Άρθρα

Η κρυφή δοκιμασία της αγάπης

Πρόσεξε αυτή τη λύπη.
Δεν γεννιέται πάντοτε επειδή σου συνέβη κάτι κακό. Κάποτε εμφανίζεται αθόρυβα, την ώρα που ένας δικός σου άνθρωπος λαμβάνει εκείνο για το οποίο εσύ προσευχόσουν, αγωνιζόσουν ή περίμενες χρόνια.

Ο αδελφός σου χαίρεται κι εσύ χαμογελάς. Του εύχεσαι, τον συγχαίρεις, ίσως τον αγκαλιάζεις. Όμως βαθιά μέσα σου κάτι στενεύει. Μια λεπτή πίκρα ανακατεύεται με τα λόγια σου. Ένας λογισμός σε ρωτά γιατί εκείνος και όχι εσύ, γιατί τώρα και όχι όταν το ζήτησες εσύ.

Εκεί αρχίζει μια μεγάλη και κρυφή δοκιμασία της αγάπης.

Είναι σχετικά εύκολο να σταθείς δίπλα στον πονεμένο, όταν η θέση του δεν απειλεί τη δική σου εικόνα. Η θλίψη του μπορεί να κινήσει τη φυσική συμπόνια και να σε κάνει να αισθανθείς χρήσιμος, δυνατός ή αναγκαίος. Δεν είναι ψεύτικη κάθε τέτοια συμπαράσταση· μπορεί να είναι αληθινή και ευλογημένη. Χρειάζεται όμως διάκριση, διότι ακόμη και η φιλανθρωπία μπορεί κρυφά να τραφεί από την κενοδοξία.

Πολύ βαθύτερη δοκιμή είναι να σταθείς μπροστά στη χαρά του άλλου χωρίς να τη μετρήσεις με τη δική σου έλλειψη. Να μην προσπαθήσεις να τη μικρύνεις. Να μην αναζητήσεις το ελάττωμα πίσω από την επιτυχία του. Να μη σπεύσεις να θυμίσεις πόσο κουράστηκες εσύ, πόσα πρόσφερες ή πόσο άδικη υπήρξε η ζωή απέναντί σου.

Η χαρά του άλλου δεν αφαιρεί τίποτε από την πρόνοια του Θεού για σένα.

Τα χαρίσματα δεν είναι λάφυρα που μοιράστηκαν και τελείωσαν. Η ευλογία που δόθηκε στον αδελφό σου δεν αποτελεί απόδειξη ότι ο Θεός σε λησμόνησε. Ο Κύριος γνωρίζει άλλον δρόμο, άλλον χρόνο και άλλο φάρμακο για κάθε ψυχή. Εκείνο που σε πληγώνει δεν είναι πάντοτε το καλό του άλλου· είναι η σύγκριση που άφησες να ριζώσει μέσα σου.

Ο φθόνος σπανίως παρουσιάζεται με το αληθινό του όνομα. Συχνά ντύνεται με δήθεν δικαιοσύνη, με αυστηρή κριτική, με ψυχρή λογική ή ακόμη και με ενδιαφέρον. Σου ψιθυρίζει ότι δεν ζηλεύεις, απλώς βλέπεις καθαρά. Όμως ο καθρέφτης της συνειδήσεως είναι αμείλικτος: αν η χαρά του αδελφού σου σε κάνει να επιθυμείς να πάψει να χαίρεται, τότε η καρδιά σου χρειάζεται θεραπεία και όχι δικαίωση.

Μη φοβηθείς να το ομολογήσεις ενώπιον του Θεού. Μην εξωραΐσεις την πληγή και μην την κρύψεις πίσω από ευσεβείς φράσεις. Πες με συντριβή: Κύριε, πονώ επειδή ο αδελφός μου έλαβε εκείνο που ήθελα εγώ. Ελέησέ με και μη με αφήσεις να γίνω εχθρός της χαράς του.

Αυτή η ομολογία δεν σε ταπεινώνει με την κοσμική έννοια, σε ελευθερώνει από το ψέμα. Η μετάνοια αρχίζει όταν ο άνθρωπος παύει να κατηγορεί τον άλλον για την ταραχή που αποκαλύφθηκε μέσα του.

Η κρυφή αυτή ασθένεια δεν θεραπεύεται μόνο με καλές σκέψεις ούτε με ανθρώπινες αποφάσεις. Χρειάζεται προσευχή, ειλικρινής εξομολόγηση, φύλαξη των λογισμών, ταπείνωση και σταθερός αγώνας μέσα στη ζωή της Εκκλησίας. Χρειάζεται να μάθεις να ευλογείς εκείνον που χαίρεται, ακόμη κι όταν η καρδιά σου στην αρχή αντιστέκεται. Όχι υποκριτικά, αλλά ως άσκηση ελευθερίας από το πάθος.

Προσευχήσου για να διατηρηθεί το καλό του. Ευχαρίστησε τον Θεό που ένας άνθρωπος αναπαύθηκε. Μη ρωτάς διαρκώς πότε θα έλθει η δική σου σειρά. Η θεία πρόνοια δεν λησμονεί, αλλά ούτε και υπηρετεί τις απαιτήσεις της φιλαυτίας μας. Κάποτε ο Κύριος καθυστερεί εκείνο που ζητούμε, όχι επειδή μας απορρίπτει, αλλά επειδή θεραπεύει πρώτα τον τρόπο με τον οποίο το ζητούμε.

Η αληθινή αγάπη δεν φαίνεται μόνο όταν σκουπίζει τα δάκρυα. Φαίνεται και όταν δεν επιτρέπει στον φθόνο να δηλητηριάσει το χαμόγελο του αδελφού.

Δεν σημαίνει βέβαια ότι ο χριστιανός οφείλει να χαίρεται για κάθε κοσμική επιτυχία, για αδικία, αμαρτία, πλούτο αποκτημένο με δόλο ή τιμή θεμελιωμένη στην υπερηφάνεια. Δεν ευλογούμε το κακό επειδή κάποιος το ονομάζει επιτυχία. Χαιρόμαστε για το τίμιο, το αγαθό, το δίκαιο, το ωφέλιμο και για κάθε δωρεά που δεν απομακρύνει τον άνθρωπο από τον Θεό.

