Άρθρα

Ο Θείος Αρχιτέκτονας (π. Δημητρίου Μπόκου)

/in

«Τελευταία εορτή» ονομάζεται η αγία Πεντηκοστή. Ολοκληρώνεται με αυτήν η θεία Αποκάλυψη, η φανέρωση του Τριαδικού Θεού στον κόσμο. Είναι εορτή του Αγίου Πνεύματος, αλλά και εορτή της Αγίας Τριάδος, αφού τα πάντα γίνονται υπό του Θεού Πατρός, διά του Υιού, εν Αγίω Πνεύματι. Φανερώνεται η αιώνια αλήθεια. Έρχονται εις πέρας όλα όσα θεώρησε απαραίτητα ο Θεός για τη σωτηρία του κόσμου (η Θεία Οικονομία). Τώρα η πρωτοβουλία για την αξιοποίησή τους ανήκει σε μας.

Η Πεντηκοστή «προσφέρει την ερμηνεία όλων των εορτών, όλων των κομβικών στιγμών του επιγείου βίου του Σωτήρος: Των Χριστουγέννων, των Θεοφανείων, του Ευαγγελισμού, της Μεταμορφώσεως, του Πάθους, της Αναστάσεως, της Αναλήψεως. Και πού αποσκοπούσαν όλα τούτα; Στην ίδρυση της Εκκλησίας και στην εν αυτή σωτηρία του κόσμου διά της χριστοποιήσεως, της θεανθρωποποιήσεως, της πνευματοποιήσεως, της θεώσεως, της τριαδοποιήσεως» (Κυριακή της Πεντηκοστής).

Και ενώ δομήτωρ, ιδρυτής και θεμελιωτής της Εκκλησίας είναι ο Τριαδικός Θεός, εξαίρεται ιδιαιτέρως η δράση του Αγίου Πνεύματος. Από την πλευρά των ανθρώπων συνεργούν στη θεμελίωση της Εκκλησίας οι άγιοι Απόστολοι, αλλά πάντα υπό τον σχεδιασμό και την καθοδήγηση του Αγίου Πνεύματος. Έχτισαν, οικοδόμησαν την Εκκλησία, «του Πνεύματος τη αρχιτεκτονία», σύμφωνα με την αρχιτεκτονική του Αγίου Πνεύματος (Πέμπτη Ε΄ εβδομ. Νηστειών, β΄ τριώδιος κανών, ωδή η΄).

Είναι και οι Απόστολοι αρχιτέκτονες, θεμελιωτές και οικοδόμοι της Εκκλησίας. «Ως σοφός αρχιτέκτων θεμέλιον τέθεικα», λέγει ο απόστολος Παύλος, αλλά εννοεί πάντα κατά τον φωτισμό και τις υποδείξεις του Αγίου Πνεύματος. «Εν Πνεύματι» συνοικοδομούνται οι πιστοί και γίνονται ναός άγιος, κατοικητήριο του Θεού. Όλα γίνονται «διά της επιχορηγίας του Πνεύματος Ιησού Χριστού» (Α΄ Κορ, 3, 10. Εφ. 2, 21-22. Φιλ. 1, 19). Γι’ αυτό και ο άγιος Βασίλειος αναφωνεί: «Το Πνεύμα το Άγιον αρχιτεκτονεί Εκκλησίαν Θεού» (Ερμηνεία εις τον προφήτην Ησαΐαν, PG 30, 289D-292A).

Όταν άρχισε να υλοποιείται το μυστήριο της θείας Εναθρώπησης, το Άγιο Πνεύμα ήταν εκεί. «Εντοιχίστηκε στα θεμέλια της Εκκλησίας, στο θεμέλιο του σώματος του Χριστού, οικοδομώντας την ενσάρκωση». Εκεί η δύναμη του Υψίστου επισκιάζει την αγία Παρθένο και το Άγιο Πνεύμα με την επέλευσή του χτίζει το ανθρώπινο Σώμα του Χριστού, «του Λόγου κτίσαν την σάρκωσιν». Εν συνεχεία χτίζει την Εκκλησία, που είναι πάλι Σώμα Χριστού. Και παραμένει αείποτε στο Σώμα αυτό. Τα πάντα στην Εκκλησία γίνονται διά του Αγίου Πνεύματος.

