ, και λοιπόν;
Δεν είσαι ο μόνος.
Μου λες ότι ο σταυρός που σηκώνεις είναι μεγάλος και βαρύς και νιώθεις τα γόνατά σου να λυγίζουν.
Θα σου πω:
Έ, και λοιπόν;
Θαρρείς πως μόνο εσύ δοκιμάζεσαι;
Υπάρχουν και χειρότερα.
Μου λες ότι έχεις αρχίσει να απελπίζεσαι.
Θα σου πω:
Έ, και λοιπόν;
Δειλιάζεις γιατί δεν είδες μου φαίνεται πλάτες να σηκώνουν μεγαλύτερο σταυρό.
Μου λες τι να κάνω;
Θα σου πω:
Επιτέλους η κατάλληλη ερώτηση.
Σκύψε, γονάτισε και άσε τα δάκρυά σου να πέσουν σαν μικρές φλόγες που θα κατακάψουν τα πάθη και τα λάθη σου.
Προσευχήσου και άσε την φωνή σου να ταξιδέψει ως τα Ουράνια εκεί που ανοιγοκλείνουν οι πύλες του Παραδείσου.
Μου λες σου δίνω το λόγο μου πως θα προσπαθήσω.
Θα σου πω:
Μακάρι.
Μου λες προσπαθώ να εφαρμόσω τις συμβουλές σου.
Θα σου πω:
Εύγε.
Μου λες πως άρχισες να παραπονιέσαι λιγότερο.
Θα σου πω:

Μπράβο.
Μου λες αισθάνομαι πλέον πιο δυνατός.
Θα σου πω:
Επιτέλους.
Μου λες ξέρεις κάτι;
Τα κατάφερα.
Θα σου πω:
Δόξα το Θεό.
Θέλεις να μου πείς:
Αδελφέ σε ευχαριστώ πάρα πολύ για την αγάπη σου.
Θα σου πω..:
Όχι δεν χρειάζεται, απλά κράτα μέσα σου αυτή τη δύναμη, για να στηρίξεις εμένα όταν έρθει η ώρα της πτώσης μου. Σήμερα εσύ αύριο εγώ.
Η κάθε μας ημέρα να μυρίζει Θεό.