Όταν όμως το καλό είναι αληθινό, μη στέκεσαι απέναντί του με παγωμένη καρδιά. Πλησίασε και γίνε κοινωνός της χαράς. Εκείνη την ώρα δεν χάνεις· πλαταίνεις. Η αγάπη σε ελευθερώνει από τη φυλακή του «εγώ» και σου επιτρέπει να αισθανθείς τη χαρά του άλλου ως χαρά ενός μέλους του ίδιου σώματος.

Στην Εκκλησία δεν σωζόμαστε ως ανταγωνιστές. Δεν ανεβαίνουμε προς τον Χριστό πατώντας πάνω στην πτώση του άλλου ούτε μικραίνει η θέση μας επειδή ένας αδελφός προχώρησε. Είμαστε μέλη αλλήλων, καλεσμένοι να βαστάζουμε το βάρος, αλλά και να τιμούμε το χάρισμα του πλησίον χωρίς γογγυσμό.

Μην εξετάζεις λοιπόν μόνο ποιος στάθηκε κοντά σου όταν έκλαψες. Κοίταξε και ποιος μπόρεσε να χαρεί όταν ο Θεός σου έδωσε ανάπαυση. Αλλά πριν κρίνεις τους άλλους, εξέτασε τον εαυτό σου. Εσύ μπορείς να ευλογήσεις τη χαρά εκείνου που προχώρησε περισσότερο; Μπορείς να πεις, δόξα τω Θεώ, χωρίς μέσα σου να ζητάς να μικρύνει εκείνος, ώστε να αισθανθείς εσύ μεγαλύτερος;

Κύριε Ιησού Χριστέ, καθάρισε την καρδιά μας από τον κρυφό φθόνο. Δίδαξέ μας να κλαίμε με τον πονεμένο χωρίς κενοδοξία και να χαιρόμαστε με τον χαρούμενο χωρίς σύγκριση. Χάρισέ μας αγάπη αληθινή, που δεν ζητεί τα εαυτής, δεν λυπάται για το καλό του αδελφού και δεν λησμονεί ότι κάθε αγαθή δωρεά έχει πηγή Εσένα.

Γιατί, όταν μάθεις να λες, δόξα τω Θεώ, για το καλό του αδελφού σου, η καρδιά παύει να είναι τόπος συγκρίσεως και γίνεται τόπος όπου μπορεί να αναπαυθεί η αγάπη του Χριστού.

Η αληθινή αγάπη δεν δακρύζει μόνο στον πόνο· δοξάζει τον Θεό και για τη χαρά του αδελφού.

Εδώ δοκιμάζεται η αγάπη.
Χαίρε με τον αδελφό
Γιατί η ζήλια κρύβεται ήσυχα

Ἰδοὺ δὴ τί καλὸν ἢ τί τερπνόν, ἀλλ᾿ ἢ τὸ κατοικεῖν ἀδελφοὺς ἐπὶ τὸ αὐτό; Ψαλμός 132, 1.

Το χωρίο φανερώνει ότι η αληθινή ενότητα των αδελφών δεν είναι απλή συνύπαρξη, αλλά κοινωνία αγάπης, μέσα στην οποία ο ένας δεν λυπάται για το καλό του άλλου.

Χαίρειν μετὰ χαιρόντων, καὶ κλαίειν μετὰ κλαιόντων. Προς Ρωμαίους 12, 15.

Συμπληρωματικά, ο απόστολος Παύλος προειδοποιεί: Μὴ γινώμεθα κενόδοξοι, ἀλλήλους προκαλούμενοι, ἀλλήλοις φθονοῦντες. Προς Γαλάτας 5, 26.

Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ερμηνεύοντας το, χαίρειν μετὰ χαιρόντων, στην ΚΒ΄ Ομιλία του στην Προς Ρωμαίους επιστολή, διδάσκει κατά το νόημα ότι είναι δυσκολότερο να χαρεί κανείς πραγματικά με τη χαρά του άλλου παρά να κλάψει με τη θλίψη του. Η φυσική συμπόνια μπορεί να συγκινήσει τον άνθρωπο μπροστά στη συμφορά, ενώ η συμμετοχή στη χαρά απαιτεί γενναία ψυχή, ελευθερωμένη από τον φθόνο. Τονίζει επίσης ότι τίποτε δεν συνδέει τόσο σταθερά την αγάπη όσο η κοινή συμμετοχή και στη χαρά και στον πόνο. Η διατύπωση εδώ αποδίδει με ασφάλεια το νόημα και δεν παρουσιάζεται ως αυτολεξεί ελληνική παράθεση.

Ας μνημονεύσουμε σήμερα στην προσευχή μας έναν άνθρωπο που έλαβε κάποια χαρά και ας ζητήσουμε από τον Θεό να διαφυλάξει το καλό του, καθαρίζοντας συγχρόνως τη δική μας καρδιά από κάθε σύγκριση.

Το μίσος είναι φυλακή. Η συγχώρηση είναι ελευθερία…

Στη ζωή θα συναντήσεις ανθρώπους που θα σε αγαπήσουν αληθινά.
Ανθρώπους που θα δουν την ψυχή σου και όχι μόνο την εξωτερική σου εικόνα.
Θα χαρούν με τη χαρά σου, θα πονέσουν με τον πόνο σου και θα μείνουν κοντά σου ακόμη κι όταν δεν θα έχεις τίποτε να τους προσφέρεις.
Θα είναι εκεί όχι μόνο στις όμορφες στιγμές, αλλά και στις δύσκολες, όταν οι περισσότεροι θα απομακρύνονται.

Θα συναντήσεις όμως και ανθρώπους που θα σε μισήσουν.
Ίσως χωρίς να τους έχεις αδικήσει.
Ίσως επειδή δεν μπορούν να καταλάβουν τον τρόπο σου, επειδή ενοχλούνται από την αλήθεια σου ή επειδή βλέπουν σε σένα κάτι που οι ίδιοι δεν έχουν συμφιλιωθεί μέσα τους.
Θα σε παρεξηγήσουν, θα σε κρίνουν, θα σε συκοφαντήσουν και κάποιες φορές θα προσπαθήσουν να σε πληγώσουν εκεί ακριβώς που γνωρίζουν ότι πονάς.