Ο Χριστός είναι παρών στην Εκκλησία εν Πνεύματι Αγίω. Και η Εκκλησία είναι παρούσα στον Χριστό εν Πνεύματι Αγίω. Την ημέρα της Πεντηκοστής άρχισε η εορτή του Αγίου Πνεύματος, αλλά δεν σταμάτησε ποτέ. Όλα, από το πιο μικρό ως το πιο μεγάλο, τελεσιουργούνται με τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος.

«Ουσιαστικά, κάθε ιερό μυστήριο και κάθε αγία αρετή είναι μία μικρή εορτή του Αγίου Πνεύματος. Δι’ αυτών το Πνεύμα το Άγιον κατέρχεται σε εμάς, μέσα μας. Κατέρχεται ουσιωδώς, πράγμα που σημαίνει αληθινά, πραγματικά, με όλες τις θείες και ουσιαστικές ενέργειές Του…

Στην Εκκλησία κάθε ιεροπραξία, ενέργεια, ακολουθία, μυστήριο, έργο, γίνεται με την επίκληση της δυνάμεως και της Χάριτος του Αγίου Πνεύματος…

Κατέρχεται αδιαλείπτως στους Χριστιανούς με την κάθε λατρευτική ακολουθία, με το κάθε Κύριε ελέησον, με την κάθε χριστοπόθητη ανάσα». (Τα παραθέματα από τον άγιο Ιουστίνο Πόποβιτς, Δογματική, εκδ. Ι. Μονής Βατοπαιδίου, 2019, σ. 350-368).

Ονειρεύτηκες ποτέ παρόμοια τιμή; Κάθε καλή σου σκέψη να φέρνει μέσα σου το Άγιο Πνεύμα;

“Οι άνθρωποι που έχουν επίγνωση, φοβούνται που θα γονατίσουνε…”

/in

Φοβηθείτε αύριο της Πεντηκοστής, να γονατίσετε. Οι άνθρωποι που έχουν επίγνωση, φοβούνται που θα γονατίσουνε.

Γιατί ξέρετε τί πάει να πει να γονατίσεις αυριο;
Πάει να πει: Είμαι εντάξει, ταπεινώθηκα… και περιμένω την επιφοίτηση του Πνεύματος του Αγίου.

Να έρθει αυτή η περιστερά που κατεβαίνει από τον Ουρανό, να καθίσει και σε μένα τον αμαρτωλό.

Αλλά αυτή η περιστερά, η Χάρις του Πνεύματος του Αγίου, είναι η περιστερά της Κιβωτού.

Θυμόσαστε όταν ο Νώε απέλυσε τον κόρακα, για να δει κατά πόσο κόπασαν τα ύδατα, δεν επέστρεψε πίσω. Τράφηκε με τα πτώματα.

Έπειτα ο Νώε απέλυσε την περιστερά. Βγήκε η περιστερά, αναφέρει η Γραφή και πέταξε. Αλλά η περιστερά δεν κάθεται στο βρώμικο.

Δεν κάθεται πάνω στα θνησιμαία αυτά και στη βρώμα και στη δυσωδία που υπήρχε επί της επιφανείας των υδάτων, λόγω του κατακλυσμού. Και μη έχουσα που να ξεκουράσει τας πόδας της, επέστρεψε εις την Κιβωτόν.

Αυτό θα συμβεί σε πολλούς από εμάς. Θα γονατίσουμε και θα πούμε:
– Δεύτε κλίνατε στο γόνυ…

Και θα πέσουμε κάτω στρωματσάδα. Θα βγει η περιστερά από το Ιερό και θα αρχίσει να πετά στους γονυκλιμένους ανθρώπους και θα τους εξετάζει. Τί θα βρει επάνω μας;

Θα βρει αγάπη; Θα βρει παιδοποιϊα; Θα βρει νηστεία; Θα βρει εξομολογημένους ανθρώπους; Θα βρει αγαπημένους ανθρώπους; Τί θα βρει;

Πείτε μου, εάν πάμε την Κυριακή της Πεντηκοστής στην Εκκλησία και γονατίσουμε, θα καθίσει και σε εμάς το Πνεύμα το Άγιο;

Θα πάει εδώ… δεν μιλάει με την συννυφάδα της.
Θα πάει εκεί… ψευδορκίστηκε χθες.
Θα πάει πιο κάτω… έφαγε τον παπά με τη γλώσσα της.