Μην απορείς.
Έτσι είναι ο κόσμος.
Ο ίδιος άνθρωπος μπορεί για κάποιους να είναι ευλογία και για άλλους ενόχληση.
Ο Χριστός αγαπήθηκε όσο κανείς άλλος, αλλά και μισήθηκε όσο κανείς άλλος.

Έκανε το καλό, θεράπευσε, συγχώρησε, ευεργέτησε και όμως οδηγήθηκε στον Σταυρό.

Γι’ αυτό μην αφήνεις την αποδοχή των ανθρώπων να γίνεται η δύναμή σου, ούτε την απόρριψή τους να γίνεται η καταστροφή σου.
Η αξία σου δεν μεγαλώνει όταν σε επαινούν και δεν μικραίνει όταν σε κατηγορούν.
Η αξία σου βρίσκεται στο ότι είσαι παιδί του Θεού, μοναδικό και ανεπανάληπτο πρόσωπο, πλασμένο με αγάπη και προορισμένο για τη Βασιλεία Του.

Να ευχαριστείς εκείνους που σε αγαπούν.
Να τους τιμάς, να μην τους θεωρείς δεδομένους και να ανταποδίδεις την αγάπη τους με αλήθεια και ευγνωμοσύνη.
Οι αληθινοί άνθρωποι είναι δώρο Θεού και δεν πρέπει να τους χάνουμε από εγωισμό ή αμέλεια.

Για εκείνους όμως που σε μισούν, να προσεύχεσαι.
Όχι επειδή είναι εύκολο, αλλά επειδή αυτό ελευθερώνει πρώτα τη δική σου καρδιά.
Το μίσος είναι φυλακή.
Η συγχώρηση είναι ελευθερία.
Όταν κρατάς μέσα σου θυμό, δεν τιμωρείς εκείνον που σε πλήγωσε· πληγώνεις καθημερινά τον εαυτό σου.

Να μη ζητάς εκδίκηση.
Να μη γίνεσαι ίδιος με εκείνους που σε αδίκησαν.
Να αφήνεις τον Θεό να γνωρίζει την αλήθεια και να κρίνει με δικαιοσύνη.
Εσύ φρόντιζε να διατηρείς καθαρή τη συνείδησή σου, ήρεμη την ψυχή σου και ταπεινή την καρδιά σου.

Δεν χρειάζεται να απαντάς σε κάθε κατηγορία.
Δεν χρειάζεται να αποδεικνύεις συνεχώς ποιος είσαι.
Ο χρόνος φανερώνει τις προθέσεις, οι πράξεις αποκαλύπτουν τον χαρακτήρα και ο Θεός γνωρίζει όσα οι άνθρωποι αγνοούν.
Κάποιες φορές η σιωπή είναι η πιο δυνατή απάντηση και η προσευχή η πιο καθαρή άμυνα.

Να συνεχίζεις να αγαπάς, ακόμη κι αν η αγάπη σου δεν εκτιμήθηκε.
Να συνεχίζεις να προσφέρεις, ακόμη κι αν κάποιοι σε εκμεταλλεύτηκαν.
Να συνεχίζεις να πιστεύεις στο καλό, ακόμη κι αν γνώρισες την κακία.
Μην επιτρέψεις στις πληγές σου να σε κάνουν σκληρό.
Άφησέ τες να σε κάνουν πιο σοφό, πιο προσεκτικό, αλλά και πιο συμπονετικό.

Στη ζωή δεν θα μπορέσεις να είσαι αρεστός σε όλους.
Και δεν χρειάζεται.
Αρκεί να είσαι αληθινός απέναντι στον Θεό, ειλικρινής απέναντι στη συνείδησή σου και δίκαιος απέναντι στους ανθρώπους.

Να θυμάσαι πάντοτε:
Δεν είσαι υπεύθυνος για το μίσος που κάποιοι καλλιεργούν απέναντί σου.
Είσαι όμως υπεύθυνος για το αν θα αφήσεις αυτό το μίσος να μπει και στη δική σου καρδιά.

Γι’ αυτό να αγαπάς χωρίς να εξαρτάσαι.
Να συγχωρείς χωρίς να ξεχνάς τη διάκριση.
Να απομακρύνεσαι από ό,τι σε καταστρέφει, χωρίς να καταριέσαι κανέναν.
Να προχωράς χωρίς πίκρα και να αφήνεις τον Θεό να γράφει το τέλος κάθε ιστορίας.

Γιατί στο τέλος δεν θα έχει σημασία πόσοι σε αγάπησαν ή πόσοι σε μίσησαν.
Θα έχει σημασία αν εσύ έμεινες άνθρωπος, αν κράτησες την πίστη σου, αν δεν έχασες την καλοσύνη σου και αν η καρδιά σου παρέμεινε στραμμένη προς τον Χριστό.

π. Δημήτριος Αργύρης Πρωτοπρεσβύτερος

Να μην θεωρείτε τίποτα δεδομένο…

Σήμερα, μέσα στα «Αιτήματα Μηνυμάτων», εκεί όπου συνήθως καταλήγουν οι “άγνωστοι”, και τα μηνύματα που συχνά προσπερνάμε χωρίς δεύτερη σκέψη, βρήκα κάτι πολύ πιο σημαντικό από ένα απλό μήνυμα.

Ήταν χθές 2.30 τα μεσάνυχτα όταν ένας πατέρας, άνθρωπος που δεν γνωρίζω προσωπικά, μου έστειλε μια φωτογραφία και λίγες μόνο λέξεις.

Και σκέφτηκα πως για να αποφασίσει ένας άνθρωπος να γράψει σε κάποιον άγνωστο τέτοια ώρα, κουβαλώντας μέσα του τόσο πόνο,τότε αυτό που θέλει να πει έχει πραγματικά αξία.