Θα πάει πιο πέρα… σκότωσε τα παιδιά της.
Θα πάει παραπέρα… κλέβει με το ζύγι.

Θα πάει, θα πάει, θα πάει… πείτε μου που θα καθίσει; Και από εκεί μπορεί να καταλάβει ο άνθρωπος, σε ποιά κατάσταση βρίσκεται.

Θα φτάσει κάτω μέχρι το παγκάρι και θα ξαναγυρίσει. Και όπου βρει καθαρότητα και ετοιμασία, θα καθίσει.

Όπου όμως δεν βρει, δεν πρόκειται να καθίσει.

Δεν εκβιάζεται η Χάρις. Η Χάρις είναι βασίλισσα και όπου θέλει πνει (Ιωάν. 3,8). Δεν διατάσσεται!

– Πήγαινε εκεί, γιατί το είπε η μητέρα. Να αγιάσει το γιό, τον πόρνο. Να αγιάσει την κοπέλα που χώρισε το ανδρόγυνο…

Δεν τα κάνει αυτά το Πνεύμα το Άγιο. Δεν διατάσσεται!

Γι’ αυτό οι άνθρωποι έχουν αγριέψει.
Γι’ αυτό οι άνθρωποι έχουν κάνει ένα τρελοκομείο σήμερα και δεν έχουν κάνει την ωραία οικογένεια, με την αγάπη, την ειρήνη, με τη χαρά, με τη χρηστότητα, με την μακροθυμία, με τα πάντα που είναι καρποί της Χάριτος του Πνεύματος του Αγίου.

Δημήτριος Παναγόπουλος ο Ιεροκήρυκας (1916 – 1982)

Το Άγιο Πνεύμα (π. Δημητρίου Μπόκου)

/in

Ὁ Χριστὸς εἶχε μιλήσει στοὺς μαθητές του πολλὲς φορὲς γιὰ τὴν ἔλευση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἡ ὕπαρξη τοῦ ὁποίου, μέχρι νὰ ὁλοκληρωθεῖ πλήρως τὸ ἐπὶ γῆς ἔργο τοῦ Χριστοῦ, δὲν ἦταν ἀκόμα φανερὴ στοὺς ἀνθρώπους. «Οὐ γὰρ ἦν Πνεῦμα Ἅγιον, ὅτι Ἰησοῦς οὐδέπω ἐδοξάσθη» (Ἰω. 7, 39). Ἔτσι λοιπόν, λίγο πρὶν τὴν Ἀνάληψη, τοὺς παράγγειλε νὰ περιμένουν σὲ λίγες μέρες «τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Πατρὸς ἣν ἠκούσατέ μου». Θὰ ἔπαιρναν δύναμη γιὰ τὸ κηρυκτικὸ ἔργο τους, διότι θὰ ἐρχόταν φανερὰ πάνω τους τὸ Ἅγιο Πνεῦμα (Πράξ. 1, 4-8) (Κυριακὴ τῆς Πεντηκοστῆς).

Ἡ παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ὅμως, ἂν καὶ ἀφανὴς μέχρι τότε στοὺς ἀνθρώπους, δὲν εἶχε λείψει ποτὲ ἀπὸ τὸν κόσμο. Ὁ Θεὸς ἐνεργοῦσε τὰ πάντα μὲ τρόπο τριαδικό. Ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς δημιουργίας ὁ Υἱὸς καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα συνδημιουργοῦν καὶ συμπράττουν μὲ τὸν Πατέρα σὲ ὅλα.

Ἔτσι, πίσω ἀπὸ πολλὲς ἐμφανίσεις τοῦ Θεοῦ στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ὑπάρχει ὁ Χριστός, ὅπως π. χ. στὸ ὄρος Χωρήβ, ὅπου ἐμφανίζεται στὸν Μωυσῆ «ἄγγελος Κυρίου ἐν πυρὶ φλογὸς ἐκ τοῦ βάτου». Ἀμέσως ὅμως μετὰ «ἐκάλεσεν αὐτὸν ὁ Κύριος ἐκ τοῦ βάτου λέγων, … ἐγώ εἰμι ὁ Θεὸς τοῦ πατρός σου, … ἐγώ εἰμι ὁ ὤν». Δὲν ἐμφανίστηκε δηλαδὴ στὸν Μωυσῆ ἐκεῖ ἁπλῶς κάποιος ἄγγελος, ἀλλὰ ὁ «μεγάλης βουλῆς ἄγγελος», ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς (Ἐξ. 3, 1-6. Ἡσ. 9, 6).