Μου έγραψε:

«Πες σε όλους τους γονείς που γκρινιάζουν, γιατί το παιδί τους δεν διάβασε, γιατί έκανε φασαρία, γιατί λέρωσε το αυτοκίνητο με ένα παγωτό, γιατί γρατζούνισε ένα έπιπλο ή γιατί δεν τους άφησε να ξεκουραστούν, πως τελικά δεν υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό στον κόσμο από την υγεία του παιδιού σου.
Όσο την έχει, να λες ευχαριστώ στον Θεό. Τα έχεις όλα.»

Και εκείνη τη στιγμή κατάλαβα για άλλη μια φορά πόσο εύκολα «η καθημερινότητα μάς κλέβει την ουσία».

Τρέχουμε πίσω από υποχρεώσεις, λογαριασμούς, άγχη και μικροπροβλήματα. Νευριάζουμε για πράγματα που αύριο δεν θα θυμόμαστε καν. Και ξεχνάμε πως η πραγματική ευτυχία δεν βρίσκεται στα τέλεια σπίτια, στα καθαρά αυτοκίνητα ή στην απόλυτη τάξη.

Βρίσκεται σε μια παιδική αγκαλιά. Σε ένα χαμόγελο. Σε μια φωνή που φωνάζει «μπαμπά» ή «μαμά». Σε ένα παιδί που είναι υγιές και βρίσκεται δίπλα σου.

Δυστυχώς, πολλές φορές αντιλαμβανόμαστε την αξία όσων έχουμε μόνο όταν κινδυνεύσουμε να τα χάσουμε.
Γι’ αυτό σήμερα, αν το παιδί σου έκανε φασαρία, αν σου χάλασε τα σχέδια, αν λέρωσε τα ρούχα του ή το σπίτι, αγκάλιασέ το λίγο πιο σφιχτά.

Γιατί κάποιος άλλος γονιός αυτή τη στιγμή δεν προσεύχεται για έναν καλύτερο βαθμό στο σχολείο.
Προσεύχεται απλώς για ένα καλό αποτέλεσμα. Για ένα χαμόγελο. Για μια ακόμη μέρα.
Και αυτό αλλάζει τα πάντα.

Πριν κλείσει το μήνυμά του, μου έγραψε και κάτι ακόμη που με συγκίνησε:

«Πλέον “Το αγόρι με το σκουφάκι” έχει γίνει ένας μικρός σύμμαχος σε όλη αυτή τη δοκιμασία που περνάμε. Ένας φίλος στα δύσκολα βράδια που περνάμε πολλές φορές μέσα στον θάλαμο, όταν η αγωνία μεγαλώνει και ο ύπνος αργεί να έρθει.»
Χθες μου είπε: Μπαμπά το εχω διαβάσει 2 φορές μόνη μου.

Και αν ένα παραμύθι μπορεί έστω για λίγο να χαρίσει δύναμη, συντροφιά και ένα χαμόγελο σε ένα παιδί ή σε έναν γονιό που δίνει τη δική του μάχη, τότε ίσως τελικά να έχει πετύχει τον πιο όμορφο σκοπό του.

Να αγαπάτε. Να ευγνωμονείτε. Να μην θεωρείτε τίποτα δεδομένο. Γιατί όταν υπάρχει αγάπη και υγεία, υπάρχει ολόκληρος ο κόσμος.

Τί εἶναι σπουδαιότερο στή ζωή μας;

Κάποτε ἕνας προσκυνητής στό Ἅγιο Ὄρος ἔθεσε σέ πολλούς Γέροντες τό ἐρώτημα:

“Τί εἶναι σπουδαιότερο στή ζωή μας”;

Ὅλοι τοῦ ἀπαντοῦσαν:

”Εἶναι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ˙ ν’ ἀγαπᾶς τόν Θεό καί τόν πλησίον σου”.

Σκέφθηκε:

“Δεν ἔχω ἀγάπη οὔτε γιά προσευχή οὔτε γιά τόν Θεό οὔτε γιά τούς ἄλλους. Τί νά κάνω;”.

Καί ὕστερα μόνος του ἀποφάσισε: “Θα ἐνεργῶ σάν ἄν εἶχα αὐτή τήν ἀγάπη”.

Τριάντα χρόνια ἀργότερα τό Ἅγιο Πνεῦμα τοῦ ἔδωσε τή Χάρη τῆς Ἀγάπης.

Αγίου Σωφρονίου τοῦ Έσσεξ

“Ἀγαπάω σημαίνει κάνω κάτι γιά σένα χωρίς νά περιμένω πληρωμή…”

Πόσες κοπέλες ἔρχονται και μοῦ λένε. Το λέω ἔτσι εἰλικρινά• στήν ἐξομολόγηση κεντρικό θέμα εἶναι…

Γνώρισε ἕνα ἀγόρι καὶ μοῦ λέει: ὅτι θέλει νὰ κάνουμε σέξ.

Ἔτσι ἐν ψυχρῶ τὸ λέω. Καὶ ἐγὼ ρωτάω: σὲ ἀγαπάει;
Μοῦ λέει: ναὶ μὲ ἀγαπάει!
Λέω: ἐπειδή [σου] τὸ εἶπε; Καλὴ διαφήμιση κάνει. [Ἂν εἶναι ἔτσι], νὰ τὸ ἀποδείξει.

Μοῦ λέει: πῶς θὰ τὸ ἀποδείξει;
Νὰ σοὺ δώσω τὰ κόλπα, τῆς λέω.
Ἀπὸ κόλπα ἐδῶ εἴμαστε γεμάτοι.

Λέει: πὲς πατέρα τὸ κόλπο.

Λέω: κοίταξε τὸ κόλπο εἶναι δοκιμασμένο. Ἐγὼ τουλάχιστον τὸ δοκίμασα τριάντα δύο χρόνια. Καὶ εἶναι χάι-φάι. Δηλαδὴ γι’ αὐτὸν ποὺ τὸ ἔκανε, ποσοστὰ ἐπιτυχίας ἑκατὸ τοῖς ἑκατό.

Μοῦ λέει: πὲς τό! Καίγομαι!

Λέω: πολὺ ἁπλό!
Περίμενε!