Κατὰ παρόμοιο, ἀφανῆ γιὰ τοὺς ἀνθρώπους τρόπο, δρᾶ καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα στὴν προχριστιανικὴ ἐποχή. Ὅταν ὁ Σαοὺλ χρίσθηκε ἀπὸ τὸν προφήτη Σαμουήλ, κατ’ ἐντολὴν τοῦ Θεοῦ, πρῶτος βασιλιὰς τῶν Ἰσραηλιτῶν, ἦλθε πάνω του τὸ Ἅγιο Πνεῦμα καὶ τὸν ἀλλοίωσε. Ὁ Σαμουὴλ τοῦ προεῖπε ὅτι θὰ γίνει ἄλλος ἄνθρωπος. «Ἐφαλεῖται ἐπὶ σὲ Πνεῦμα Κυρίου καὶ προφητεύσεις… καὶ στραφήσει εἰς ἄνδρα ἄλλον». Θὰ ἔλθει πάνω σου καὶ θὰ σὲ καταλάβει Πνεῦμα Κυρίου. Ὅπως καὶ πράγματι ἔγινε. Καὶ «μετέστρεψεν αὐτῷ ὁ Θεὸς καρδίαν ἄλλην». Ἄλλαξε τὴν καρδιά του ὁ Θεός.

Ἀνάμεσα στὰ ἄλλα θαυμαστὰ ποὺ συνέβησαν τότε στὸν Σαούλ, ἦταν καὶ τοῦτο: Ἀπὸ τὸ βουνὸ ἀπέναντί του κατέβαινε μιὰ ὁμάδα προφητῶν ποὺ προφήτευαν καὶ ὑμνοῦσαν τὸν Θεό. Ὅταν ἔφτασαν μπροστά του, ἦλθε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα καὶ στὸν Σαούλ. «Καὶ ἥλατο ἐπ’ αὐτὸν Πνεῦμα Θεοῦ, καὶ προεφήτευσεν ἐν μέσῳ αὐτῶν». Ὅλοι ὅσοι τὸν ἤξεραν ἀπὸ πρίν, διερωτήθηκαν μὲ ἀπορία: Τί εἶναι αὐτὸ ποὺ συνέβη στὸν υἱὸ τοῦ Κίς; «Ἦ καὶ Σαοὺλ ἐν προφήταις;» Ἀλήθεια καὶ ὁ Σαοὺλ ἀνήκει στοὺς προφῆτες; Ἡ φράση τους ἔμεινε στὸ ἑξῆς παροιμιώδης: «Καὶ Σαοὺλ ἐν προφήταις;»

Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα παρέμεινε πάνω στὸν Σαούλ, ἐνόσῳ αὐτὸς ἀκολουθοῦσε τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ὅταν ὅμως στὴ συνέχεια ὁ Σαοὺλ ἀποδείχτηκε παρήκουος στὸν Θεό, τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ τὸν ἐγκατέλειψε. Ἐξέλεξε ἄλλον γιὰ βασιλιὰ τοῦ Ἰσραήλ, τὸν ἐκλεκτό του δοῦλο Δαυΐδ. Καὶ ὅταν ὁ Σαμουὴλ ἔχρισε τὸν Δαυΐδ βασιλιά, συνέβη τὸ ἴδιο θαυμαστὸ φαινόμενο. «Ἐφήλατο Πνεῦμα Κυρίου ἐπὶ Δαυΐδ ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ ἐπάνω» (Α΄ Βασ. 10, 1-13. 16, 13).

Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, πανταχοῦ καὶ πάντοτε παρόν, νύχτα καὶ ἡμέρα ἀπεργάζεται τὴ σωτηρία μας.

Τὸ θέλουμε στὴ ζωή μας; Ἂς τὸ καλοῦμε λοιπὸν ἀδιαλείπτως. «Ἐλθὲ καὶ σκήνωσον ἐν ἡμῖν».