Τόσο ἁπλό. Εἶπε ὅτι σὲ ἀγαπάει;
Ἀγαπάω σημαίνει κάνω κάτι γιά σένα χωρίς νά περιμένω πληρωμή.

Δηλαδὴ ἂν ἀγαπάω ἕναν φτωχό, δὲν θὰ τοῦ πῶ δῶσε μου καὶ δέκα εὐρώ. Γιατί νὰ μοῦ δώσει;

Λοιπόν! Δὲ μοῦ λὲς φίλε μου, μὲ ἀγαπᾶς; Ναί. Μπράβο. Νὰ μὲ ἀγαπᾶς τσάμπα!

Τί σημαίνει; Νὰ μὲ ἀγαπᾶς τσάμπα. Χωρὶς νὰ πάρεις τίποτα ἀπὸ ἐμένα…

Ἂν αὐτὸς πεῖ, μά… καί σου… καί μου… καὶ τί…, καὶ ξέρεις εἶμαι ἄντρας καὶ ἔχω ἀνάγκες, [τότε] πήγαμε στὴν κατανάλωση, ἐ;

Νὰ σὲ ἀγαπάει τζάμπα.

Μοῦ λέει: θὰ τὸν χάσω.
Τί νὰ τὸν κάνεις, λέω. Αὐτὸς εἶναι ἔμπορος!

Θὰ σοὺ φύγει μετὰ ἀφοῦ σὲ χρησιμοποιήσει. Σὰν τὸ σουβλάκι. Τὸ χαρτάκι πετᾶς μονάχα κάτω καὶ ἡσυχάζεις, ἐ; Καὶ βρωμίζεις καὶ τὸν κῆπο…

Ἔχω λάθος;

π. Κωνσταντίνος Στρατηγόπουλος

(Απομαγνητοφώνηση από Πηγή: https://pneumatoskoinwnia.blogspot.com)

Υπάρχει κάτι που δεν χρειάζεται απόδειξη. Η αγάπη…

Η Μιχαέλα καθόταν στο κρεβάτι του νοσοκομείου «Παπαγεωργίου» και κρατούσε το χέρι της μητέρας της. Οι φλέβες είχαν γίνει μολύβι κάτω από το διάφανο δέρμα.
Ο αναπνευστήρας ανέπνεε για κείνη ένας ρυθμικός ήχος που είχε γίνει το ρολόι του δωματίου.
«Δεν θα γίνει καλά», είχε πει ο γιατρός νωρίτερα. Τα λόγια του ήταν ευγενικά, μα τα μάτια του κουρασμένα. Το είχε πει εκατό φορές αυτή την βδομάδα.
Η Μιχαέλα ήταν δικηγόρος. Τριάντα τεσσάρων χρονών. Δεν είχε πιστέψει ποτέ σε τίποτα που δεν μπορούσε να το αποδείξει. Είχε κερδίσει υποθέσεις με στοιχεία, με μάρτυρες, με συναινέσεις. Η πίστη ήταν ένα κενό στοιχείο, ανεπαρκώς τεκμηριωμένο.
Μα τώρα η μητέρα της είχε τρεις μέρες ζωής, σύμφωνα με τους αριθμούς. Και οι αριθμοί δεν είχαν πείσει ποτέ κανέναν να μην ελπίζει.
Εκείνη τη νύχτα, η Μιχαέλα βγήκε από το νοσοκομείο. Είχε αρχίσει να ψιχαλίζει. Πήγε στο παρεκκλήσι της Αγίας Θεοδώρας, εκεί που δεν είχε πατήσει από την βάπτισή της. Τα κεριά έκαιγαν σιωπηλά. Μια ηλικιωμένη γυναίκα καθόταν στον πίσω πάγκο, χωρίς να κουνιέται.
Η Μιχαέλα γονάτισε. Δεν ήξερε πώς να το κάνει σωστά. Δεν θυμόταν προσευχές.
«Δεν ξέρω αν υπάρχεις», είπε ψιθυριστά. «Δεν ξέρω αν ακούς. Μα αν υπάρχεις έστω και λίγο κάνε κάτι. Κάνε να γίνει καλά. Θα δώσω ό,τι έχω. Θα δώσω τα λεφτά μου, το γραφείο μου, το αμάξι μου. Θα πάω στην Παναγία Σουμελά με τα πόδια. Ό,τι θέλεις.»
Η ηλικιωμένη γυναίκα από τον πίσω πάγκο σηκώθηκε αργά. Πλησίασε και κάθισε δίπλα της. Φορούσε μια παλιά γκρι καμπαρντίνα και κρατούσε μια σακούλα με πορτοκάλια.

«Παιδί μου», είπε. «Τάματα κάνουν όλοι. Αλλά εσύ, όταν δεν πιάσει, τι θα κάνεις; Θα σταματήσεις να πιστεύεις;»
Η Μιχαέλα την κοίταξε. «Θα πιάσει», είπε. «Πρέπει.»
«Γιατί;» ρώτησε η γριά. «Επειδή το ζήτησες ευγενικά; Ο Θεός δεν είναι γραφείο υποδοχής, παιδί μου. Δεν του δίνεις ένα αίτημα και σου βγάζει αριθμό.»
Η Μιχαέλα ένιωσε θυμό να ανεβαίνει. «Τότε τι κάνει;»
Η γριά δεν απάντησε αμέσως. Πήρε ένα πορτοκάλι από τη σακούλα και το έβαλε στα χέρια της Μιχαέλας.
«Αυτό», είπε. «Σου δίνει ένα πορτοκάλι. Και λέει: κοίτα πόσο όμορφο είναι. Τώρα κάνε κάτι καλό γι’ αυτό. Μην το αφήσεις να σαπίσει.»
Ύστερα σηκώθηκε και έφυγε. Η Μιχαέλα έμεινε με το πορτοκάλι στα χέρια.
Την επόμενη μέρα, η μητέρα της ξύπνησε. Όχι επειδή έγινε θαύμα. Απλά ξύπνησε. Ο γιατρός είπε ότι μερικές φορές συμβαίνει μια τελευταία έκλαμψη πριν το τέλος. Ήταν ήρεμη. Χαμογελούσε.
«Μίχα», της είπε. Η φωνή της ήταν σχεδόν ψίθυρος. «Άκουσέ με. Όταν φύγω, μην θυμώσεις. Μην ψάχνεις να δεις αν έφταιγες. Δεν έφταιγες. Και μην κάνεις τάματα που δεν μπορείς να κρατήσεις.»
Η Μιχαέλα δάγκωσε τα χείλη της. «Μαμά, εγώ είπα »
«Το ξέρω τι είπες. Αλλά η ζωή δεν είναι παζάρι, παιδί μου. Κανείς δεν σου χρωστάει τίποτα. Ούτε ο Θεός. Το μόνο που μας χρωστάει είναι η ευκαιρία. Μια ευκαιρία να αγαπήσουμε. Και αν δεν την πιάσουμε, δεν φταίει κανείς άλλος.»
Η Μιχαέλα έκλαψε. Έκλαψε για πρώτη φορά μετά από μέρες.
Η μητέρα της πέθανε τρεις μέρες αργότερα. Ήταν Σάββατο. Είχε σταματήσει να ψιχαλίζει.

Η Μιχαέλα δεν πήγε στην Παναγία Σουμελά. Δεν έδωσε το γραφείο της ούτε το αμάξι της. Μα κάθε Κυριακή, πηγαίνει στο παρεκκλήσι της Αγίας Θεοδώρας. Δεν ανάβει κερί. Δεν γονατίζει. Απλά κάθεται στον πίσω πάγκο, κρατώντας ένα πορτοκάλι.
«Σε ευχαριστώ», λέει. «Όχι που την γλίτωσα. Αλλά που την πρόλαβα. Πρόλαβα να της πω ότι την αγαπάω. Αυτό ήταν το θαύμα. Ότι πρόλαβα.»
Κάθε φορά που ξεφλουδίζει ένα πορτοκάλι και βλέπει τον καρπό μέσα, σκέφτεται ότι υπάρχει κάτι που δεν χρειάζεται απόδειξη. Η αγάπη. Η επιλογή να είσαι εκεί. Η ευκαιρία.

Και αυτό, σκέφτεται, είναι πιο δυνατό από κάθε θαύμα.

 

Ὅση ἀγάπη ἔχεις στόν ἑαυτόν σου, τόση ἀγάπη θέλει ὁ Θεός νά ἔχεις καί στον πλησίον

Ὅση ἀγάπη ἔχεις στόν ἑαυτόν σου, τόση ἀγάπη θέλει ὁ Θεός νά ἔχεις καί στον πλησίον. “Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν” (Μαρκ. 12,31).

Δέν βλέπεις, ὅτι καί στό σῶμα μας πολλές ἀτέλειες ἤ ἐλλείψεις ἔχουμε; Ὁ ἕνας ἔχει πόδια στραβά, ὁ ἄλλος τά χέρια παράλυτα, ὁ τρίτος κάποιο ἄλλο μέλος ἄρρωστο καί οὕτω καθεξῆς. Καί ὅμως, δέν τό κακομεταχειρίζεται, οὔτε τό κόβει τό ἄρρωστο μέλος, τό στραβό. Ἀπεναντίας μάλιστα τό φροντίζει καί τό περιποιεῖται περισσότερο, ἀπό ὅσο τά ὑγιῆ μέλη του. Καί ὁ λόγος εἶναι εὐνόητος”. Γιατί ἀκριβῶς εἶναι μέλη του.

Ὁμοίως καί ἐμεῖς, ἕναν ἄνθρωπο πού εἶναι ὁ σύζυγός μας ἤ καί τά παιδιά μας ἤ καί ὁποιοσδήποτε συνάνθρωπος, πού ἔχει κάτι στραβό, κάτι ἐλαττωματικό, ἔχει μία ἀδυναμία, πρέπει νά τόν περιθάλπουμε, ὅπως περιθάλπουμε καί ἕνα ἄρρωστο μέλος τοῦ σώματός μας. Διότι εἴμαστε ὅλοι μέλη τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ.

Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου (Ὁμιλία 22 – 8 – 2015)

Θέλεις νά ἑλκύσεις τόν ἄλλον νά σέ ἀγαπήσει;

Ποιά εἶναι ἡ μεγαλύτερη ἀγάπη πού μποροῦμε νά δείξουμε στόν ἄλλον; Εἶναι ἡ προσευχή πού κάνουμε γιά ἐκεῖνον. Αὐτή εἶναι ἡ πιό μεγάλη ἀγάπη. Προσευχήσου γιά τόν ἄλλον. Τότε γίνεται αὐτό τό καταπληκτικό, λέει ὁ Ἅγιος Πορφύριος, ὅτι ὁ ἄλλος ἔρχεται κοντά μας, μᾶς πλησιάζει αὐτός γιά τόν ὁποῖο κάνουμε προσευχή καί δέν ξέρει γιατί μᾶς πλησιάζει. Νιώθει πολύ ὄμορφα, πολύ ζεστά, ἐξ’ αἰτίας τῆς Χάρης τοῦ Θεοῦ πού ἐκπέμπεται μέσα ἀπό τήν καρδιά μας ἐπειδή ὑπάρχει ἀγάπη καί ἔρχεται κοντά.

Νά ἕνας τρόπος νά κάνεις τόν ἄλλον νά σέ ἀγαπήσει. Νά τό κάνεις μυστικά ὅμως, ὄχι νά τοῦ τό πεῖς. Νά μήν τοῦ πεῖς τίποτα, οὔτε καί νά σέ καταλάβει. Νά τό λές στόν Θεό.

Εἶναι μιά ὡραία μυστική “συνωμοσία”, θά λέγαμε, ἡ ὁποία ὅμως ἐπιτρέπεται. Νά τραβήξεις, κατ’ αὐτόν τόν τρόπο τούς ἄλλους κοντά σου.

Ἔτσι ἥλκυσαν καί οἱ Ἅγιοι ὅλο τόν κόσμο, ἔτσι μᾶς ἑλκύουν καί ἐμᾶς. Γιατί νομίζετε νιώθουμε ὡραῖα ὅταν πηγαίνουμε σ’ ἕνα προσκύνημα! Νιώθουμε ὡραῖα σέ ἕνα Ἅγιο Λείψανο; Νιώθουμε αὐτή τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία ἐκπέμπεται μέσα ἀπό τούς Ἁγίους καί μέσα ἀπό τίς προσευχές πού κάνουν αὐτοί οἱ Ἅγιοι.

Θέλεις νά ἑλκύσεις τόν ἄλλον νά σέ ἀγαπήσει; Μέ πράξη ἀγάπης, μέ μυστική προσευχή νά τόν προκαλέσεις νά σέ ἀγαπήσει.

Νά καί ἕνας τρόπος παιδαγωγίας. Νά μάθει τό παιδάκι αὐτό τό πράγμα: “Γιά νά σέ ἀγαπήσουν τά ἄλλα παιδιά, πρέπει ἐσύ πρῶτος νά τά ἀγαπήσεις”. Καί πῶς θά τά ἀγαπήσεις; “Θά κάνεις προσευχή γιά αὐτά”.

Ἔτσι μαθαίνεις στό παιδί τό σπουδαιότερο πράγμα. Τό μυστικό τῆς ἀγάπης. Τό μυστικό γιά νά μᾶς ἀγαποῦν – γιατί θέλουμε νά μᾶς ἀγαποῦν – εἶναι ἐμεῖς ν’ ἀγαπᾶμε.

Ἱερομ. Σάββα Ἁγιορείτου (Ὁμιλία 4 – 2 – 2009)

Όταν σου λέει κάποιος να προσευχηθείς γι’ αυτόν, να το κάνεις αμέσως…

…Όταν σου λέει κάποιος να προσευχηθείς γι’ αυτόν, να το κάνεις αμέσως, εκεί που βρίσκεσαι. Θα κάνεις το σταυρό σου και θα λες: ”Κύριέ μου ή Παναγία μου, δείξε, σε παρακαλώ, το έλεός σου στο δούλο σου τάδε και δώσε του την υγεία του ή ό,τι άλλο”.

Αυτό θα λες. Δυό λέξεις και με αγάπη.

Ό,τι πί­νου­με ή τρώ­με να το σταυ­ρώ­νου­με πρώ­τα, για­τί την επο­χή μας όλα τα τρό­φι­μα εί­ναι γε­μά­τα ορ­μό­νες και φυ­το­φάρ­μα­κα. Έτσι, με το σταύ­ρω­μα, δεν θα έχου­με πρό­βλη­μα.

Γέροντας Σίμων Αρβανίτης
(1901 – 4 Μαρτίου 1988)

Ὅσες φορές σᾶς προσβάλλει ὁ ἐχθρὸς (διάβολος), ἁρπάξτε ἀμέσως τὸ ὅπλο τῆς προσευχῆς…

Ὅσες φορές σᾶς προσβάλλει ὁ ἐχθρὸς (διάβολος) εἴτε μὲ κάποιο πάθος εἴτε μὲ μελαγχολία, μὲ τὴν ἀμέλεια, τὴν ἀπελπισία, ἁρπάξτε ἀμέσως τὸ ὅπλο τῆς προσευχῆς, καὶ θὰ δεῖτε πόσο γρήγορα ἐξαφανίζεται καὶ δὲ μένει οὔτε ἴχνος τῆς παρουσίας του.

Ὅταν σᾶς πολεμάει ὁ ἐχθρὸς νὰ ζητᾶτε τὴ βοήθεια τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, τοῦ φύλακα Ἄγγελου τῆς ψυχῆς σας καὶ ὅλων τῶν Ἀγγέλων καὶ τῶν Ἁγίων.

Μαζὶ μὲ τὴν προσευχή σας νὰ λέτε τὴ δυσκολία σας σὲ πνευματικὸ Ἱερέα, ἀλλὰ νὰ ζητᾶτε καὶ τὶς προσευχὲς καὶ συμβουλὲς τῶν ἄλλων ἀδελφῶν σας, διότι ἕνας ἀδελφὸς ποὺ βοηθιέται ἀπὸ ἄλλον ἀδελφό, γίνεται δυνατὸς σὰν τὴν ὀχυρωμένη πόλη. Γιὰ ὅλα αὐτὰ χρειάζεται νὰ ἀσκεῖται βὶα στὸν ἑαυτό σας, νὰ ἐνεργεῖτε γρήγορα καὶ μὲ γεναιότητα.

Νὰ μεταχειρισθεῖς τέσσερα ὅπλα, ἀκαταμάχητα, κατὰ τῶν πειρασμῶν.

Ὁ σατανᾶς εἶναι ὁ μισόκαλος ἐχθρός, ὁ παμπόνηρος καὶ παγκάκιστος, ποὺ μέρα καὶ νύχτα, κάθε ὥρα καὶ στιγμή, μᾶς πολεμάει, μᾶς στεναχωρεῖ καί μᾶς πειράζει. Καὶ ἄλλοτε σὰν πνευματικός σου πατέρας σὲ εἶχα συμβουλέψει πὼς νὰ ἀποφεύγεις τὶς πολύπλοκες παγίδες του καὶ νὰ φυλάγεσαι ἀπὸ τὰ πυρωμένα βέλη του.

Τώρα σὲ συμβουλεύω νὰ μεταχειρισθεῖς τέσσερα ὅπλα ἀκαταμάχητα. Μὲ αὐτὰ τὰ ὅπλα, ἂν βέβαια τὰ χρησιμοποιήσεις μὲ μεγάλη προσοχή, δεξιοτεχνία, προθυμία καὶ ἀνδρεία, ὄχι μόνο θὰ μείνεις ἄτρωτος καὶ ἀβλαβὴς ἀπὸ τὰ βέλη καὶ τὶς παγίδες τοῦ διαβόλου, ἀλλὰ καὶ θὰ τὸν νικήσεις καὶ θὰ τὸν ἀφανίσεις.

Πρῶτο ὅπλο κατὰ τοῦ ἐχθροῦ εἶναι ἡ αἴσθηση τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ.«Τὸν Κύριο ἔβλεπα συνέχεια μπροστά μου, γιὰ νὰ μὴ μὲ σαλέψει ὁ πειρασμὸς» (Ψάλμ. 15, 8· Πράξ. 2, 25). Ἐκεῖνος ποὺ σκέφτεται καὶ στοχάζεται καλὰ πὼς ὁ Θεὸς εἶναι πανταχοῦ παρών, καὶ πάντοτε εἶναι μπροστά του, μέρα καὶ νύχτα σὲ κάθε περίσταση, δὲν μπορεῖ νὰ ἁμαρτήσει.

Διότι, ἀφοῦ φοβᾶται νὰ ἁμαρτήσει μπροστὰ σὲ ἕνα τιποτένιο ἄντρα ἢ γυναίκα, ἀκόμη καὶ μπροστὰ σὲ ἕνα μικρὸ παιδί, πὼς θὰ τολμήσει νὰ ἁμαρτήσει μπροστὰ στὸν Παντοδύναμο Θεό, ποὺ Τὸν τρέμουν τὰ Χερουβεὶμ καὶ τὰ Σεραφείμ, ὅλα τὰ κτίσματα ποὺ ἀναπνέουν, καὶ ποὺ μὲ ἕνα νεῦμα Τοῦ σαλεύει ὅλη ἡ γῆ;

Δεύτερο ὅπλο εἶναι νὰ συνηθίσεις νὰ λὲς ἀκατάπαυστα τὴν εὐχή: «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησον μέ». Αὐτὴ τὴν εὐχὴ νὰ ἀρχίζεις νὰ τὴ λές, μόλις σηκωθεῖς τὸ πρωὶ ἀπὸ τὸ κρεβάτι σου.

Νὰ τὴ λὲς καὶ ὅταν περπατᾶς στὸ δρόμο καὶ ὅταν μπαίνεις στὸ αὐτοκίνητο, στὸ τρένο, στὸ πλοῖο, στὸ ἀεροπλάνο· καὶ ἐνῶ ἐργάζεσαι, τρῶς, πίνεις, καὶ σὲ κάθε ὥρα καί περίσταση. Ἀλλὰ νὰ τὴ λὲς μὲ τὴν καρδιά σου, μὲ πίστη εὐλάβεια, ἀγάπη, πόθο καὶ βία. Ὄχι τὸ στόμα νὰ λέει: «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ» καὶ ὁ νοῦς καὶ ἡ καρδιὰ νὰ λένε ἄλλα, καὶ μάλιστα πονηρὰ καὶ ἀντίθετα.

Τρίτο ὅπλο κατὰ τοῦ διαβόλου εἶναι ἡ ταπείνωση δηλ. νὰ μὴν ὑψηλοφρονεῖς, ἀλλὰ τὸ φρόνημά σου νὰ εἶναι ταπεινό. Νὰ ἔχεις τὴν αἴσθηση πὼς ὅ,τι ἔχεις δὲν εἶναι δικό σου, ἀλλὰ τοῦ Θεοῦ. Δηλ. τὸ σῶμα σου καὶ ἡ ψυχή, ἡ ὑγεία καὶ ἡ δύναμη, ἡ σοφία, ὁ πλοῦτος καὶ ὅτι ἄλλο ἔχεις, ἀκόμη καὶ οἱ ἀρετές, οἱ ἀγαθοεργίες, οἱ προσευχές, οἱ νηστεῖες, οἱ ἐλεημοσύνες, ὅλα, ὅλα εἶναι χαρίσματα τῆς Χάρης τοῦ Θεοῦ, χωρὶς τὸν ὁποῖο δὲν μποροῦμε νὰ κάνουμε κανένα καλό.

Ὅταν λοιπὸν ἔχεις ταπεινὸ φρόνημα, θὰ σὲ σκεπάζει καὶ θὰ σὲ φυλάει ὁ Θεός. Γιατί ὁ Θεὸς συγκινεῖται μὲ τὸν ταπεινὸ καὶ τὸν προσέχει, ὅπως λέει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα στὸ βιβλίο τῶν Παροιμιῶν. Ὅταν στὶς καρδιὲς τῶν ταπεινῶν ἀνθρώπων ἀναπαύεται τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιο, πῶς εἶναι δυνατὸ νὰ πλησιάσει ὁ διάβολος;

Τέλος, τέταρτο ὅπλο κατὰ τῶν παγίδων καὶ τῶν πειρασμῶν τοῦ διαβόλου, εἶναι ἡ ἀγάπη, ἡ καθαρή, ἡ ἀληθινή, ἡ ὁλόψυχη. Ὅποιος ἔχει αὐτὴ τὴν ἀγάπη ἔχει μαζί του τὸ Θεό, ποὺ εἶναι ἀγάπη: «Ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστί, καὶ ὁ μένων ἐν τῇ ἀγάπῃ ἐν τῷ Θεῷ μένει καὶ ὁ Θεὸς ἐν αὐτῷ» (Α΄ Ἰω. 4, 16).

Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἔχει μαζί του τὸ Θεὸ προστάτη καὶ βοηθό, τότε ποιὸν θὰ φοβηθεῖ; Ὅπου φῶς, φεύγει τὸ σκοτάδι· ὅπου ἀλήθεια, φυγαδεύεται τὸ ψεῦδος· ὅπου ὁ Θεός, φεύγει σὰν ἀστραπὴ ὁ διάβολος.

Αὐτὰ τὰ τέσσερα ὅπλα λοιπὸν νὰ μεταχειρίζεσαι καὶ νὰ παρακαλᾶς τὸ Θεὸ νὰ σὲ βοηθάει καὶ νὰ σὲ στηρίζει. Καί, ἂν σὰν ἄνθρωπος τραυματιστεῖς ἀπὸ τὸ διάβολο, νὰ τρέχεις ἀμέσως στὸ γιατρό, στὸν πνευματικό, στὴ μετάνοια καὶ ἐξομολόγηση. Νὰ ζητήσεις θεραπεία καὶ θὰ τὴν ἔχεις.

Γέρων Φιλόθεος Ζερβάκος